Instytut Pamięci Narodowej

Nowa edycja wykładów „Z kamerą po PRL-u”, przedstawiających wybitnych polskich reżyserów filmowych i ich osiągnięcia artystyczne na tle ówczesnej rzeczywistości politycznej, społecznej i kulturowej. Spróbujemy opowiedzieć o bardzo różnych zjawiskach charakterystycznych dla powojennego kina polskiego, zarówno tych, które wprost wynikały z polityki kulturalnej tamtego okresu, jak i tych niezależnych artystycznie. Oprócz arcydzieł polskiego kina, pokazane zostaną także fragmenty filmów o jednoznacznie propagandowym zabarwieniu. Seminarium adresowane jest do nauczycieli historii, języka polskiego, wiedzy o społeczeństwie, studentów kierunków humanistycznych oraz uczniów wybierających tematy związane z filmem i historią najnowszą do ustnej prezentacji maturalnej z języka polskiego. Proponujemy sześć spotkań w cyklu miesięcznym (październik 2011 – marzec 2012). Udział w seminarium – jako forma doskonalenia zawodowego – zostanie potwierdzony pisemne.

12 grudnia 2011 (poniedziałek) w godz. 17.00–18.30

Organizator:
Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej IPN w Warszawie

Miejsce:
Centrum Edukacyjne IPN „Przystanek Historia” im. Janusza Kurtyki przy ul. Marszałkowskiej 21/25 .

Temat:
Kino według Tadeusza Chmielewskiego

Tadeusz Chmielewski jest jednym z najbardziej znanych i cenionych polskich reżyserów specjalizujących się w komedii, jednak jego najwybitniejsze dzieło było mrocznym dramatem kryminalnym. Począwszy od pełnometrażowego debiutu Ewa chce spać (1957), Chmielewski tworzył filmy przyprawione szczyptą surrealizmu, z widocznymi nawiązaniami do burleski, niekiedy nawet do groteski, starające się na wzór chaplinowski łączyć humor z liryzmem, a niebagatelną rolę odgrywał wątek miłosny.
Filmy Chmielewskiego zawierają sporo celnych obserwacji społecznych, wskazując niekiedy na absurdy peerelowskiej rzeczywistości, ale stanowią pochwałę ówczesnego widzenia świata, niezależnie od tego, czy ich akcja rozgrywała się w przeszłości, czy w teraźniejszości. Komedie te są atrakcyjne również dla dzisiejszego widza, ponieważ reżyserowi udawało się balansować na granicy rzeczywistości i nierzeczywistości, a ponadto umiejętnie wykorzystywał autostereotypy narodowe. Chmielewski, również przy produkcjach komediowych, chętnie sięgał do wątków kryminalnych. Arcydziełem gatunku jest Wśród nocnej ciszy (1978), będąca adaptacją powieści Ladislava Fuksa. Zagadka kryminalna łączyła się w tym filmie z przerażającym portretem najbardziej mrocznych zakątków ludzkiej duszy. Wydarzeniem stała się również zrealizowana w 1983 r., a dopuszczona na ekrany dopiero cztery lata później, adaptacja Wiernej rzeki Stefana Żeromskiego.
Pokazane zostaną fragmenty następujących filmów: Ewa chce spać (1957), Dwaj panowie „N” (1961), Gdzie jest generał... (1963), Jak rozpętałem drugą wojnę światową (1969), Nie lubię poniedziałku (1971), Wiosna, panie sierżancie (1974), Wśród nocnej ciszy (1978), Wierna rzeka (1983/1987).

Tematy kolejnych spotkań:

Janusz Morgenstern (20 lutego 2012)
Stanisław Bareja (19 marca 2012)
Kazimierz Kutz (16 kwietnia 2012)

Wykład:
prof. dr hab. Piotr Zwierzchowski, historyk filmu, autor m.in.: Zapomniani bohaterowie. O bohaterach filmowych polskiego socrealizmu, Warszawa 2000; Pęknięty monolit. Konteksty polskiego kina socrealistycznego, Bydgoszcz 2005; Piękny sen pedagoga. Literackie i filmowe portrety świata edukacji, Kraków 2005; Kino polskie po roku 1989, Bydgoszcz 2007.

Koordynator projektu:
Sławomir Stępień, tel. (22) 860-70-50, slawomir.stepien@ipn.gov.pl

O dokładnych terminach spotkań będziemy informować na stronie www.ipn.gov.pl pod hasłem „zapowiedzi” oraz drogą mailową.

ZAJĘCIA SĄ BEZPŁATNE!!!