English version
Wsród prelegentów pierwszej części spotkania byli: prof. zw. dr hab. Marek Kornat (IH PAN) z wykładem „Czy Powstanie Warszawskie mogło wpłynąć na politykę mocarstw anglosaskich wobec Związku Sowieckiego?”, dr hab. Andrzej Zawistowski, prof. SGH/IP, który mówił o polskiej tradycji insurekcyjnej oraz mgr Katarzyna Utracka z Muzeum Powstania Warszawskiego, która przedstawiła stan badań nad narodowym zrywem z 1944 roku.
W kolejnym panelu dr Marcin Przegiętka, historyk, pracownik Biura Badań Historycznych IPN w Warszawie, starał się udzielić odpowiedzi na pytania: jak wiele udało się ustalić na temat polskich planów powstańczych niemieckiej Policji Bezpieczeństwa przed 1 sierpnia 1944 r. Czy dysponowano dokładnymi informacjami, czy raczej domysłami? Skąd pochodziły informacje i czy podejmowano próbę ich weryfikacji? Jakie stosowano środki ostrożności?
Badacz niezależny mgr Norbert Bączyk opowiadał o percepcji niemieckiego potencjału w Warszawie w dniu 1 sierpnia 1944 r. – zarówno przed powstaniem, jak i współcześnie, a dr Paweł Brudek (MPW) przedstawił jak funkcjonował niemiecki aparat urzędniczy w Powstaniu Warszawskim.
W ostatniej części seminarium dr Grzegorz Jasiński (WAT), historyk wojskowości od lat zajmującym się tematyką II wojny światowej, w tym przede wszystkim Powstania Warszawskiego, wskazywał na to, że liczne aspekty Powstania Warszawskiego mimo upływu 80 lat są bardzo słabo poznane i wiele narosło wokół nich mitów. Wbrew pozorom przygotowanie oddziałów powstańczych do walki było bowiem jeszcze gorsze niż to, co funkcjonuje w literaturze przedmiotu. Nie tylko w odniesieniu do wyposażenia oddziałów w broń, amunicję, ale również jeśli chodzi o wyszkolenie i wiele innych aspektów. Nie lepiej kwestia ta wygląda w odniesieniu do planowania walki i dowodzenia nią, co z całą bezwzględnością obnażył już przebieg wydarzeń 1 sierpnia, którego obraz w znacznej mierze jest zniekształcony w historiografii.
Dr Barbara Świtalska-Starzeńska (MŻWiWP PRL) przedstawiła genezę i przebiegu zbrodni dokonanej przez Niemców na osadzonych w mokotowskim więzieniu, w tym okolicznej ludności cywilnej 2 sierpnia 1944 r. Była to niemiecka zemsta za rozpoczęcie powstania w Warszawie.
O Powstaniu Warszawskim na zdjęciach lotniczych Luftwaffe opowiedział Zygmunt Walkowski (varsavianista, znawca ikonografii fotograficznej i filmowej).
* * *
Cykl „Z Rakowieckiej… Seminaria naukowe z najnowszej historii Polski” jest objęty Patronatem Honorowym Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej.
Więcej wydarzeń na stronie Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL