English version
Ze strony IPN w spotkaniu wzięli udział: zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski, dyrektor Biura Prezesa dr Marek Jedynak, dyrektor Biura Badań Historycznych dr Sebastian Pilarski, p. o. dyrektora Biura Współpracy Międzynarodowej Katarzyna Dryńska, zastępca dyrektora Biura Współpracy Międzynarodowej dr Mateusz Marek, zastępca dyrektora Archiwum IPN dr Mariusz Żuławnik i zastępca dyrektora Biura Badań Historycznych dr hab. Konrad Graczyk.
Tematem rozmów było upamiętnienie wydarzeń związanych z 90. rocznicą deportacji Polaków do Kazachstanu, która przypada w 2026 roku. W Kazachstanie Dzień Pamięci Ofiar Represji Politycznych i Głodu, upamiętniający masowe ofiary stalinowskich prześladowań, w tym wielu Polaków, obchodzony jest 31 maja.
Ważnym obszarem dyskusji podczas spotkania pozostawał los pamiątek i dokumentów po Polakach deportowanych do Związku Sowieckiego. Część z nich znajduje się w Centralnym Archiwum Państwowym w Astanie, ale wciąż znaczna większość pozostaje w prywatnych rękach.
– Ocalenie ich od zapomnienia pozostaje jednym z głównych zadań IPN
– podkreślił zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski.
Zaplanowana przez IPN konferencja naukowa ma przybliżyć temat i usystematyzować wiedzę o sowieckich represjach i deportacjach.
Poprzez różne działania wspólnie z partnerami w Polsce i w Kazachstanie IPN włączy się w upowszechnienie wiedzy o dramatycznych wydarzeniach 1936 r. Indywidualne historie i przeżycia ukazane poprzez filmy dokumentalne, publikacje oraz projekty edukacyjne będą stanowić ważne narzędzie kształtujące świadomość historyczną młodego pokolenia.
IPN prowadził również projekt odnawiania cmentarzy żołnierzy gen. Władysława Andersa, a Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN – badania lokalizacji polskich pochówków. Działania te stanowiły ważny element dbałości o miejsca pamięci znajdujące się na terenie Kazachstanu.
Historię deportacji Polaków do Kazachstanu przedstawia wiele projektów IPN, w tym m.in. flagowy międzynarodowy projekt edukacyjno-memoratywny „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” oraz wystawa Archiwum IPN „Rozkaz nr 00485. Antypolska operacja NKWD na sowieckiej Ukrainie 1937–1938”.
Wizyta gości z Kazachstanu była rezultatem wspólnych działań środowisk polonijnych w Kazachstanie, Biura Współpracy Międzynarodowej IPN oraz minister ds. Polonii w Kancelarii Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej Agnieszki Jędrzak.