Centralną częścią warsztatów, w których uczestniczyli uczniowie uczniowie klas licealnych, była wystawa rzeźb „Obrazy Treblinki w oczach Samuela Willenberga”. Rzeźby przedstawiają konkretne postacie, napotkane przez Samuela Willenberga w „fabryce śmierci”, jaką był obóz zagłady w Treblince.
Warsztaty składały się z dwóch części. Pierwszą z nich było wprowadzenie uczniów w temat zajęć. Zwrócenie uwagi na to, że ofiarami Holokaustu były nie tylko osoby, które zginęły w gettach czy obozach zagłady, ale również ci, którzy wojnę przeżyli. Obrazy, traumatyczne wspomnienia z tych miejsc nosili w sobie do końca życia. Dla wielu z nich, tak jak dla Samuela Willenberga, stały się one impulsem do twórczości. Uczniowie obejrzeli fragment dokumentu „Treblinka's Last Witness”, który przybliżył losy Samuela Willenberga w obozie w Treblince, od momentu przybycia w transporcie 6 tysięcy Żydów do buntu więźniów, który 2 sierpnia 1943 r. wybuchł za drutami Treblinki.
W drugiej części warsztatów uczniów podzielono na zespoły. Otrzymali materiały zawierające wiersze, fotografie, obrazy, fragmenty wspomnień z czasów Zagłady. Materiały miały pomóc we wskazaniu rzeźby, która do nich pasuje, a następnie w uzasadnieniu swojego wyboru, przedstawieniu emocji, losów konkretnej postaci.
Najbardziej poruszającym momentem było dla uczniów spotkanie z wyjątkowym gościem – Adą Krystyną Willenberg, wdową po Samuela Willenbergu. Pani Willenberg podczas pobytu w Polsce chciała spotkać się z polską młodzieżą, poznać działalność edukacyjną „Przystanku Historia”. Z wielką uwagą wysłuchała refleksji uczniów na temat rzeźb, które wybrali. Bardzo chętnie z nimi dyskutowała, odpowiadała na pytania. Była bardzo poruszona zaangażowaniem młodzieży, ciekawymi spostrzeżeniami na temat prac jej męża.
Młodzież oraz nauczyciele nie ukrywali, że takie lekcje są bardzo przydatne w edukacji historycznej. A spotkania z taką osobą jak pani Ada Krystyna Willenberg – wyjątkowe. Widząc tak pozytywny odbiór, „Przystanek Historia” planuje zorganizować dla uczniów klas licealnych kolejne warsztaty wokół wystawy rzeźb Samuela Willenberga.
Rzeźby Samuela Willenberga można obejrzeć bezpłatnie na Przystanku Historia w Warszawie, przy ul. Marszałkowskiej 21/25, do 24 marca 2020 r.
Michalina Żelazny (IPN)












