Instytut Pamięci Narodowej

„Nie byłoby wolnej Polski, nie byłoby niepodległości, gdyby nie «Solidarność»” powiedział prezes IPN dr Jarosław Szarek podczas inauguracji cyklu.

Pierwsze spotkanie poświęcone było „Solidarności” Huty Warszawa. Zebrani uczcili chwilą ciszy pamięć zmarłego w sierpniu Marka Jasiewicza, przywódcy podziemnej „Solidarności” w Hucie, odznaczonego niedawno Krzyżem Wolności i Solidarności. Następnie swoimi wspomnieniami podzielili się uczestnicy strajku w sierpniu 1980 r.:  Seweryn Jaworski, Adam Szymański, Jan Gutkowski, Jacek Lipiński i Karol Szadurski.

Zapis spotkania na kanale IPNtv:

Huta Warszawa była pierwszym stołecznym zakładem pracy, który przyłączył się do strajku w Stoczni Gdańskiej. Seweryn Jaworski, przewodniczący komitetu strajkowego, wyjaśnił, że początkowo obawiano się, że protest w Gdańsku zakończy się tak, jak w grudniu 1970 r. – masakrą robotników. Przyłączenie się hutników miało być wsparciem dla stoczniowców, a dla władzy czytelnym sygnałem, że tym razem historia musi się potoczyć inaczej.

Strajk ogłoszono wieczorem 28 sierpnia przez „głośnomówiącą” (radiowęzeł) na wydziale walcowni Średnio-drobnej. Jeszcze tej samej nocy przyłączyły się do niego kolejne zmiany i wydziały. Protest poparła zdecydowana większość robotników, także członkowie PZPR, a  nawet – jak przypomnieli uczestnicy spotkania – zatrudnieni w Hucie byli funkcjonariusze UB. Msze święte dla strajkujących i ich rodzin odprawiło kilku księży, a wśród nich wysłannik kardynała Wyszyńskiego – ks. Jerzy Popiełuszko, który został potem kapelanem zakładu.

Dyrekcja huty nie miała wyjścia i musiała przystać na postulaty hutników. Podpisane nocą z 31 sierpnia na 1 września porozumienie powołało komitet założycielski niezależnych związków zawodowych. Ten „gorący” przełom sierpnia i września 1980 r. oraz przypomniały archiwalne materiały filmowe i zdjęcia zaprezentowane w trakcie spotkania.

Link do wydarzenia na Facebooku: https://www.facebook.com/events/384423015429300/​ 

NSZZ „Solidarność” to prawdziwy fenomen: wielomilionowy związek zawodowy, autentyczna reprezentacja ludzi pracy, a zarazem organizacja polityczna funkcjonująca demokratycznie w niedemokratycznym państwie. Kolebką „Solidarności” były wielkie zakłady pracy, m.in. Stocznia Gdańska, Stocznia Szczecińska, śląskie kopalnie czy zakłady mechaniczne w Ursusie, w których latem 1980 r. rozpoczęły się masowe strajki. Ich wyjątkowa forma – wyraz solidarności z innymi protestującymi zakładami z różnych branż – nie tylko dał „Solidarności” nazwę, lecz przede wszystkim przesądził o jej unikatowym charakterze.