English version
21 grudnia 2022 r. zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski spotkał się w Warszawie z ambasadorem Łotwy Jurisem Poikānsem. Wspólnie odwiedzili Świątynię Opatrzności Bożej, gdzie powstało Mauzoleum Prezydentów RP na Uchodźstwie oraz poświęcona im Izba Pamięci. O projekcie związanym ze zwieńczeniem obchodów 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości opowiedział podczas zwiedzania dr Przemysław Gasztold.
Oba te miejsca – Mauzoleum i Izba Pamięci – są wyrazem wdzięczności narodu polskiego dla służby sześciu mężów stanu na rzecz zachowania konstytucyjnej ciągłości władzy Rzeczypospolitej od 1939 r. aż do wolnych wyborów w 1990 r.
12 listopada 2022 r. w Mauzoleum spoczęły doczesne szczątki Prezydentów RP na uchodźstwie – Władysława Raczkiewicza, Augusta Zaleskiego i Stanisława Ostrowskiego, sprowadzone do kraju z Anglii. Spoczywa tu także Ryszard Kaczorowski, ostatni Prezydent RP na uchodźstwie, który zginął w katastrofie smoleńskiej w 2010 r. Tuż obok znajdują się symboliczne groby Edwarda Raczyńskiego i Kazimierza Sabbata.
Przy Mauzoleum mieści się Izba Pamięci. Dzięki niej odwiedzający mogą poznać historię ludzi, którzy w wyjątkowym okresie Rzeczypospolitej z honorem pełnili funkcje Prezydenta RP. W Izbie Pamięci eksponowana jest stała wystawa prezentującą sylwetki Prezydentów, a także pamiątki po nich oraz dokumenty. Można się tu również zapoznać z tłem historycznym rządu RP na uchodźstwie. Wystawę opracował Instytut Pamięci Narodowej we współpracy z Fundacją „Pomoc Polakom na Wschodzie”.
Mauzoleum Prezydentów RP na Uchodźstwie wraz z Izbą Pamięci powstały w symbolicznym miejscu. Wiele pokoleń Polaków marzyło o wzniesieniu świątyni, której budowa została zaplanowana jeszcze przed rozbiorami jako wotum wdzięczności za uchwalenie Konstytucji 3 Maja. Stworzenie Mauzoleum i Izby Pamięci w Świątyni Opatrzności Bożej nawiązuje więc do dziedzictwa wolności i niepodległości I RP, do którego odwoływały się pokolenia Polaków walczących o suwerenność, odbudowujących naszą ojczyznę po 1920 r. i broniących II RP w nierównej walce z Niemcami i Sowietami w latach 1939–1945, a także w czasie niepodległościowych zmagań o wolność aż do 1989 r.