Instytut Pamięci Narodowej

Jak zaznaczyła Marzena Kruk, dyrektor Archiwum IPN, odznaczenie przyznane zostało wydawnictwu w uznaniu jego zasług w dziedzinie upowszechniania wiedzy o najnowszej historii Polski oraz zaangażowania w publikowanie prac, które przyczyniają się do zachowania pamięci o ważnych wydarzeniach i wybitnych postaciach związanych z historią naszego kraju. Medal odebrali Maria i Marek Jastrzębscy, założyciele Wydawnictwa LTW.

– Z całą pewnością Wydawnictwo LTW, Pani Maria i Pan Marek Jastrzębscy są kustoszami pamięci narodowej, kustoszami pamięci o wolnych Polakach, którzy w XX wieku podążali różnymi ścieżkami do niepodległości. Wydając spuściznę tak wielu wspaniałych osób, przybliżają nas do życia w wolnym, niepodległym, każdego dnia lepszym kraju. W tym dziedzictwie zapisana jest przecież mądrość narodu

– powiedział podczas uroczystości prezes IPN.

– Odznaczenie Reipublicae Memoriae Meritum przeznaczone jest dla wszystkich, którzy budują republikę pamięci, Rzeczpospolitą wspólną, świadomą wyzwań, jakie stoją przed Polską i Polakami w kolejnych latach, ale też świadomą swojej przeszłości, bo przecież prawdy się nie tworzy, prawdę się odkrywa. A przez te blisko 30 lat swojej działalności odkryliście tak wiele prawdy o nas samych, budując tożsamość Polaków i za to Wam serdecznie dziękuję i gratuluję odznaczenia

– podkreślił dr Karol Nawrocki. Nawiązał do postaci Sergiusza Piaseckiego, którego dzieła wydało Wydawnictwo LTW.

– Sergiusz Piasecki przeszedł długą drogę, od syna marnotrawnego, od człowieka, który upadał i wstawał, do bohatera polskiej konspiracji podczas II wojny światowej. Po roku 1945 był jednym z najwybitniejszych polskich literatów emigracyjnych. Kiedy Polska była zniewolona on pozostał wolny.

Maria Jastrzębska, dziękując za odznaczenie, powiedziała, że Wydawnictwo LTW, które działa od 28 lat, stara się przypomnieć postacie międzywojennej Polski z uwagi na ich patriotyczne wartości, które powinny być w tej chwili pielęgnowane. 25 lat temu wydane zostały po raz pierwszy Zapiski oficera Armii Czerwonej Sergiusza Piaseckiego. O tamtego momentu Piasecki, który zafascynował właścicieli wydawnictwa, towarzyszy im przez cały czas i kolejne pokolenia odkrywają go na nowo.

W dalszej części spotkania o dramatycznych kolejach losu Sergiusza Piaseckiego i jego książkach rozmawiali: dr hab. Sławomir Cenckiewicz, dr hab. Tomasz Balbus (naczelnik Oddziałowego Archiwum IPN we Wrocławiu), Ewa Tomaszewicz, wnuczka pisarza, oraz Maria i Marek Jastrzębscy. Dyskusję poprowadził Rafał Dudkiewicz.

W spotkaniu uczestniczył także dr Władysław Tomaszewicz, syn Sergiusza Piaseckiego.

Podczas wydarzenia zaprezentowane zostały pamiątki po pisarzu, między innymi maszynopisy, fotografie, szkice i maszyna do pisania.

Dokumentacja i przedmioty osobiste Sergiusza Piaseckiego, w tym maszynopisy publikacji z notatkami, scenariusze sztuk, korespondencja, fotografie, a także akwarele, rysunki, szkice i przedmioty codziennego użytku zostały użyczone Archiwum IPN, 24 maja 2024 roku, przez wnuczkę pisarza, Ewę Tomaszewicz, w ramach projektu Archiwum Pełne Pamięci.

***

Sergiusz Piasecki (1899–1964) – enfant terrible i zarazem cudowne dziecko polskiej literatury. Postać o wielu twarzach, często ze sobą niewspółgrających. Chuligan, przemytnik, człowiek kresowego półświatka. Nieprzejednany antykomunista i współpracownik wywiadu II RP. Pisarz, który „narodził się” w skrajnie trudnych warunkach więziennych. Aktywny żołnierz AK-owskiego podziemia podczas II wojny światowej. Osoba, która okres powojenny spędziła na emigracji. Współpracownik pism emigracyjnych, gorący i nieprzejednany przeciwnik reżimu komunistycznego i salonu literackiego w PRL-u. Oponent i polemista Czesława Miłosza po jego ucieczce. W końcu człowiek, który szeroko pojętej publiczności pozwolił się zapamiętać przede wszystkim jako autor brawurowej powieści „Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy”.

Polecamy

• Film „Sergiusz Piasecki w oczach syna”. Jest to wywiad dr. Karola Nawrockiego z dr. Władysławem Tomaszewiczem, fizykiem, synem Sergiusza Piaseckiego. W rozmowie syn pisarza nie tylko rzuca nowe światło na literackie dokonania ojca, ale również dzieli się wspomnieniami o nim, ukazując go jako człowieka pełnego pasji, oddania dla idei niepodległościowych oraz jednostkę, która nie bała się podjąć trudnych decyzji w imię wyższych wartości.

• Audycję IPN „Sergiusz Piasecki” z cyklu „Portrety”, poświęconego postaciom, które odegrały ważną rolę w najnowszej historii Polski. O pisarzu opowiada dr hab. Tomasz Balbus (IPN) w rozmowie z gospodarzem cyklu –  redaktorem Rafałem Dudkiewiczem.
• Panel dyskusyjny z udziałem zastępcy dyrektora Oddziału IPN we Wrocławiu Marcina Marczaka, dr. hab. Piotra Niwińskiego, ppłk dr. Ryszarda Oleszkowicza oraz dr. hab. Tomasza Balbusa.
• Sergiusz Piasecki, The Diary of a Red Army Officer
• Artykuł Marka Jończyka: Sergiusz Piasecki. Żołnierz i pisarz-antykomunista
• Artykuł Małgorzaty Misiak: Wolność według bohaterów prozy Sergiusza Piaseckiego
• Interdyscyplinarne Studia nad Życiem i Twórczością Sergiusza Piaseckiego – Wrocław, 21–22 marca 2024