English versionInstytut Pamięci Narodowej jest polskim odbiorcą elektronicznych kopii akt, dotyczących więźniów obozów koncentracyjnych, ofiar gestapo oraz osób skierowanych do prac przymusowych i deportowanych w czasie II wojny światowej, gromadzonych w archiwum Międzynarodowej Służby Poszukiwawczej w Bad Arolsen (Niemcy).
Archiwum w Bad Arolsen, powołane w 1955 roku przez zachodnich aliantów, gromadzi wszelkie materiały dotyczące ofiar niemieckich zbrodni wojennych, zarówno proweniencji hitlerowskiej, jak i wytworzone przez odpowiednie służby okupowanych Niemiec w okresie tużpowojennym. Znajdują się w nim liczne informacje na temat obywateli polskich. Formalnie MSP podlega Międzynarodowemu Komitetowi Czerwonego Krzyża z siedzibą w Genewie, finansowane jest jednak wyłącznie ze środków niemieckich, co jest formą symbolicznego zadośćuczynienia ofiarom. Przez wiele lat archiwum to było niedostępne do celów naukowych, obecnie jest udostępnione i intensywnie digitalizowane. W 2000 roku Polska, jako jedyny kraj z byłego bloku wschodniego, przystąpiła do Umów Bońskich z 1955 roku i odtąd uczestniczy we wszystkich decyzjach dotyczących archiwum w Bad Arolsen. W 2007 roku Międzynarodowa Komisja ds. MSP w Bad Arolsen znowelizowała Umowy Bońskie, umożliwiając przekazanie zdigitalizowanych kopii archiwum każdemu z państw-sygnatariuszy traktatu, jeśli tylko wyrazi taką wolę. W chwili obecnej proces przekazywania kopii do poszczególnych państw jest już na etapie końcowym. W Polsce instytucją odpowiedzialną za całokształt spraw związanych z Bad Arolsen jest Ministerstwo Spraw Zagranicznych. W lutym br. w trakcie narady z udziałem przedstawicieli NDAP, PCK, Fundacji Polsko-Niemieckie Pojednanie oraz IPN postanowiono, że polskim odbiorcą zdigitalizowanych akt będzie Instytut Pamięci Narodowej. Od tego czasu przedstawiciel IPN brał udział w spotkaniach roboczych i oficjalnych Międzynarodowej Komisji w Hadze i Amsterdamie, a w lipcu br. delegacja IPN i MSZ miała okazję zapoznać się zarówno z samym archiwum, jak i z procesem digitalizacji na miejscu w Bad Arolsen. Od maja br. Polska oficjalnie przewodniczy pracom Międzynarodowej Komisji i wszystko wskazuje na to, że za naszej prezydencji nastąpi szerokie udostępnienie społeczności międzynarodowej dokumentów zgromadzonych przez Międzynarodową Służbę Poszukiwawczą. W trakcie oficjalnej wizyty w Polsce przedstawicieli MSP w Bad Arolsen i MKCK w Genewie, która ma miejsce w dniach 13–14 września br., Instytut Pamięci Narodowej otrzymał pierwszą partię zdigitalizowanych dokumentów.
Andrzej Arseniuk, rzecznik prasowy IPN