Instytut Pamięci Narodowej

Pontyfikat papieża Polaka był jednym z najdłuższych w historii papiestwa. Trwał prawie 27 lat. W tym czasie Jan Paweł II odwiedził raz lub kilkakrotnie w sumie 132 państwa i ok. 900 miejscowości, wygłosił ponad 2400 przemówień. Pozostawił olbrzymią spuściznę, w tym 14 encyklik, 14 adhortacji, 11 konstytucji apostolskich, 43 listy apostolskie, adresowane do wybranych środowisk i do całej ludzkości.

[Jan Żaryn: Jan Paweł II (1920–2005), IPN 2015]

Materiały IPN poświęcone Karolowi Wojtyle/ Janowi Pawłowi II

► Zdjęcia z Archiwum IPN - do pobrania

• Karol Wojtyła - Jan Paweł II: zdjęcia z Archiwum IPN do pobrania

► IPNtv:

• Jan Paweł II i Ronald Reagan w walce z komunizmem [PL]: W związku z 20. rocznicą śmierci św. Jana Pawła II Biuro Współpracy Międzynarodowej IPN przedstawia krótki film opowiadający o roli, jaką papież Jan Paweł II wraz z prezydentem USA Ronaldem Reaganem odegrali w walce z reżimem komunistycznym w czasach zimnej wojny. Obraz nawiązuje również do rocznicy zamachu na Prezydenta USA Ronalda Reagana, który miał miejsce 30 marca 1981 r. Film jest dostępny w trzech wersjach językowych: polskiej, angielskiej i włoskiej.

[ENG]John Paul II and Ronald Reagan in the struggle against communism during the Cold War

[IT] Giovanni Paolo II e Ronald Reagan nella lotta al comunismo durante la guerra fredda

• DZIEWIĘĆ DNI, które zmieniły POLSKĘ [FILM DOKUMENTALNY]

Film przedstawia fabularyzowaną relację wtedy małej dziewczynki, dzisiaj 50-letniej kobiety. Jej przeżycia są zilustrowane zdjęciami z miejsc, które odwiedził Papież podczas swojej podróży do Ojczyzny. W dokumencie usłyszymy fragmenty ważnych słów, które padły z ust Papieża oraz dowiemy się o kontekście przygotowania i przebiegu pielgrzymki. Założeniem filmu było przekazanie, że pierwsza podróż Jana Pawła II do Polski była przełomowym wydarzeniem, które wzmocniło tożsamość narodową Polaków, dodało sił ruchom opozycyjnym i miało ogromny wpływ na powstanie „Solidarności”. Obraz wykorzystuje fragmenty filmu „Pielgrzym” z 1979 r.” w reż. Andrzeja Trzosa-Rastawieckiego, uzupełnione wypowiedziami Piotra Dmitrowicza, dyrektora Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego oraz zdjęciami z Archiwum IPN. Twórcy: Scenariusz i realizacja: Sandra Užule-Fons Montaż: Konrad Starczewski Lektorka: Marta Snarska Produkcja: Biuro Edukacji Narodowej IPN. Film jest częścią projektu wystawienniczego „Gaude Mater Polonia. Jan Paweł II w Ojczyźnie. 2-10 czerwca 1979”

• KONIEC PONTYFIKATU JANA PAWŁA II – cykl Kulisy historii odc. 210

► portale IPN

• Pielgrzymki papieskie w okresie PRL w dokumentach - https://pielgrzymki.ipn.gov.pl/:
  dokumenty, fotografie, grafiki, mapy
• portal internetowy „W Wadowicach wszystko się zaczęło...” [„Gość Niedzielny" oraz IPN]
• przystanekhistoria.pl: artykuły, teksty, materiały audio/wideo, do pobrania i in.:
• Karol Wojtyła/ Jan Paweł II
• Kościół

► Wirtualna paczka edukacyjna z okazji 100. rocznicy urodzin Jana Pawła II

• Artykuły
• „Papież Jan Paweł II. Kalendarium wielkiego pontyfikatu” – wystawa filatelistyczna online
• Filmy i materiały wideo
• Materiały do pobrania i wydrukowania
• Portale edukacyjne
• Publikacje do pobrania
• Wystawy do wypożyczenia
• Wydawnictwa IPN

► Fotografie i multimedia

•  I pielgrzymka Jana Pawła II do Polski
• II pielgrzymka Jana Pawła II do Polski
• III pielgrzymka Jana Pawła II do Polski

