English versionPierwszą deportacją – 10 lutego 1940 roku – wymierzoną w osadników i leśników, według materiałów źródłowych NKWD zostało objętych 139 299 osób. Druga wielka deportacja – 13 kwietnia 1940 roku – dotknęła 60 351 osób. Byli to członkowie rodzin represjonowanych wcześniej oficerów Wojska Polskiego, policjantów, strażników więziennych, żandarmów, wywiadowców, a także ziemian, fabrykantów i wysokich urzędników państwowych. Trzecią, nie mniej wielką deportacją, przeprowadzoną w czerwcu i lipcu 1940 roku, objęto 76 246 bieżeńców, czyli uciekinierów z terenów Generalnego Gubernatorstwa i ziem włączonych do Rzeszy, którzy poszukiwali opieki u władz sowieckich, a zamiast niej znaleźli się w transportach wiozących ich na Sybir. Oprócz nich aresztowano i wywieziono 16 617 osób samotnych, a ponadto 4767 polskich wojskowych i policjantów internowanych do lipca 1940 roku na Litwie.
W sumie tegoż roku objęto deportacjami 297 280 osób, zaś miary dopełniło dodatkowe wysiedlenie z 800-metrowej strefy przygranicznej mieszkańców 35 541 gospodarstw wiejskich.
Działania owe w znacznym stopniu przyczyniły się do depolonizacji ziem zabużańskich.
Znaczenie tej publikacji polega przede wszystkim na przytoczeniu oryginalnych dokumentów, dotychczas w ogóle nie udostępnianych badaczom historii najnowszej.
Doboru dokumentów do publikacji dokonali wspólnie archiwiści Federalnej Służby Bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej oraz Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów Instytutu Pamięci Narodowej. Komitet Redakcyjny przygotowując je do druku postawił przed sobą zadanie przedstawienia ich w wersji oryginalnej i polskim tłumaczeniu, co znacznie ułatwia korzystanie z książki. Książka jest wyposażona w aparat naukowy (przypisy, indeks nazwisk i spis miejscowości).