English version
Książki
Tomasz Ceran, Zbrodnia pomorska 1939. Początek ludobójstwa niemieckiego w okupowanej Polsce, Bydgoszcz–Warszawa 2024, 451 s., ISBN 978-83-8229-958-8
Książka w ramach projektu badawczego „II wojna światowa i okupacje ziem polskich 1939–1944/45”
Publikacje Delegatury IPN w Bydgoszczy: tom 2
Praca opisuje przyczyny, przebieg, rozmiary i skutki zbrodni pomorskiej 1939, czyli eksterminacji polskiej ludności cywilnej, osób chorych psychicznie oraz pomorskich Żydów w pierwszych miesiącach okupacji niemieckiej na terenie przedwojennego województwa pomorskiego (Pomorza Nadwiślańskiego i Kujaw).
Bartosz Janczak, Organizacja i wyszkolenie Armii Polskiej na Wschodzie w latach 1942-1944, Łódź-Warszawa 2023, 584 s. + 16 s. wkł. zdj., ISBN 978-83-8229-867-3
Biblioteka Oddziału IPN w Łodzi
Monografia jest pierwszym kompleksowym opracowaniem dziejów Armii Polskiej na Wschodzie, która w latach 1942–1944 stacjonowała na Środkowym Wschodzie. Obok organizacji opisano kwestie wyszkolenia żołnierzy. Przedstawiono problemy w tworzeniu i funkcjonowaniu Armii. Książkę wzbogacono unikalnymi fotografiami i tabelami. Publikacja powstała w ramach projektu „Szlaki Nadziei. Odyseja wolności".
Zygmunt Jasiński, Raz na wodzie, raz pod wodą. Wspomnienia (1930-1961), wstęp, przypisy i opracowanie merytoryczne Mariusz Borowiak, Warszawa 2024, 520 s., ISBN 978-83-8229-975-5
Wspomnienia komandora Zygmunta Jasińskiego (1906–1990) obejmują trzy dekady istnienia polskiej Marynarki Wojennej oraz okres powojennej odbudowy przemysłu stoczniowego produkującego na jej potrzeby. Opowieść byłego podwodniaka – barwna, pełna anegdot i humoru – pozwala śledzić losy oficera mechanika Marynarki Wojennej, począwszy od kształcenia podchorążackiego aż po fotel dyrektora stoczni.
Komiksy i łamigówki
Krzysztof Wyrzykowski, Sławomir Zajączkowski, Monte Cassino 1944. Bitwa Dziesięciu Armii, Warszawa 2024, 88 s., ISBN 978-83-8229-999-1
Bitwa o klasztor Monte Cassino – będący częścią niemieckiej linii umocnień zwanej linią Gustawa to jedna z najkrwawszych odsłon II wojny światowej. Począwszy od stycznia 1944 r. przez pięć kolejnych miesięcy umocnienia niemieckie starali się przełamać Amerykanie, Brytyjczycy, Francuzi, Marokańczycy, Algierczycy, Nowozelandczycy (w tym także Maorysi), Hindusi i Gurkhowie. Ostatecznie wszystkie ataki zakończyły się fiaskiem i ogromnymi stratami, sięgającymi 50 tys. żołnierzy. Dopiero wejście do walki 2 Korpusu Polskiego i jego dwa szturmy z 12 i 18 maja 1944 r. doprowadziły do przełamania linii Gustawa i otwarcia aliantom drogi na Rzym. Zwycięstwo pod Monte Cassino stało się symbolem determinacji Polaków w walce o należne im miejsce w powojennej Europie.
Wincenty Witos – premier rządu 1920, scenariusz Maciej Jasiński, rysunki Jacek Michalski, wkładka historyczna Janusz Skicki, IPN, Towarzystwo Przyjaciół Muzeum W. Witosa w Wierzchosławicach, Warszawa 2022, 64 s., ISBN 978-83-8229-486-6
Komiks opowiada o Wincentym Witosie, premierze rządu polskiego od 24 lipca 1920 do 13 września 1921 roku, a więc w okresie wojny polsko-bolszewickiej i decydującej o jej przebiegu bitwy warszawskiej. Pokazuje barwne postaci czołowych wówczas polityków i wojskowych, a także wydarzenia rozgrywające się nie tylko w gabinetach rządowych czy na sali sejmowej, lecz także na froncie wojny.