► Dokumenty

• 100. rocznica urodzin Jana Pawła II – nastroje mieszkańców Wrocławia i okolic po wyborze Karola Wojtyły na papieża
•  I pielgrzymka Jana Pawła II do Polski
•  II pielgrzymka Jana Pawła II do Polski
•  III pielgrzymka Jana Pawła II do Polski

► Foto i wideo z Archiwum IPN

• św. Jan Paweł II w Lublinie - z archiwów IPN [FOTO i WIDEO]
• Karol Wojtyła w Łodzi
• I Pielgrzymka Jana Pawła II do Ojczyzny 2-10 czerwca 1979. 3 i 4 czerwca 1979 roku Ojciec Święty odwiedził Gniezno
• Dni, które wstrząsnęły … pojałtańskim światem. Pielgrzymka Ojca św. Jana Pawła II do Polski 2–10 VI 1979
• 40 lat temu Jan Paweł II przybył do Poznania podczas swojej drugiej pielgrzymki do Ojczyzny
• III Pielgrzymka Papieża Jana Pawła II do Polski, 8–14 czerwca 1987 r., w obiektywie Jana Kołodziejskiego. Archiwalne zdjęcia fotografa poznańskiej opozycji
• Wizyta Jana Pawła II w Katowicach-Muchowcu – 20 czerwca 1983 r.
• 35 lat temu rozpoczęła się III Pielgrzymka Papieża Jana Pawła II do Polski. Ostatnia pielgrzymka Jana Pawła II do Polski rządzonej przez komunistów rozpoczęła się 8 czerwca 1987 r.
• Medal Solidarności dla papieża Jana Pawła II – wrocławskie wspomnienie z pielgrzymki w 1983
• Zdjęcia operacyjne SB wykonane w ramach operacji „ZORZA”

► Teksty historyczne, m.in.:

• Karol Polejowski, Papież, który obalił mury
• Paweł Skibiński, Jan Paweł II i wielka polityka
• Grzegorz Polak: Papież, który poruszył świat. 45. rocznica wyboru kardynała Karola Wojtyły na Stolicę Piotrową
• Włodzimierz Suleja, Polski papież (i koniec trudnej dekady)
• Paweł Skibiński: Jan Paweł II i wielka polityka
• Irena Siwińska, Modlitwa i przebaczenie po zamachu na Jana Pawła II
• Andrzej Grajewski, Wybór Jana Pawła II i kontratak imperium
• Filip Musiał, Dziewięć dni, które wstrząsnęły PRL-em
• Rafał Łatka, Zwycięstwo Kościoła. Prymas Tysiąclecia o pierwszej pielgrzymce Jana Pawła II do Polski
• Grzegorz Majchrzak, (Nie)chciany Pielgrzym
• Grzegorz Majchrzak, Jak Jan Paweł II wypowiedział wojnę PRL
• Milena Kindziuk, Ciepło rodzinnego gniazda – Wojtyłowie
• Adam Dziurok: „Po prostu bomba”. Reakcje społeczne w Polsce na wybór kard. Karola Wojtyły na papieża

► Wydawnictwa IPN

• Pontyfikat wielu zagrożeń. Jan Paweł II w świetle dokumentów sprawy „Kapella” 1979–1990, oprac. Irena Mikłaszewicz, Andrzej Grajewski  [księgarnia internetowa IPN]
• Stanuch Zbigniew, Wejman Grzegorz, Jan Paweł II w Szczecinie. Przygotowania do wizyty, jej przebieg i przesłanie [księgarnia internetowa IPN]
• Biskupi w rzeczywistości politycznej Polski ludowej [księgarnia internetowa IPN]
• Operacja „Zorza”. Wizyta papieża Jana Pawła II w Katowicach w 1983 roku w dokumentach Służby Bezpieczeństwa, wybór i opracowanie: Anna Badura, Grzegorz Kołek, Tomasz Marszałek, Agnieszka Przewłoka, Katowice – Warszawa 2019 [księgarnia internetowa IPN]
• Władysław Bułhak, Wywiad PRL a Watykan 1962–1978, Warszawa 2019 [księgarnia internetowa IPN]
• Krzysztof Dybciak, Pisarz, który został papieżem. Twórczość Karola Wojtyły– Jana Pawła II. IPN, Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji, Warszawa 2020, Seria wydawnicza „Literatura i Pamięć”   [księgarnia internetowa IPN]
• Rafał Łatka, Episkopat Polski wobec stosunków państwo–Kościół i rzeczywistości społeczno-politycznej PRL 1970–1989, Warszawa 2019
• Jarosław Durka, Władze Polski „ludowej” wobec Jasnej Góry w latach 1945–1989, Warszawa–Katowice 2021 [pdf] 
• Operacja „Zorza II”. Służba Bezpieczeństwa i Komitet Wojewódzki PZPR wobec wizyty Jana Pawła II w Trójmieście (czerwiec 1987), wstęp i red. naukowa Sławomir Cenckiewicz, Marzena Kruk, opracowanie Sławomir Cenckiewicz, Adam Chmielecki, Marzena Kruk, Monika Krzencessa-Trichet, Piotr Semków, Przemysław Wójtowicz, Warszawa – Gdańsk 2008
• Pielgrzymki Jana Pawła II do Krakowa w oczach SB. Wybór dokumentów, oprac. Rafał Łatka, Kraków 2012
• Pielgrzymka nadziei. II wizyta Jana Pawła II w Ojczyźnie. Materiały pokonferencyjne
• Jan Paweł II w Łodzi. W dwudziestą rocznicę wizyty

