Instytut Pamięci Narodowej

– Instytut Pamięci Narodowej energicznie broni polskich interesów na arenie międzynarodowej, zabierając głos w sprawach tak kluczowych jak żądanie reparacji od Niemiec, czy walka z dyfamacjami. Patrzymy na kwestię reparacji jako na zagadnienie wywodzące się, rzecz jasna, z przeszłości, ale jednocześnie niezmiernie ważne dla budowania naszej przyszłości

– powiedział podczas panelu prezes IPN.

W wydarzeniu uczestniczyli m.in. marszałek węgierskiego Zgromadzenia Narodowego László Kövér, prezes Komitetu Pamięci Narodowej Réka Földváryné Kiss, prezes Fundacji Pamięci Ofiar Komunimu (VOC) Andrew Bremberg, przewodniczący Platformy Europejskiej Pamięci i Sumienia (PEMC) Marek Mutor oraz dyrektor Ossolineum Łukasz Kamiński.

Komitet Pamięci Narodowej (Nemzeti Emlékezet Bizottság – NEB) został utworzony w 2014 r. na Węgrzech. Kieruje nim Réka Kiss Földváryné. W skład Komitetu wchodzą István Ötvös i Viktor Soós, którzy zostali wybrani przez Parlament w tajnym głosowaniu 3 lutego 2014 r., Barbara Bank – delegowana przez Prezesa Węgierskiej Akademii Nauk oraz Áron Máthé, mianowany przez Ministra Sprawiedliwości.

Komitet działa autonomicznie i niezależnie od innych organizacji. Do jego ustawowych zadań należy zachowanie pamięci państwowej o dyktaturze komunistycznej oraz badanie jej funkcjonowania, a także współdziałanie z prokuraturą w ściganiu sprawców zbrodni popełnionych w okresie dyktatury komunistycznej, które nie uległy przedawnieniu.

* * *

Instytut Pamięci Narodowej jest zaangażowany we współpracę z instytucjami węgierskimi na wielu polach. Mamy w dorobku wspólne konferencje naukowe, publikacje, wystawy, wydarzenia związane z obchodami ważnych rocznic oraz opiekę nad węgierskimi i polskimi miejscami pamięci. Opowiadamy o przeszłości podczas spotkań edukacyjnych.

W listopadzie 2023 r. stolica Węgier dołączyła do listy zagranicznych „Przystanków Historia” prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej. Działalnością węgierskiego „Przystanku” opiekuje się krakowski oddział IPN.

Polecamy publikacje Instytutu Pamięci Narodowej:

• Jacek Pawłowicz, Witold Pilecki lovassági kapitany 1901–1948,  Budapeszt – Warszawa 2023
• Opozycja studencka w Polsce i na Węgrzech w latach 1956-1989. Wybrane zagadnienia / Egyetemista ellenzéki mozgalmak Lengyelországban és Magyarországon 1956–1989 között. Kiemelt témakörök, red. Krisztina Rotár, Michał Wenklar, IPN, Samorząd Polski w Szeged, Kraków – Warszawa – Segedyn 2022
• Miklós Mitrovits, Zakazane kontakty. Współpraca opozycji polskiej i węgierskiej 1976–1989, przekład Szymon Brzeziński, Warszawa 2022
• Attila Szalai, Na polskiej ziemi. Wspomnienia, dzienniki z lat 1976–1990. Tom 1: 1976–1981, tłumaczenie Krzysztof Wołosiuk, IPN, Instytut Współpracy Polsko-Węgierskiej im. Wacława Felczaka, Warszawa 2022
• Rafał Reczek, Áron Máthé, Stanisław Jankowiak, Rafał Kościański, Miasta Wolności. Poznań–Budapeszt 1956, Poznań–Warszawa 2021
• Rafał Reczek, Áron Máthé, Stanisław Jankowiak, Rafał Kościański, A szabadság városai. Poznań és Budapest – 1956, IPN, UAM, Lengyel Intézet Budapest, Poznań–Budapest 2021
• „Biuletyn IPN” 10/2021 – Węgry ’56
• Gergely Pongrátz, Zaułek Corvina 1956, IPN, Węgierski Instytut Kultury w Warszawie, Warszawa 2020
• Balázs Ablonczy, Pál Teleki (1879–1941), przekład Szymon Brzeziński, IPN, Węgierski Instytut Kultury oraz Fundacja im. Wacława Felczaka w Budapeszcie, Warszawa 2020
• Patryk Wasiak, Kontakty między artystami wizualnymi z Polski, Węgier, Czechosłowacji i NRD w latach 1970–1989, Warszawa 2019
• Andràs Hory, „Martwa placówka”. Wspomnienia i korespondencja posła Królestwa Węgier w Warszawie 1935–1939, przedmowa Pál Pritz, posłowie Marek Kornat, IPN, Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, Węgierski Instytut Kultury, Węgierskie Archiwum Narodowe, Warszawa 2017
• Tomasz Kurpierz, Henryk Sławik 1894–1944. Biografia socjalisty, Katowice-Warszawa 2020
• Gyula Csics, Węgierska rewolucja 1956. Pamiętnik dwunastolatka, przekład Anna Butrym, Alexandra Bata-Bocian (współtłumaczenie – Kalendarium historyczne. Węgry 1944–1963), redakcja merytoryczna dr János Tischler, Warszawa 2016
• Wojciech Frazik, Emisariusz Wolnej Polski. Biografia polityczna Wacława Felczaka (1916–1993), Kraków 2013