Instytut Pamięci Narodowej

Celem odwiedzin delegacji litewskiej, której przewodniczył dyrektor Departamentu Pamięci Linas Jašinauskas była chęć rozszerzenia współpracy w obszarach polityki pamięci, edukacji, upamiętniania i dekomunizacji. 

Dyrektor Biura Współpracy Międzynarodowej Katarzyna Dryńska opowiedziała o strukturze i działalności Instytutu. Działalność Biura Badań Historycznych przedstawił dyrektor dr Sebastian Pilarski – zaprezentował trzy publikacje, które powstały dzięki współpracy z instytucjami litewskimi. Goście wykazali zainteresowanie współpracą badawczą w temacie represji sowieckich i deportacji.

Dyrektor Adam Siwek omówił aktywności Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa – opisał proces dekomunizacji przestrzeni publicznej i przedstawił aktywność w zakresie opieki nad grobami weteranów na Litwie. O tym, jak dotrzeć do młodych ludzi z najnowszą historią Polski opowiedziała zastępca dyrektora Biura Nowych Technologii Adrianna Paradowska. Przedstawiła przy tym główne projekty Biura, takie jak „Gra szyfrów”, „Lotnicy”, „Warsaw rising – miasto bohaterów”, etiudę VR o rodzinie Ulmów „Świadectwo pomocy” oraz najnowszy projekt – „Cyfrowi bohaterowie”.

Jako ostatni głos zabrał Karol Litwin, naczelnik Wydziału Projektów Edukacyjnych w Biurze Edukacji Narodowej. Przedstawił najważniejsze projekty Biura – konkursy, debaty oksfordzkie, lekcje warsztatowe, projekt „Silni Polską” oraz ogólnopolską ligę planszówek dla młodzieży. Delegacja wyraziła chęć współpracy w zakresie badań, działań edukacyjnych i w obszarze nowych technologii.

Departament Pamięci organizuje i realizuje działania związane bezpośrednio z upamiętnieniem mieszkańców Litwy, którzy ucierpieli w wyniku okupacji sowieckiej i niemieckiej, prowadzi także działania edukacyjne w tym zakresie. Koncentruje się ponadto na poszerzaniu wiedzy społeczeństwa litewskiego w zakresie szkodliwości ideologii totalitarnych i autorytarnych oraz zbrodni popełnionych przez te reżimy.

Podczas wizyty delegacji w Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL zastępca dyrektora Jacek Pawłowicz przedstawił zarys historyczny, uwzględniający genezę powstania aresztu śledczego, a następnie więzienia oraz zmieniające się na przestrzeni lat elementy topograficzne całego kompleksu więziennego. Goście odwiedzili dwa pawilony śledcze: Pawilon X oraz Pawilon XI, w których przybliżono metody stosowane podczas przesłuchań oraz zaprezentowano przedmioty pozostawione przez osoby zamordowane przez władze komunistyczne. Ostatnim budynkiem, odwiedzonym przez delegację był Pawilon XII, w którym osadzano działaczy opozycji antykomunistycznej min. Leszka Moczulskiego, Romualda Szeremietiewa oraz legendarnego przywódcę Solidarności Walczącej Kornela Morawieckiego, którego dawna cela została udostępniona dla zwiedzających.

Na koniec, omówiono zakres współpracy Centrum Badania Ludobójstwa i Ruchu Oporu Mieszkańców Litwy z Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL w organizacji ewentualnych wspólnych konferencji oraz innych przedsięwzięć. 

Wizyta została zorganizowana przez Biuro Współpracy Międzynarodowej IPN.

12 lutego delegacja z Departamentu Pamięci Centrum Badań Ludobójstwa i Ruchu Oporu Mieszkańców Litwy odwiedziła Archiwum IPN przy ul. Kłobuckiej w Warszawie. Omówiono zasoby dokumentacyjne Instytutu oraz projekty realizowane przez Archiwum IPN. Goście poznali rolę odznaczenia Krzyż Wolności i Solidarności w honorowaniu bohaterów opozycji antykomunistycznej.

W magazynie akt po byłych służbach wojskowych PRL goście mogli zobaczyć, jak przechowywane i zabezpieczane są cenne archiwalia, nie tylko w formie papierowej, ale również zapisane na niestandardowych nośnikach. Z dużym zainteresowaniem spotkała się prezentacja bieżących prac w naszej pracowni konserwacji dokumentów.

Delegacja z Departamentu Pamięci zwiedziła również Izbę Pamięci Strzelecka 8.