Więcej: Wydawnictwo IPN

► e-booki

• Jan Paweł II w Szczecinie. Meldunki operacyjne Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych z 1987 roku
• Pisarz, który został papieżem. Twórczość Karola Wojtyły – Jana Pawła II

► Do pobrnia [pdf]

• Jan Żaryn, Jan Paweł II (1920–2005) [POL]
• Jan Żaryn, John Paul II (1920–2005) [ENG]
• Jan Żaryn, János Pál (1920–2005) [HUN]
• A. Grajewski, „Papież musiał zginąć”. Wyjaśnienia Ali Agcy
• A. Grajewski, Agca nie był sam. Wokół udziału komunistycznych służb specjalnych w zamachu   na Jana Pawła II
• Maciej Drzonek, Michał Siedziako, Solidarność z błoń. Wokół nauczania społecznego Jana Pawła II, IPN Szczecin 2016
• Jan Paweł II w Szczecinie. Meldunki operacyjne Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych z 1987 roku, wstęp Zbigniew Stanuch, wybór i oprac. Magdalena Semczyszyn, Anna Sitkowska, Zbigniew Stanuch (seria „Dokumenty”, t. 22)
• Łukasz Kamiński, Maciej Korkuć, Przewodnik po historii Polski 966–2016, wydanie trzecie poprawione i rozszerzone, IPN, Ministerstwo Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2022

I wiele innych w Bibliotece Cyfrowej – https://przystanekhistoria.pl/pa2/biblioteka-cyfrowa
oraz na stornie https://ipn.gov.pl/

► Biuletyn IPN [pdf]

• Biuletyn IPN 10/2023 – I odnowił oblicze Ziemi 
• Biuletyn IPN 6/2019 – Przebudzenie Mocy
• Biuletyn IPN 10/2018 – Polski pontyfikat
• Biuletyn IPN 7–8/2018 – Komunizm kontra Kościół – m.in. A. Grajewski, Wolność jest na wyciągnięcie ręki. Trzecia pielgrzymka Jana Pawła II do Polski w ocenie KGB
• Biuletyn IPN 10/2011 m.in. Paweł Skibiński, Spotkać prymasa i papieża
• Biuletyn nr 5–6/2009 – Podwójny numer „Biuletynu IPN” ukazuje dekadę dziejów Polski – od pierwszej pielgrzymki Jana Pawła II do Ojczyzny w czerwcu 1979 r. do wyborów parlamentarnych w czerwcu 1989 r.
• Biuletyn nr 10/2008 – W 30. rocznicę wyboru kard. Karola Wojtyły na Stolicę Piotrową
• Biuletyn nr 4/2005 – Jan Paweł II (1920–2005)
• Biuletyn nr 1/2003 – O metodach walki z Kościołem
• Biuletyn nr 7/2002 – m.in. Karol Wojtyła w dokumentach bezpieki

► Broszury z serii „Patroni naszych ulic”

• Jan Żaryn, Jan Paweł II (1920–2005)

Więcej publikacji: https://przystanekhistoria.pl/pa2/biblioteka-cyfrowa/patroni-naszych-ulic

