Instytut Pamięci Narodowej

Paweł Chojnacki: Studium fenomenu adiutanta. „O legendzie Wieniawy”

W ogłoszonej niedawno książce „Piłsudski…” Krzysztof Kloc rozpatruje na ponad czterystu pięćdziesięciu stronach „Studium fenomenu Komendanta”. My – na kilku – zmierzmy się z żywym i sensacyjnym wdziękiem jego przybocznego.

Arkadiusz Kutowski: Historia pewnego wózka

„To my wieźliśmy ciała zabitych manifestantów” – z Dariuszem Markowskim, uczestnikiem robotniczego protestu w Radomiu w 1976 r., rozmawia Arkadiusz Kutkowski.

Adam Dziurok: Protesty marcowe roku 1968

W bezbarwnym okresie „małej stabilizacji” rok 1968 przyniósł pierwszy za Gomułki moment przyspieszenia historii. Atmosfera zagęściła się już w czerwcu 1967 r., gdy wojna izraelsko-arabska na Bliskim Wschodzie niespodziewanie przyniosła wzrost napięcia w kraju.

FKL Ravensbrück. Obóz koncentracyjny dla kobiet 1939–1945

Artur Cieślik: Ochotnicza Legia Kobiet. „Amazonki” w wojsku Rzeczpospolitej

W grudniu 1918 r. lwowskie Dowództwo Miasta, przystając na pomysł Aleksandry Zagórskiej, przekształciło sformowaną niedawno milicję kobiecą w formację ściśle wojskową: skoszarowaną, uzbrojoną i umundurowaną. Nadano jej nazwę Ochotniczej Legii Kobiet. OLK stać się miała pierwszą kobiecą jednostką liniową w polskiej historii.

Elżbieta Strzeszewska: „Wyrażono pogląd, że wydobywanie tych zwłok […] jest niewskazane”

Na kilka tygodni przed Poznańskim Czerwcem członkowie aparatu represji dyskutowali o podległości służbowej osób wykonujących wyroki śmierci oraz trybie postępowania z ciałami straconych. Uczestnicy dali swoimi decyzjami świadectwo przywiązania do dotychczasowych, stalinowskich praktyk.

„Za wolną Polskę. Żołnierze Wyklęci 1944–1963” – dodatek prasowy IPN do „Naszego Dziennika”, 1 marca 2023 [PDF]

Joanna Żelazko: Nastoletnie dziewczęta „w rękach” UB

Konspiracja młodzieżowa, podobnie jak ta organizowana przez ludzi dorosłych, była zdominowana przez chłopców. Nie oznacza to jednak, że dziewczęta nie brały w niej aktywnego udziału. Chociaż było ich mniej, to jednak, z takim samym zaangażowaniem jak ich koledzy, szkoliły się i wypełniały zadania.

Filip Musiał: Proces kurii krakowskiej. Komuniści w walce z Kościołem

W styczniu 1953 r., władze PRL przeprowadziły pokazową rozprawę nazwaną w mediach procesem kurii krakowskiej. Była ona ważnym etapem w działaniach sowietyzowanej „ludowej” Polski skierowanych przeciwko Kościołowi.

Krzysztof Pawluczuk: Oni Również Mogą Obić – Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej

Licząca w szczytowym momencie ponad kilkaset tysięcy członków Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej hipotetycznie miała być obywatelską służbą pomagającą w zaprowadzaniu porządku i przeciwdziałaniu przestępczości. Niestety sposób jej utworzenia oraz bezwzględna polityczna dyspozycyjność uczyniły z niej narzędzie represji oraz totalitarnej kontroli.