English version
Organizatorem i gospodarzem 47. sesji jest Kościół i Hospicjum św. Stanisława B.M. w Rzymie. Tematem przewodnim obrad są losy Polaków poza granicami kraju po zakończeniu II wojny światowej.
Podczas otwarcia konferencji dr hab. Karol Polejowski podkreślił:
– Dla Instytutu Pamięci Narodowej pamięć o naszej historii, niełatwej historii XX wieku jest najważniejsza. Bez niej tracimy tożsamość, tracimy azymut. Nie wiemy, w którym kierunku pójść. Pamięć czyni z nas świadomych własnej przeszłości. Historia, którą się zajmujemy, musi opierać się na prawdzie.
Pamięć, którą kultywujemy przekazujemy naszym następcom. Jesteśmy przekonani, że wartości, które wyznajemy i do których się odwołujemy – Bóg, Ojczyzna i honor – są wartościami niezbywalnymi
– zaznaczył dr hab. Karol Polejowski.
Zastępca prezesa IPN dodał, że Archiwum IPN współpracuje z wieloma bibliotekami i muzeami poza granicami kraju, dbając o przekazywanie pamięci przyszłym pokoleniom. Przypomniał o międzynarodowym projekcie IPN „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”, który ukazuje losy Polaków zarówno w czasie II wojny światowej, jak i w okresie powojennym.
W inauguracji konferencji wzięła udział m.in. dyrektor Archiwum IPN Marzena Kruk, a także przedstawiciele ministerstw i instytucji z różnych części świata.
Podczas drugiego dnia obrad MABPZ, dyrektor AIPN Marzena Kruk opowiedziała o projektach realizowanych przez IPN, m.in. o programie dokumentacyjnym straty.pl, którego głównym celem jest ustalenie imiennej listy obywateli II RP, którzy zostali poddani wszelkiego rodzaju represjom ze strony okupanta niemieckiego w latach 1939–1945.
– Korzystając z materiałów archiwalnych z naszych zbiorów, ale też z zasobów innych instytucji w Polsce, pozyskujemy informacje i wpisujemy je do bazy po to, abyśmy mogli chociaż zbliżyć się do nazwania po imieniu każdej z ofiar niemieckiego barbarzyństwa. Zamieszczamy w ewidencji dane osób, które poniosły śmierć z rąk Niemców, ale wpisujemy też osoby represjonowane w inny sposób, chociażby wysyłane na prace przymusowe w głąb Trzeciej Rzeszy
– zaznaczyła Marzena Kruk i zachęcała do udziału w projekcie oraz uzupełniania bazy.
* * *
Stała Konferencja Muzeów, Archiwów i Bibliotek Polskich na Zachodzie (w skrócie MABPZ) jest organizacją zrzeszającą instytucje polskie znajdujące się poza granicami kraju. Ośrodki te, ulokowane w 9 państwach na 4 kontynentach, są ostoją polskiej kultury, ogniskami polonijnymi podtrzymującymi tradycje i historię narodu polskiego. Konferencja stawia sobie za cel koordynację działalności instytucji członkowskich, zajmujących się dbaniem o dorobek oraz rozwój kultury polskiej. Organizacja ta od początku była traktowana jako luźne stowarzyszenie, bez władz naczelnych i formalnej struktury. Idea jej utworzenia, jako konferencji instytucji kultury polskiej na Zachodzie, pojawiła się już w 1977 r. w Rapperswilu podczas spotkania przedstawicieli Muzeum Polskiego w Rapperswilu, Polskiego Towarzystwa Historycznego, Biblioteki Polskiej w Paryżu oraz Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie. Z czasem do europejskich członków Stałej Konferencji zaczęły dołączać instytucje ze Stanów Zjednoczonych, Kanady, Australii i Argentyny. Główną formą działalności MABPZ są organizowane corocznie sesje plenarne.
Pierwsza formalna sesja odbyła się w 1979 r. w szwajcarskim Rapperswilu i była to tak zwana Konferencja Założycielska. Na sesji w 1981 r., przeprowadzonej we Francji na Zamku Montrésor, uchwalono statut Konferencji. Na zjeździe w 1987 r., w szwajcarskiej Solurze, wprowadzono zastrzeżenie, że członkami MABPZ mogą zostać tylko i wyłącznie instytucje działające w duchu niepodległościowym. Wykluczało to możliwość współpracy z władzami komunistycznymi PRL.
Obrady sesji organizowane są w dwóch częściach: sprawozdawczej, w której udział biorą tylko przedstawiciele instytucji członkowskich MABPZ, i naukowej, otwartej dla słuchaczy z zewnątrz, na której przedstawiane są referaty osób zaproszonych przez organizatora danej sesji. Sesja 17. była pierwszą, która odbyła się w Polsce. Została ona zorganizowana w Lublinie w 1995 r. przez Bibliotekę Polską w Londynie we współpracy z Biblioteką Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W 2016 r. na Sesji 38. po raz pierwszy zaprezentowany został logotyp MABPZ, który powstał z inicjatywy Biblioteki Polskiej w Londynie. Obecnie, po ponad 40 latach, Stała Konferencja jest nieformalnym zgromadzeniem 25 instytucji polskich funkcjonujących poza granicami kraju. Z czasem pomniejszona została o dwóch członków założycieli: Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, a także Muzeum Ojców Marianów w Fawley Court, które zostało zlikwidowane w 2009 r.