English version
Spotkanie Rady zostało zogranozowane w 85. rocznicę wybuchu II wojny światowej i dotyczyło strat, jakie poniosła Polska w wyniku napaści i okupacji Niemiec, które rozpoczęły się w 1939 roku.
Prezydent RP Andrzej Duda mówił, że niemieckie bombardowania Wielunia rozpoczęły się o godzinie 4:40 i trwały aż do godziny 14:00. W ich wyniku zostało zniszczone 90% zabytkowej zabudowy centrum i 75% ogólnej tkanki miejskiej. Zginęło 1200 osób, jednak nie żołnierzy – zwykłych ludzi, kobiety, dzieci, pacjenci szpitala, a także personel.
– Usłyszeliśmy wielokrotnie słowo „przepraszam” i w sensie ludzkim i chrześcijańskim większość Polaków w swoich sercach wybaczyła. To, że prośby o przebaczenie padły jest ogromnie ważne, być może najważniejsze, by narody mogły żyć w przyjaźni i wspólnie budować przyszłość. Ale oprócz tego istnieją straty materialne. I niezależnie od tego czy chowamy w sercu urazę, należy się zadośćuczynienie. Za stratę należy się przywrócenie do stanu poprzedniego, należy się wyplata odszkodowania za to co zostało bezpowrotnie zniszczone.
– podkreślił prezydent RP. Wspomniał także o prowadzonej przez posła Mularczyka komisji, która oszacowała straty – kwota ta na dzisiejsze standardy finansowe wynosi ponad 6 bilionów 200 miliardów zł, czyli ponad półtora biliona euro. Ponad 70% tej kwoty to są straty, jakie ponieśliśmy w substancji ludzkiej. Natomiast to, co oni mogliby w swoim życiu wypracować na rzecz państwa polskiego zostało oszacowane przez ekspertów na kwotę ponad biliona euro. To jest największa strata, jaką Polska poniosła w wyniku niemieckiej agresji.
Głos zabrał również prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Karol Nawrocki:
– Instytut Pamięci Narodowej od samego powołania zasadniczą część swoich działań skupiał na odkrywaniu zbrodni niemieckich. Odnosi się do nich znaczna część z liczącego 94 km bieżące naszego archiwum. Kwestię reparacji wspieramy za sprawą publikacji oraz projektów edukacyjnych. Bardzo popularna w Polsce jest wystawa o gospodarce III Rzeszy, ukazująca, że 90% firm, które funkcjonowały w czasie III Rzeszy, współpracowało i budowało swój potencjał na krwi, na cierpieniu, na śmierci. Są to firmy, których potencjał ekonomiczny przeszedł poza rok 1945 i funkcjonuje w kapitale międzynarodowym także dzisiaj
– zaznaczył prezes IPN. Zapowiedział także dalsze działania w kwestii uzyskania od Niemców zadośćuczynienia za straty wojenne:
– Składam deklarację, że abdykacja rządu polskiego z domagania się reparacji od strony niemieckiej nas, jako Instytutu Pamięci Narodowej, niezależnej instytucji państwowej państwa polskiego, nie dotyczy. Jesteśmy Polakami, mamy obowiązki polskie, upominamy się o polskie ofiary i o sprawiedliwość po II wojnie światowej.
W posiedzeniu Rady wzięli udział m.in. zastępca szefa KPRP Piotr Ćwik, minister Wojciech Kolarski, świadek wieluńskiej tragedii Józef Stępień, marszałek województwa lubelskiego Jarosław Stawiarski, poseł do Parlamentu Europejskiego Arkadiusz Mularczyk, i inicjator reaktywacji w 1964 roku zniszczonego w czasie II wojny światowej Muzeum Ziemi Wieluńskiej prof. dr hab. Stanisław Tadeusz Olejnik.