Instytut Pamięci Narodowej

Praca zawodowa i działalność w IPN

Kamil Dworaczek (ur. 1985) z Instytutem Pamięci Narodowej związany jest od 2010 roku. W latach 2010–2013 pracował jako inspektor w Wydziale Badań Naukowych Biura Edukacji Publicznej IPN w Warszawie, a także jako wykładowca historii XX wieku na Uniwersytecie Wrocławskim. W 2013 roku rozpoczął pracę w Oddziałowym Biurze Badań Historycznych IPN we Wrocławiu, najpierw jako specjalista, a następnie główny specjalista. W 2021 roku został naczelnikiem tego biura. Od 2022 roku pełni funkcję dyrektora Oddziału IPN we Wrocławiu. Od 2023 roku jest członkiem Kapituły Medalu „Reipublicae Memoriae Meritum”.

Działalność naukowa

Jest absolwentem historii na Uniwersytecie Wrocławskim. Na tej uczelni w 2014 roku uzyskał stopień naukowy doktora na podstawie rozprawy pt. Niezależne Zrzeszenie Studentów 1980–1981. Habilitację otrzymał w 2023 roku, a najważniejszym osiągnięciem naukowym przedstawionym w przewodzie habilitacyjnym była książka pt. W cieniu radioaktywnej chmury. Konsekwencje katastrofy czarnobylskiej w Polsce. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się na wydarzeniach związanych z katastrofą czarnobylską oraz na historii opozycji antykomunistycznej w Polsce w latach 1956–1990, ze szczególnym uwzględnieniem działalności studenckiej oraz NSZZ „Solidarność”. Już w trakcie studiów angażował się w działalność naukową, uczestniczył w konferencjach i prowadził badania archiwalne.

Jest autorem kilkudziesięciu publikacji naukowych (monografii, artykułów i opracowań źródłowych; ich pełny wykaz znajduje się w załączniku). Angażował się przy tym w projekty naukowe, spośród których szczególne miejsce zajmuje Encyklopedia Solidarności. Jest to jeden z największych projektów dokumentujących historię tego ruchu, a tym samym wolnościowe dążenia Polaków w latach 70. i 80. XX wieku. Do tej pory ukazało się pięć tomów; był członkiem redakcji dwóch z nich. W latach 2017–2019 pełnił funkcję kierownika Oddziałowego Projektu Badawczego IPN „Solidarność Walcząca na Dolnym Śląsku 1982–1990”. Był także współinicjatorem Oddziałowego Projektu Badawczego „Polska i Europa Środkowo-Wschodnia w XX wieku”. Współorganizował międzynarodowe konferencje naukowe, takie jak „Środowisko studenckie w krajach bloku sowieckiego 1945–1990” oraz „Wspólna historia. 50 lat doświadczeń Polaków, Czechów i Słowaków”.

Wyniki swoich badań prezentował na konferencjach naukowych organizowanych przez liczne instytucje krajowe i zagraniczne. Występował m.in. na międzynarodowej konferencji organizowanej przez Uniwersytet Neapolitański im. Fryderyka II oraz Uniwersytet Harwardzki „Chernobyl as a Historical Ceasura: Environment, Politics, and Science” (Neapol, 5–6 XII 2022 roku); na międzynarodowym kongresie historii techniki ICOHTEC 2019 organizowanym m.in. przez Uniwersytet Śląski i Międzynarodowy Komitet Historii Techniki (Katowice, 23–26 VII 2019 roku); na międzynarodowej konferencji naukowej BASEES 2018, którą organizował Uniwersytet w Cambridge i Brytyjskie Stowarzyszenie Studiów Slawistycznych i Wschodnioeuropejskich (Cambridge, 13–15 IV 2018 roku); na konferencji organizowanej przez University of Leeds „Exploring Experiences of Repression in the Soviet Union and Communist Eastern Europe” (Leeds, 20 I 2017 roku); a w latach 2015–2016 dwukrotnie na międzynarodowych konferencjach organizowanych w Sambata de Sus (Rumunia) przez Instytut Ścigania Zbrodni Komunistycznych i Pamięci o Rumuńskim Wychodźctwie.

Działalność popularyzatorska

Poza działalnością naukową angażuje się w popularyzację najnowszej historii Polski. Prowadzi wykłady otwarte oraz zajęcia dla dzieci i młodzieży. W latach 2017–2018 uczestniczył w międzynarodowym projekcie edukacyjnym „Monuments of Remembrance”, koordynowanym przez Fundację Krzyżowa. W 2019 roku był członkiem zespołu przygotowującego portal communistcrimes.org, poświęcony reżimom komunistycznym na świecie. Jest jednym z twórców aplikacji VR „Szybowcowa ‘87”, przenoszącej użytkownika do konspiracyjnej drukarni z lat 80. XX wieku. Regularnie bierze udział w programach telewizyjnych i radiowych, komentując wydarzenia z najnowszej historii Polski. W jego dorobku są też liczne publikacje popularnonaukowe.

Nagrody i wyróżnienia

Za swoją działalność naukową otrzymał liczne nagrody i wyróżnienia. Jego praca magisterska pt. Od śmierci Pyjasa po narodziny Solidarności. Działalność Studenckiego Komitetu Solidarności we Wrocławiu zdobyła II miejsce w konkursie na Najlepszy Debiut Historyczny Roku, natomiast doktorat – I miejsce w konkursie Europejskiego Centrum Solidarności na najlepszą pracę naukową o historii „Solidarności” i opozycji antykomunistycznej. W 2019 roku został laureatem Stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla Wybitnych Młodych Naukowców.

W 2023 roku został odznaczony Złotym Medalem Za Zasługi dla Stowarzyszenia Polaków Represjonowanych przez III Rzeszę oraz Odznaką Honorową Sybiraka. W 2024 roku otrzymał Odznaczenie Pamiątkowe za Zasługi dla Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej.