English versionW związku z opublikowaniem w dniu 21 października 2025 r. przez Najwyższą Izbę Kontroli Informacji o wynikach kontroli gospodarki finansowo-majątkowej Instytutu Pamięci Narodowej oraz Wystąpienia pokontrolnego, Instytut Pamięci Narodowej informuje, że NIK sformułował szereg zarzutów i ocen wobec Instytutu, z którymi IPN stanowczo się nie zgadza.
Instytut podkreśla, że wszystkie działania prowadzone w okresie objętym kontrolą realizowane były zgodnie z obowiązującym prawem, przy zachowaniu zasad gospodarności oraz z uwzględnieniem interesu publicznego. IPN, działający nieprzerwanie od 25 lat, pozostaje pod stałym nadzorem organów państwowych, w tym poddawany jest corocznym kontrolom NIK w ramach audytów budżetowych.
Kontrola NIK przeprowadzona w 2025 roku miała bezprecedensowy charakter pod względem zakresu i intensywności. W jej trakcie IPN udzielił szczegółowych odpowiedzi na ponad 4 tysiące zadanych pytań, przekazał około 54 tysiące kopii dokumentów, udostępnił kilka tysięcy dowodów księgowych oraz dokumentację kilkudziesięciu postępowań przetargowych. Kontrolerzy otrzymali również pełen dostęp do systemów informatycznych Instytutu, dokumentujących wydatkowanie środków publicznych. W ramach kontroli przesłuchiwano także pracowników IPN oraz zewnętrznych wykonawców realizujących zamówienia na rzecz Instytutu.
Wystąpienie pokontrolne zawiera zarzuty wobec IPN dotyczące rzekomej niegospodarności oraz nieprawidłowości przy realizacji wybranych inwestycji i projektów. Instytut stanowczo oświadcza, że wszystkie wskazane przedsięwzięcia były prowadzone zgodnie z przepisami prawa i miały pełne uzasadnienie merytoryczne, wynikające z misji IPN, co szczegółowo wyjaśniano podczas kontroli.
Wystąpienie NIK nie uwzględnia jednak pisemnych wyjaśnień ani materiałów dowodowych przekazanych przez IPN w trakcie postępowania kontrolnego. Należy również podkreślić, że wiele decyzji i wydatków, które we wcześniejszych latach były poddawane rutynowym kontrolom NIK i nie budziły wówczas zastrzeżeń, obecnie zostały zakwestionowane i ocenione negatywnie. W ocenie IPN świadczy to o dalece subiektywnym charakterze części zarzutów przedstawionych w raporcie.
Instytut przygotował szczegółowe, merytoryczne stanowisko wobec wszystkich uwag pokontrolnych wykazując, że działania podejmowane przez IPN były celowe, gospodarne, rzetelne i zgodne z obowiązującym prawem, a przede wszystkim służyły realizacji ustawowych zadań Instytutu Pamięci Narodowej. Należy podkreślić, że wszystkie decyzje kadrowe i organizacyjne, w tym utworzenie nowych biur w strukturze Instytutu w ostatnich latach, posiadają pełne uzasadnienie prawne i merytoryczne.
Instytut Pamięci Narodowej
– Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
22 października 2025 roku