English version
Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie oraz Śródmiejski Ośrodek Kultury zorganizowały promocję książek: Danuty Suchorowskiej-Śliwińskiej Dziennik z lat 1981–1985, czyli z zakonspirowanych zapisków solidarnościówki oraz NSZZ „Solidarność” Małopolska w materiałach Służby Bezpieczeństwa. Wybór dokumentów, wybór i opracowanie Cecylia Kuta, wstęp Jarosław Szarek. W spotkaniu udział wezmą dr Cecylia Kuta oraz dr Jarosław Szarek.
21 lutego 2012 r., godz. 18.00, Śródmiejski Ośrodek Kultury ul. Mikołajska 2, Kraków.
Danuta Suchorowska-Śliwińska, Dziennik z lat 1981–1985, czyli z zakonspirowanych zapisków solidarnościówki, współpraca redaktorska Barbara Niemiec i Dorota Stec-Fus, redakcja naukowa Cecylia Kuta, Kraków 2011, s. 599.
Książka stanowi cenne źródło do badań nad dziejami podziemia solidarnościowego w Krakowie po wprowadzaniu stanu wojennego. Autorka, Danuta Suchorowska-Śliwińska (1930–2011), skrzypaczka Filharmonii Krakowskiej i pisarka – mająca na swym koncie kilka poczytnych książek z najnowszej historii Polski (m.in. Wielka edukacja. Wspomnienia więźniów politycznych PRL w latach 1945–1956, Rozbić więzienie UB! Akcje zbrojne AK i WiN 1945–1946, Najdłużej stawiali zbrojny opór. Zbrojne podziemie na Podbeskidziu 1945–1950 oraz wspomnieniowej: Moja Moskwa 1951–1956) – sama zaangażowana w solidarnościową działalność podziemną nie ogranicza się jedynie do przedstawienia swej aktywności, lecz oddaje obraz życia codziennego tamtych lat.
Dziennik z lat 1981–1985 czyli z zakonspirowanych zapisków solidarnościówki to sporządzane na bieżąco przez Autorkę zapiski i notatki obejmujące okres od 13 grudnia 1981 r. do końca 1985 r. Autorka starała się je tworzyć na bieżąco, często sięgała do nich po obfitującym w wydarzenia, pełnym napięć dniu, starając się zostawić po nim świadectwo. Zapewne też nie myślała wówczas, że kiedykolwiek trafią one do szerszego grona odbiorców. W tekst wplecione są relacje niektórych pojawiających się w na kartach Dziennika postaci oraz noty biograficzne zamieszczone na końcu publikacji.
NSZZ „Solidarność” Małopolska w materiałach Służby Bezpieczeństwa. Wybór dokumentów, wybór i opracowanie Cecylia Kuta, wstęp Jarosław Szarek, Kraków 2011, s. 784.
Książka jest wydawnictwem źródłowym dotyczącym małopolskiej „Solidarności” w latach 1980–1989. Zaprezentowano w niej różnorodne materiały wytworzone przez Służbę Bezpieczeństwa.
W pierwszej części przedstawiono dokumenty Sprawy Obiektowej „Związkowcy”, która prowadzona była przez Wydział III-A/Wydział V SB KW MO w Nowym Sączu przeciwko strukturom NSZZ „Solidarność” na terenie tego województwa w latach 1980–1983. Dotychczasowe edycje źródeł skupiają się głównie na Krakowie, omijając pozostałe dwa wojewódzkie ośrodki tworzenia się „Solidarności” w Tarnowie i Nowym Sączu, dlatego chociaż w minimalnym stopniu starano się wypełnić tę lukę, prezentując materiały, które w sposób przekrojowy dokumentują historię „Solidarności” na tym terenie widzianą oczyma bezpieki.
Zebrane w drugiej części materiały, pochodzące ze sprawy „Gotowość” to wybór z siedemnastu tomów akt sporządzonych w różnych wydziałach krakowskiej SB, dotyczących przygotowania do siłowej rozprawy z NSZZ „Solidarność”, czym było ostatecznie wprowadzenie stanu wojennego. Dokumenty dokładnie ilustrują kompleksowe przygotowania do tej operacji, a także opisują przebieg pierwszych dni stanu wojennego widzianych z perspektywy komendanta wojewódzkiego MO w Krakowie oraz wybrane działania SB i MO podejmowane do października 1982 r. w związku z delegalizacją NSZZ „Solidarność”.
W trzeciej części książki zaprezentowano dokumenty Sprawy Operacyjnego Sprawdzenia „Arena”, prowadzonej przez Wydział III-1 SB KW MO w Krakowie przeciwko środowiskom akademickim Krakowa.
W kolejnej, czwartej części znalazły się materiały dotyczące TW „Return”. Opisują one werbunek przewodniczącego Zarządu Regionu Małopolska NSZZ „Solidarność” Wacława Sikory i następnie skuteczną próbę zerwania przez niego kontaktów z SB.
W ostatniej, najbardziej różnorodnej, piątej części, oprócz materiałów stanowiących uzupełnienie dokumentów zebranych w pierwszych czterech częściach, zamieszczono wybrane dokumenty spraw prowadzonych przeciwko niezależnej poligrafii. Wśród nich materiały Sprawy Operacyjnego Rozpracowania „Plastycy”, prowadzonej przez pion V DUSW w Nowej Hucie, w wyniku której udało się SB zlikwidować podziemne drukarnie pism „Aktualności” i „Zomorządność”. Ponadto zaprezentowano dokumenty sprawy „Brzoza”, prowadzonej przez Wydział III-1 WUSW w Krakowie z 1986 r., mającej na celu likwidację niezależnej poligrafii i kolportażu: „Arki”, „Promienistych” „Hutnika”.
Publikacja poszerza wiedzę o działaniach SB wobec „Solidarności” w Małopolsce. Jedną z istotnych zalet książki są umieszczone w niej przypisy (których pozbawione były wcześniejsze edycje źródeł dotyczących NSZZ „Solidarność” Małopolska). Obok tych opisujących wydarzenia, tytuły, struktury itp., autorzy opublikowali setki krótkich biogramów działaczy opozycji i funkcjonariuszy SB oraz agentury. Z pewnością stanowi to kolejne i ważne uzupełnienie do opisu działań aparatu bezpieczeństwa w PRL.
Termin: 21 lutego 2012 r.
Miejsce: Śródmiejski Ośrodek Kultury, ul. Mikołajska 2, Kraków
Organizatorzy: Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej IPN w Krakowie i Śródmiejski Ośrodek Kultury