English versionW zorganizowanej przez IPN dyskusji o książce wzięli udział: jej wydawca Piotr Stefaniuk, tłumacz książki Jerzy Giebułtowski, prof. Dariusz Libionka z Centrum Badań nad Zagładą Żydów IFiS PAN, prof. Jerzy Kochanowski z IH UW oraz dr Krzysztof Persak z IPN i ISP PAN. Prowadził ją Jakub Petelewicz (Centrum Badań nad Zagładą Żydów IFiS PAN).
Zdaniem otwierającego spotkanie prezesa IPN Łukasza Kamińskiego, praca Hilberga to jeden z pomników światowej historiografii XX wieku. Politolog, przedsiębiorca i pierwszy redaktor polskiego przekładu dzieła Piotr Stefaniuk podziękował ekspertom z Centrum Badań nad Zagładą Żydów IFiS PAN za wieloletnią pracę nad tekstem.
Tłumacz pracy Jerzy Giebułtowski podkreślił nieemocjonalny, chłodny i precyzyjny styl tekstu dzieła autora „The Destruction of the European Jews". Dodał, że Hilberg aż do swej śmierci w 2007 roku pozostawał w kontakcie z badaczami przygotowującymi wydanie w języku polskim, przesyłając im 100 stron uzupełnień i dodatków, a także akceptując tytuł polskiego przekładu
Redaktor naukowy tomu, prof. Dariusz Libionka uznał, że praca Hilberga doskonale objaśnia mechanizm eksterminacji Żydów. „Hilberga interesowało nie to, że Żydów zabito tylko to, jak tego dokonano" – podkreślił. Prof. Jerzy Kochanowski powiedział, że powstałe w końcu lat 50. (po raz pierwszy wydane w 1961 r.) dzieło Hilberga – szczególnie zaś zawarta w nim wiedza o sprawcach Holocaustu – jest nadal aktualne.
Dr Krzysztof Persak – porównując pracę Hilberga z powstającymi równolegle dziełami amerykańskich przede wszystkich sowietologów – zwrócił uwagę na zastanawiający fakt: Hilberg wyróżnia cztery najważniejsze hierarchiczne struktury III Rzeszy: partię, armię, przemysł i administrację, pomija natomiast aparat bezpieczeństwa, dokładnie opisywany w pracach sowietologów i kremlinologów.
Według Jakuba Petelewicza, ukazanie się na polskim rynku wydawniczym monumentalnej książki Raula Hilberga to wielkie wydarzenie zarówno dla historyków, jak i osób próbujących zrozumieć Holokaust. To Biblia badań nad Zagładą – ocenił.
We wtorkowym spotkaniu w Centrum Edukacyjnym IPN „Przystanek Historia" im. Janusza Kurtyki, poświęconym prezentacji pierwszego polskiego wydania „Zagłady Żydów europejskich", wzięło udział około stu osób.
Foto: Piotr Życieński