Instytut Pamięci Narodowej

Kwiaty pod tablicą upamiętniającą wdzięczność wobec władz i mieszkańców indyjskiego księstwa Kolhapur za pomoc udzieloną polskim uchodźcom z ZSRS złożył w imieniu IPN Adam Siwek, dyrektor Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa.

– Ta pomoc na trwałe zapisała się w naszej historii, w naszych relacjach polsko-indyjskich. Polska nigdy o tej pomocy nie zapomni. Pomimo tysięcy kilometrów, które dzielą Polskę od Indii, nasza wdzięczność jest stała i niezmienna­ i możemy powiedzieć, że dla Polaków Indie są bardzo blisko, bo są stale w naszych sercach

– powiedział do zebranych dyrektor Adam Siwek.

W uroczystościach udział wzięli m.in.: Ambasador Indii w Rzeczypospolitej Polskiej Jej Ekscelencja Nagma Mohamed Mallick, zastępca Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych minister Michał Syska oraz Prezes Koła Polaków z Indii w Polsce z lat 1942–1948 Andrzej Chendyński.

* * *

W 2017 r. przy finansowym i organizacyjnym zaangażowaniu Instytutu Pamięci Narodowej udało się zrealizować inicjatywę Koła Polaków z Indii, by nasza wdzięczność zyskała materialny wymiar w postaci trwałego znaku pamięci, będącego dla przyszłych pokoleń świadectwem szacunku człowieka dla człowieka.

Napis na tablicy (po polsku i po angielsku) głosi: „Podczas II wojny światowej tysiące Polaków deportowano do Związku Sowieckiego. Po amnestii w 1942 r. wielu ze zwolnionych z miejsc zsyłki i łagrów, dzięki staraniom generała Władysława Andersa i Wojska Polskiego, ewakuowano do Iranu. Indie ofiarowały pomoc. W latach 1943–1948 dzięki gościnności księstwa Kolhapur pięć tysięcy polskich uchodźców znalazło schronienie w osiedlu Valivade. Rozproszeni po świecie zachowaliśmy Indie w naszych sercach i wdzięcznej pamięci”.

„Nie uważajcie się za sieroty. Jesteście teraz Nawanagaryjczykami, ja jestem Bapu, ojciec wszystkich mieszkańców Nawanagaru, w tym również i wasz”. Te słowa wypowiedział do polskich dzieci Jam sahib Digvijaysinhji. Człowiek nazwany później „Dobrym Maharadżą”, jeden z tych, którzy w nieludzkich czasach okazali najsłabszym, ofiarom totalitaryzmów, pełnię człowieczeństwa. Jego imię na zawsze zapisało się złotymi zgłoskami w historii Polski i Indii.

Jam sahib Digvijaysinhji wybudował Polish Children Camp złożony z około 60 parterowych domów, który stał się bezpiecznym schronieniem dla blisko 800 polskich dzieci. Dzieci wyrwanych sowiecką przemocą z ich domów w okupowanej Polsce, dzieci ze Lwowa, Wilna, Brześcia i dziesiątek innych polskich miast, miasteczek i wsi, których jedyną winą było to, że były Polakami. Mali Polacy ewakuowani wraz z Armią Andersa ze Związku Sowieckiego w 1942 roku znaleźli na gościnnej ziemi indyjskiej bezpieczne schronienie.