Instytut Pamięci Narodowej

Wystawa w syntetyczny sposób przedstawia wielowymiarową postać pisarza, agenta polskiego wywiadu wojskowego operującego w Sowietach i oficera wileńskiej AK. Ukazuje życie i działalność Sergiusza Piaseckiego, obejmując m.in. wojnę polsko-bolszewicką, pracę w wywiadzie, okres więzienny, Armię Krajową, służbę w Korpusie gen. Władysława Andersa, emigracyjne wygnanie. Do wystawy Oddział IPN we Wrocławiu przygotował katalogi i kalendarz na 2026 r. „Wilno Sergiusza Piaseckiego”. Uczestnikom wydarzenia oraz dyrekcji muzeum przekazano egzemplarze anglojęzycznego wydania książki –The Diary of a Red Army Officer.

W 2025 r. wystawa przygotowana przez dr. hab. Tomasza Balbusa i Marcina Marczaka stanęła przed Pałacem Prezydenckim w Warszawie.

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w uznaniu dorobku pisarskiego Sergiusza Piaseckiego, jego postawy patriotycznej i walki o Polską wolność ustanowił rok 2026 Rokiem Sergiusza Piaseckiego.

W wydarzeniu wzięli udział m.in. podsekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP Agnieszka Jędrzak, zastępca dyrektora Biura Współpracy Międzynarodowej dr Mateusz Marek oraz autor wystawy, naczelnik Oddziałowego Archiwum IPN we Wrocławiu dr hab. Tomasz Balbus.

Dzięki wspólnemu działaniu pracowników Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN oraz rodziny Sergiusza Piaseckiego – syna Władysława Tomaszewicza i wnuczki Ewy Tomaszewicz – we wrześniu 2025 r. sprowadzono do Polski doczesne szczątki pisarza.

– Zakres życia społecznego Polaków w Wielkiej Brytanii, który ma ponad 100 lat jest tak ogromny, iż aby go przypominać trzeba ludzi wyjątkowych

 – powiedział do odznaczonych Prezydent RP. Podziękował m.in. za pamięć o tych Polakach, którzy przez lata tworzyli „polski, żywy Londyn” – a jednym z nich był Sergiusz Piasecki.

Podczas uroczystości za działania na rzecz promocji polskiej historii za granicą oraz działalność polonijną odznaczeni zostali:

Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej

• za wybitne osiągnięcia w pracy artystycznej, popularyzowanie polskiej kultury oraz działalność na rzecz środowisk polonijnych w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej – Barbara Hamilton;
• za wybitne zasługi w działalności na rzecz środowisk polonijnych w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz za popularyzowanie polskiej historii, kultury i tradycji narodowych – Justin Maciejewski;
• za wybitne zasługi w działalności na rzecz środowisk kombatanckich, niesienie pomocy osobom potrzebującym oraz działalność polonijną – Siostra Teresa Sabok,

Krzyżem Zasługi – za działalność na rzecz popularyzowania polskiej kultury oraz rozwijania szkolnictwa polskiego w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej:  

• Elżbieta Barrass – Złoty Krzyż Zasługi,
• Małgorzata Bugaj-Martynowska – Srebrny Krzyż Zasługi,
• Joanna Mechelewska – Brązowy Krzyż Zasługi.

Za zasługi w działalności na rzecz środowisk polonijnych w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz za popularyzowanie polskiej historii, kultury i tradycji narodowych zostali odznaczeni:

• Tomasz Muskus, Bartosz Piasecki, Dobrosława Platt – Złoty Krzyż Zasługi,
• Tomasz Wiśniewski – Srebrny Krzyż Zasługi,
• Iwona Golińska – Brązowy Krzyż Zasługi.

Podczas uroczystości Prezydent RP Karol Nawrocki złożył również flagę Rzeczypospolitej Polskiej na ręce dyrektora Narodowego Muzeum Armii – Justina Maciejewskiego.

* * *

Polecamy:

• Wywiad „Sergiusz Piasecki w oczach syna”
• „Spełniłam swoją misję...”. Sergiusz Piasecki w relacji Barbary Fairbairn
• Sergiusz Piasecki (1899–1964) – odcinek z cyklu „Portrety”
• Sergiusz Piasecki (1899–1964). Buntownik, żołnierz, pisarz
• Sergiusz Piasecki, The Diary of a Red Army Officer
• Sergiusz Piasecki (1899-1964). Szkic do biografii
• Grzegorz Łukomski: Sergiusz Piasecki – antykomunista
• Małgorzata Misiak: Wolność według bohaterów prozy Sergiusza Piaseckiego
• Diana Maksimiuk: Nieznana karta z życiorysu Sergiusza Piaseckiego
• Sergiusz Piasecki – Szpieg, Więzień, Pisarz – cykl Archiwum Pełne Pamięci. Ocalone historie
• Dyskusja o życiu i twórczości Sergiusza Piaseckiego
• „Kulisy historii”, odcinek 29: „Sergiusz Piasecki – pisarz, buntownik, antykomunista”
• Interdyscyplinarne Studia nad Życiem i Twórczością Sergiusza Piaseckiego – Wrocław, 21–22 marca 2024
• Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Kochanek literackiej muzy: Interdyscyplinarne studia nad życiem i twórczością Sergiusza Piaseckiego”
• Wystawa o Sergiuszu Piaseckim zaprezentowana na Świętym Krzyżu
• Czy diabeł Marek istniał naprawdę? O Siedmiu pigułkach Lucyfera Sergiusza Piaseckiego, „Pamięć i Sprawiedliwość”, Tom 44 Nr 2 (2024), strony: 78-90
• Sergiusz Piasecki w Archiwum Pełnym Pamięci – Pod gwiazdami Wielkiej Niedźwiedzicy: śladami Sergiusza Piaseckiego