English versionKonferencja organizowana jest w ramach Centralnego Projektu Badawczego „Struktury i metody działania aparatu bezpieczeństwa w Polsce 1944–1989/90”.
W intencji organizatorów konferencja „Terroryzm w PRL” ma stanowić okazję do zaprezentowania wyników badań dotyczących historii PRL z punktu widzenia zorganizowanych grup czy środowisk, a nawet pojedynczych osób, których celem było wymuszenie na komunistycznym aparacie władzy ustępstw politycznych, społecznych lub ekonomicznych, a także do zrealizowania określonych indywidualnych celów przy użyciu przemocy lub związanego z nią strachu, jak np. do ucieczek z kraju na pokładzie porwanych samolotów. Względnie jako akt osobistej zemsty dokonywanej na przedstawicielach partii lub aparatu bezpieczeństwa. Konferencja ma odpowiedzieć na pytanie o zasadność postawia tezy o istnieniu terroryzmu w PRL, a w konsekwencji także oceny o jego charakteru, skali zjawiska, zmienności w różnych okresach czasu (pomiędzy 1944 a 1990 r.), czy form i stosowanych środków przemocy.
W ramach omawianej tematyki chcielibyśmy poruszyć następujące zagadnienia:
- definicje terroryzmu w okresie Polski „ludowej”,
- skala ataków terrorystycznych,
- formy i sposoby działalności terrorystycznej (ataki z bronią, zamachy bombowe, podpalenia, porwania samolotów, uprowadzenia zakładników, listy z pogróżkami itp.),
- przepisy prawa międzynarodowego oraz krajowego w zwalczaniu aktu terroryzmu i pragmatyka ich stosowania w PRL,
- współpraca międzynarodowa w zakresie zapobiegania aktom terroryzmu i udział władz PRL,
- formy i sposoby przeciwdziałania terroryzmowi (działalność operacyjna UB/SB i prewencyjna MO, ZOMO, KBW i Jednostek Nadwiślańskich MSW),
- terroryzm w optyce zainteresowań opozycji, jako formy walki z dyktaturą komunistyczną i przedstawicielami władz partyjnych, wojska i aparatu bezpieczeństwa,
- próby prowokacji ze strony aparatu bezpieczeństwa i uwikłania przedstawicieli opozycji w działalność terrorystyczną oraz powiązania jej z zewnętrznymi ośrodkami politycznymi lub instytucjami wywiadowczymi państw zachodnich,
- próby przypisywania aktom terroru kryminalnego znaczenia politycznego przez przedstawicieli władz partyjnych i aparatu bezpieczeństwa,
- terroryzm zinstytucjonalizowany związany ze wspieraniem przez aparat bezpieczeństwa działalności terrorystycznej w innych krajach,
- case study aktów lub kampanii terrorystycznych w PRL lub wobec jej przedstawicieli poza granicami kraju.
Miejsce konferencji: Warszawa, 16 września 2026 r.
Język konferencji: polski
Organizatorzy zastrzegają sobie prawo wyboru referatów i prezentacji spośród zgłoszonych propozycji. Wybrani prelegenci zostaną poinformowani o zaproszeniu na konferencję drogą mailową. Zgłoszenie odbywa się poprzez wypełnienie formularza zgłoszeniowego (załącznik) i przesłanie go na podany poniżej adres mailowy.
Termin nadsyłania zgłoszeń: 30 kwietnia 2026 r.
Termin zatwierdzenia listy uczestników: 15 maja 2026 r.
Publikacja:
Przygotowane przez uczestników konferencji artykuły zostaną opublikowane w monografii wieloautorskiej, której wydanie planowane jest na rok 2027.
Organizatorzy nie przewidują opłaty konferencyjnej, zapewniają referentom bezpłatne noclegi, wyżywienie w dniu konferencji oraz zwrot kosztów podróży. Pracownicy IPN rozliczają udział w konferencji w ramach delegacji służbowych.
Zgłoszenia prosimy kierować do:
Paweł Skubisz, tel., +48 22 581 87 10, e-mail: pawel.skubisz@ipn.gov.pl