► Dodatki historyczne do prasy – do pobrania 

• „Niech zstąpi Duch Twój”. Czerwcowe pielgrzymki Jana Pawła II do ojczyzny. Dodatek specjalny Instytutu Pamięci Narodowej w „Gazecie Polskiej” z 28 czerwca 2023 r.
• Jan Paweł II w Szczecinie – dodatek historyczny IPN do „Kuriera Szczecińskiego” nr 4/2022 z 10 czerwca 2022
• Tak narodziła się „Solidarność”. Dodatek historyczny do „Naszego Dziennika” z 31 sierpnia 2020
• Wielkie przebudzenie. Pierwsza pielgrzymka Jana Pawła II do Polski – dodatek prasowy IPN i „Gościa Niedzielnego” z 2 czerwca 2019
• Stan wojenny 1981-1983 – „Gość Niedzielny”, 11 grudnia 2011 , m.in. A. Grajewski, Solidarny papież
• Wojna z Kościołem 1956–1966 – „Rzeczpospolita”, 3–4.09.2011
• Agentura w Kościele – „Gość Niedzielny”, 13.09.2009
• Karol Wojtyła. Komunizm i wolność - „Tygodnik Powszechny”, 17 maja 2009
• Papież w Polsce w dokumentach SB - „Gość Niedzielny”, 19.10.2008
• Budowanie kościołów w PRL - „Gość Niedzielny”, 10.08.2008
• Najnowsza Historia Polaków. Oblicza PRL, nr 12: 1979–1980 Jan Paweł II i Sierpień '80 – dodatek historyczny do „Rzeczpospolitej” z 29 stycznia 2008
• Przez Morze Czerwone. Partia wobec Kościoła: cz. II, Nie chcemy Boga! – „Gość Niedzielny”, 18.11.2007

I wiele innych na stronie IPN: dodatki historyczne do prasy

► Infografiki historyczne

• Jan Paweł II – Ile zagranicznych podroży odbył Jan Paweł II? Dlaczego nazywany był Ojcem Solidarności? Jak długo trwał Jego pontyfikat?
• Infografika IPN Gdańsk „Jan Paweł II 18 V 1920 – 2 IV 2005. »Nie lękajcie się«”

► Świadectwa – Jan Paweł II: opowiedziane.ipn.gov.pl

• Stanisław Fudakowski – psycholog, uczestnik strajków 1980 i 1981 r., członek NSZZ „Solidarność”
• Czesław Nowak – wieloletni pracownik Portu Gdańsk, działacz opozycji w okresie PRL, członek NSZZ „Solidarność”, poseł na Sejm RP, radny Gdańska
• Małgorzata Szweykowska – nauczycielka, działaczka Solidarności Oświaty w Gdańsku

Więcej notacji: https://opowiedziane.ipn.gov.pl/

► Wystawy

• „Gaude Mater Polonia. Jan Paweł II w Ojczyźnie. 2-10 czerwca 1979” Wystawa przedstawia pierwszą pielgrzymkę Jana Pawła II do Polski w 1979 roku, jej kontekst historyczny oraz późniejsze konsekwencje i wpływ na przemiany społeczno-polityczne. Folder wystawy do pobrania [pdf]
• „Wyszyńskiego i Wojtyły gramatyka życia” – wystawa przygotowana przez Biuro Edukacji Narodowej IPN oraz Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego z okazji przypadającego w październiku 2018 roku 70. jubileuszu objęcia przez Stefana Wyszyńskiego tronu prymasowskiego i 40. rocznicy wyboru Karola Wojtyły na papieża.
• „Papież Jan Paweł II. Kalendarium wielkiego pontyfikatu” – wystawa filatelistyczna online
• To jest nasza Ojczyzna – to jest nasze „być” i nasze „mieć”. Jan Paweł II w Trójmieście – czerwiec 1987 [pdf]
• Prezentacja wystawy plenerowej „»Wstańcie, chodźmy…« Pierwsza pielgrzymka Jana Pawła II do Polski” – Jaworzno, 27 kwietnia – 24 maja 2020 [folder wystawy do pobrania - pdf]
• Pielgrzym nadziei. Jan Paweł II na ziemi wielkopolskiej 1979–1983–1997–1999
• To jest nasza Ojczyzna – to jest nasze „być” i nasze „mieć”. Jan Paweł II w Trójmieście – czerwiec 1987