Hubert Ronek, Bitwa pod Monte Cassino 1944 r. – Łamigłówki, Warszawa 2024, 44 s., ISBN 978-83-8376-009-4
Seria wydawnicza: „Wojenna odyseja Antka Srebrnego 1939–1946”
Zeszyt ćwiczeń i łamigłówek nawiązujący tematyką do zeszytu 4. serii komiksowej „Wojenna odyseja Antka Srebrnego 1939-1946”. Czytelnicy wraz z bohaterami komiksu uczestniczą w ważnych wydarzeniach z czasów II wojny światowej. Rozwiązując rysunkowe, matematyczne i słowne zagadki, jednocześnie utrwalają wiedzę historyczną.
Czasopisma
„Biuletyn IPN” nr 1–2/2024 – Akcja „Burza”
Najnowszy numer „Biuletynu IPN” ukazuje akcję „Burza” na obszarze Kresów Wschodnich i Polski pojałtańskiej. W 1943 r. stało się jasne, że w przypadku Polski alianci nie wesprą planowanego powstania powszechnego, którego celem jest wyzwolenie kraju. W listopadzie tego roku zapada decyzja o podjęciu akcji „Burza”. Ma ona zmierzać ku wyzwalaniu ojczyzny siłami Polskiego Państwa Podziemnego i witaniu w roli gospodarza nadchodzących Sowietów.
W czasie akcji dochodzi wielokrotnie do współpracy z „sojusznikiem naszych aliantów”. Radość z sukcesów nie trwa jednak długo. Na Kresach Sowieci, często po wspólnej walce z Niemcami, aresztują i wywożą polską kadrę dowódczą. A przesuwając się w głąb kraju uniemożliwiają marsz oddziałów AK spieszących z pomocą walczącej Warszawie. W numerze przedstawiamy akcję „Burza” w większości Okręgów AK. W rocznicę Powstania Warszawskiego uzupełnimy ten obraz.
„Biuletyn IPN” nr 5/2024 – Monte Cassino
„Jak dzieci w roku 2100 uczyć się będą [polskiej] historii, to z całej II wojny światowej zostaną tylko Monte Cassino i Powstanie Warszawskie” – napisał niegdyś ojciec Józef Maria Bocheński. Coś w tym jest, dlatego przypominając cztery bitwy pod Monte Cassino, a zwłaszcza tę czwartą – polską, zwycięską, przedstawiamy jednocześnie wysiłek zbrojny Polaków na wielu frontach II wojny światowej.
Towarzyszymy polskim dywizjonom myśliwskim w Wielkiej Brytanii, tworzeniu baz przerzutowych nieopodal Brindisi w południowych Włoszech, jesteśmy z I Dywizją Pancerną gen. Maczka w Normandii. Wspominamy o losie cywilów, którzy wyszli z nieludzkiej ziemi z Armią Andersa. Wśród nich trudno pominąć sporą grupę artystów, aktorów teatralnych i filmowych. To oni zadbali o życie kulturalne w naszych bazach wojskowych. Oni też uwiecznili szlak Armii gen. Andersa.
„Biuletyn IPN” nr 6/2023 – Światło–Życie
W peerelu wszystko miało być socjalistyczne, wszystkie związki, organizacje: socjalistyczna młodzież, socjalistyczne harcerstwo, socjalistyczni studenci. Ku zdumieniu partyjnych sekretarzy i esbeków okazało się, że setki tysięcy młodzieży biorą udział w wakacyjnych rekolekcjach oazowych, z których rodzi się ruch. Na komunistycznej pustyni trysnęła żywa woda.
Atrapy organizacji społecznych stanęły w osłupieniu przed młodym żywym Kościołem. Nie sposób było go zatrzymać. Radośni rozśpiewani ludzie samą swoją obecnością zwiastowali, że wyzwolenie spod jarzma komunizmu jest możliwe. Podążali za ks. Franciszkiem Blachnickim, który przekonał ich, że od wolnego człowieka idzie się ku wolnemu narodowi.
W czerwcowym „Biuletynie IPN” przedstawiamy ruch Oazowy, który zbudował siłę zdolną do odrzucenia zniewolenia bez przemocy. Siłę promieniującą nawet na sąsiednie kraje.
W numerze na uwagę zasługują też: dokument Abwehry o V kolumnie i tekst ukazujący kłamliwość mitu bezpieczeństwa socjalnego w PRL.
Dodatkiem do „Biuletynu IPN” jest płyta DVD z filmem Blachnicki. Życie i światło w reżyserii Iwo Kardela.