English versionW Warszawie odbyło się posiedzenie Międzynarodowej Komisji ds. Międzynarodowej Służby Poszukiwań w Bad Arolsen. Komisja podsumowała roczny okres polskiej prezydencji. Obrady otworzyli prezes IPN dr Łukasz Kamiński oraz podsekretarz stanu w MSZ prof. Artur Nowak-Far. W skład trzyosobowej delegacji polskiej w Komisji wchodziło dwóch dyplomatów z MSZ oraz zastępca dyrektora Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów IPN Wojciech Sawicki.
Posiedzenie Komisji odbyło się w Centrum Edukacyjnym IPN im. Janusza Kurtyki „Przystanek Historia", co uczyniło Instytut współgospodarzem tego prestiżowego międzynarodowego wydarzenia.
Międzynarodowa Służba Poszukiwawcza (International Tracing Service) w Bad Arolsen (Niemcy) powstała w celu dokumentowania ofiar nazistowskich Niemiec (ofiary Holokaustu, więźniowie obozów koncentracyjnych i aresztów gestapo, przymusowi przesiedleńcy, robotnicy przymusowi skierowani z terenów okupacyjnych do pracy na terenie III Rzeszy, powojenni uchodźcy – tzw. dipsi itp.). Z czasem zgromadzono tam ogromne archiwum liczące przeszło 27 km bieżących akt i dokumentujące losy ok. 17,5 mln osób, w tym wielu obywateli II RP.
Poniżej kilka podstawowych informacji nt. Międzynarodowej Służby Poszukiwań (International Tracing Service) w Bad Arolsen, jej archiwum oraz zaangażowania Polski.
1943
powstanie wyspecjalizowanej jednostki poszukiwawczej w
Londynie w ramach Brytyjskiego Czerwonego Krzyża – prapoczątek późniejszej
MSP
1946
początki działalności poprzedniczki MSP w Bad Arolsen. O
lokalizacji zadecydowało położenie na granicy trzech stref okupacyjnych, dobre
warunki lokalowe (koszary byłej armii pruskiej) oraz sprawnie działająca sieć
telefoniczna w mieście (co było wówczas rzadkością)
1955
podpisanie
Umów Bońskich, na mocy których powołano do życia MSP i które regulowały jej
istnienie do końca 2012 r. Państwa sygnatariusze to zachodni alianci oraz
Izrael. Aby utrzymać międzynarodowy i neutralny status tej instytucji, nadzór
nad nią, włącznie z prawem wyznaczania dyrektora, powierzono Międzynarodowej
Komisji Czerwonego Krzyża w Genewie. Dokumenty zgromadzone w archiwum MSP mogły
służyć jedynie do celów humanitarnych (gł. poszukiwania zaginionych osób przez
rządy i osoby prywatne)
2000
przyjęcie w poczet członków
Międzynarodowej Komisji ds. MSP Polski (jedynego jak dotąd kraju w tym
gronie, który należał po wojnie do bloku wschodniego)
2006
na mocy
tzw. Uchwał Luksemburskich postanowiono, że archiwum MSP może być otwarte
także dla badań naukowych. Proces ratyfikacji zmienionych Umów Bońskich we
wszystkich 11 państwach członkowskich MK zakończył się w XI 2007 r.
2007
polski MSZ decyduje, że instytucją, która może w Polsce się starać o
pozyskanie cyfrowych kopii dokumentacji z Bad Arolsen, będzie IPN
2008
pozyskanie bazy komputerowej stworzonej na postawie archiwaliów MSP przez
IPN
XII 2011
tzw. Umowy Berlińskie – nowy akt regulujący zasady
działania MSP. Wycofanie się z uczestniczenia w jej pracach Międzynarodowego
Czerwonego Krzyża (posiada tylko status obserwatora). Bundesarchiv – tzw.
instytucjonalnym partnerem MSP
od I 2013
nowy dyrektor MSP,
powołany na zasadzie Umów Berlińskich – prof. Rebecca Boehlig (z USA)
VI
2013 – VI 2014
polska prezydencja w ramach prac Międzynarodowej Komisji ds.
MSP