► IPNtv

• „Jan Paweł II był integralny”. Ks. Tomasz Trzaska gościem cyklu Historia toczy się dziś
• 20. rocznica śmierci Jana Pawła II. Ks. Tomasz Trzaska gościem cyklu „Historia toczy się dziś”, 18.04.2025 r.
• Papież w oczach bezpieki i partii – cykl „Oblicza historii"
• Unikatowe dokumenty sowieckiego wywiadu i wyobrażenia KGB o papieżu Polaku w książce „Pontyfikat wielu zagrożeń. Jan Paweł II w świetle dokumentów sprawy »Kapella« 1979–1990” – 21 kwietnia 2021
• Służba Bezpieczeństwa a kard. Karol Wojtyła [Wideoczat z Historią]
•  Inwigilacja Karola Wojtyły przez komunistyczna służby – Przystanek Historia odc. 22
•  Zbrodnia i nadzieja odc. 3 – wybór kard. Karola Wojtyły na papieża: Jak zareagowała władza PRL po obraniu Polaka na głowę Kościoła katolickiego? Jakie nadzieje wnosi wśród rodaków wybór arcybiskupa metropolity krakowskiego na papieża?
• Wybór papieża Polaka, rząd Rakowskiego i dzień nauczyciela w PRL – Historia dla Ciebie odc. 24
• Obrona Krzyża w Nowej Hucie i ostra amunicja – Przystanek Historia odc. 76
• Dlaczego pontyfikat Jana Pawła II był ważny dla Polaków?
• Nowy portal tygodnika „Gość Niedzielny” oraz IPN o Janie Pawle II – konferencja prasowa IPNtv
• Pontyfikat wielu zagrożeń. Jan Paweł II w świetle dokumentów sprawy „Kapella". Dyskusja o książce
• Próba infiltracji Jana Pawła II przez wywiad PRL – cykl „Kulisy historii” odc. 35
• Czy komunistyczne władze obawiały się Jana Pawła II?
• Pierwsza pielgrzymka Jana Pawła II do Polski w materiałach SB z archiwum Instytutu Pamięci Narodowej
• 4 czerwca 1989, 1 pielgrzymka Jana Pawła II do Polski i fiat 126 –Historia dla Ciebie odc. 14
• Konferencja „I pielgrzymka Jana Pawła II do Polski” – Gniezno, 30–31 maja 2019
• II pielgrzymka Jana Pawła II do Polski – Kulisy walki z komuną [DEBATA]
•  Portal IPN o III Pielgrzymce Papieża Jana Pawła II do Polski
• Wizyta Jana Pawła II w Polsce w 1987 r. (Częstochowa)
• Wizyta Jana Pawła II w Polsce w 1987 r. (Gdańsk Zaspa)
• Jan Paweł II. Pamięć, tożsamość, Solidarność – rozmowa z o. Janem Ziębą
• Św. Jan Paweł II we wspomnieniach działacza Studenckiego Komitetu Solidarności
• „Z filmoteki bezpieki” odc. 4 cz. I: „Pielgrzymka”
• „Z filmoteki bezpieki” odc. 4 cz. II: „Pielgrzymka”
•   Medal Solidarności dla papieża Jana Pawła II

► Wywiady

• „Koła historii” – rozmowa ze Zbigniewem Gonciarzem, projektantem papamobile – samochodu specjalnego o kryptonimie „JP2”

► Audio

• W audycji „Przystanek Historia” w Polskim Radiu: 45. rocznica wyboru Karola Wojtyły na papieża – 11 października 2023 - Jan Ruman, red. naczelny "Biuletynu IPN"
• [TEKST + AUDIO] Pierwsza pielgrzymka Jana Pawła II do Polski - dr Paweł Błażewicz z Biura Rzecznika Prasowego IPN
• [TEKST+AUDIO] 40. rocznica drugiej pielgrzymki Jana Pawła II do Polski - dr Paweł Błażewicz z Biura Rzecznika Prasowego IPN
• [TEKST+AUDIO] III Pielgrzymka Papieża Jana Pawła II do Polski, 8–14 czerwca 1987 r. - dr Paweł Błażewicz z Biura Rzecznika Prasowego IPN
• [TEKST+AUDIO] 42. rocznica zamachu na życie Jana Pawła II - dr Paweł Błażewicz z Biura Rzecznika Prasowego IPN
• Kim Jan Paweł II był dla świata” – audycja na antenie radiowej Trójki na stronie warszawa.ipn.gov.pl przypomnienie audycji radiowej „Kim Jan Paweł II był dla świata?” z udziałem ks. prof. Jana Sochonia i ks. prof. Jacka Grzybowskiego, przygotowanej przez pracownika oddziału Mirosława Biełaszkę

Więcej informacji na stronach:

• ipn.gov.pl
• https://przystanekhistoria.pl

Kontakt dla mediów:

dr Rafał Kościański
p.o. rzecznik prasowy IPN
tel. 735 205 793
rzecznik@ipn.gov.pl

AUDIO

• 105. rocznica urodzin Karola Wojtyły - papieża Jana Pawła II: dr hab. Patryk Pleskot, Naczelnik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Warszawie
• 105. rocznica urodzin Karola Wojtyły - papieża Jana Pawła II: dr Grzegorz Majchrzak, Biuro Badań Historycznych IPN
• O wyborze Karola Wojtyły na Stolicę Piotrową: dr Grzegorz Majchrzak, Biuro Badań Historycznych IPN