English versionInstytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych oraz Archiwum Akt Nowych zapraszają na międzynarodową konferencję naukową „Archiwalia do dziejów polskiej emigracji politycznej z lat 1939–1990". Konferencja odbędzie się w dniach 3–5 grudnia 2014 r. w Centrum Edukacyjnym IPN im. Janusza Kurtyki „Przystanek Historia", Warszawa, ul. Marszałkowska 21/25. Wstęp wolny.
Badania nad polską emigracją polityczną okresu zimnej wojny, której początki sięgają czasów II wojny światowej, doczekały się już wielu publikacji, w tym także ujęć syntetycznych. Jednak co roku na światło dzienne wychodzą nowe źródła, a wraz z nimi nowe fakty, które wymagają interpretacji.
Z problemem tym spotykają się m.in. uczestnicy Centralnego Programu Badawczego prowadzonego w ramach Biura Edukacji Publicznej IPN pt. „Polska emigracja polityczna 1939–1990". Zapanowanie nad tą dynamiczną bazą źródłową jest dla historyka-badacza niezwykle trudne i czasochłonne. Stąd też idea konferencji, która daje przegląd aktualnych zasobów, przede wszystkim pod kątem potrzeb badawczych – badań nie tylko nad historią polityczną emigracji, ale również kwestii jej rozmieszczenia, liczebności, składu społecznego, kolejnych fal uciekinierów z PRL (m.in. tzw. emigracji „Solidarnościowej") i ich relacji ze starszymi falami, relacji pomiędzy tzw. Polonią a emigrantami. Przydatny jest przegląd materiałów archiwalnych, które pozwalają lepiej zbadać interakcje emigracji politycznej z krajem, problemy życia społecznego (m.in. organizacji kombatanckich, religijności czy życia codziennego), kultury i nauki, powstających i rozwijanych w warunkach emigracji. Organizatorów interesuje również miejsce emigracji polskiej w strukturze zimnowojennych emigracji środkowoeuropejskich, podobnie jak jej działania o wymiarze międzynarodowym oraz problem emigracji motywowanych względami innymi niż polityczne (np. etnicznymi), które wpływały na kształt i działalność emigracji politycznej (jak np. w przypadku emigracji obywateli polskich pochodzenia żydowskiego, ukraińskiego czy białoruskiego).
Dla historyka odnalezienie w archiwach, bibliotekach i zbiorach prywatnych niezbędnych do badań materiałów jest często kwestią przypadku i szczęścia, poprzedzonych wieloletnią i drobiazgową kwerendą. Ufamy, że wymiana doświadczeń i wiedzy z archiwistami i bibliotekarzami pracującymi na co dzień z unikatowymi dokumentami związanymi z dziejami polskiej emigracji okresu zimnej wojny, pozwoli usprawnić i przyspieszyć ten proces wyszukiwawczy. Organizatorzy mają równocześnie nadzieję, że konferencja będzie okazją do spotkania fachowców z różnych stron świata i różnych instytucji, pracujących na co dzień z tymi materiałami. Taka wymiana doświadczeń również jest potrzebna.