Nawigacja

Видання IPN укр

Aktualności

Nominacja dla 3 książek Wydawnictwa IPN do nagrody w konkursie im. Wacława Felczaka i Henryka Wereszyckiego

Z przyjemnością informujemy, że 3 książki Wydawnictwa IPN zostały nominowane w tegorocznej edycji konkursu im. Wacława Felczaka i Henryka Wereszyckiego: „Szczecin czechosłowackim oknem na morza i oceany”. Szczecin w stosunkach polsko-czechosłowackich 1945–1989  Anny Szczepańskiej-Dudziak,Tajni księża. Historia nielegalnego pobytu słowackich werbistów w Polsce w latach 1957-1964 Mirosława Szumiły oraz Miasta Wolności. Poznań–Budapeszt 1956 autorstwa Rafała Reczka, Árona Máthé, Stanisława Jankowiaka i Rafała Kościańskiego.

O książkach:

Anna Szczepańska-Dudziak, „Szczecin czechosłowackim oknem na morza i oceany”. Szczecin w stosunkach polsko-czechosłowackich 1945–1989, Szczecin 2021, 360 s., ISBN 978-83-8229-320-3

Zainteresowanie Czechosłowacji położonym u ujścia Odry Szczecinem, sięgające czasów dwudziestolecia międzywojennego, pozostało aktualne także po zakończeniu II wojny światowej. Wtedy też powrócono do koncepcji umiędzynarodowienia portu i przekazania Czechosłowacji jego części w zamian za korzystne dla Polski rozstrzygnięcia w sporze o Śląsk Cieszyński. Żywe pozostawały także plany wspólnej inwestycji w postaci budowy kanału Odra–Dunaj. Pomimo deklaracji składanych już w 1945 r. przez polityków i dyplomatów oraz trwających negocjacji dotyczących  możliwości korzystania przez Czechosłowację z portów polskich nie udało się do 1947 r. osiągnąć porozumień pozwalających Pradze na realizację planów uczynienia ze Szczecina portu tranzytowego (z eksterytorialną strefą) dla swoich towarów. Poza faktem, że dopiero w 1947 r. port w Szczecinie został przekazany stronie polskiej przez administrację sowiecką, na przeszkodzie w rozpoczęciu korzystnej dla obu stron współpracy gospodarczej stały polsko-czechosłowackie spory graniczne oraz brak porozumienia co do sytuacji mniejszości narodowych w obu krajach. Zanim osiągnięto kompromis w negocjacjach, strona polska czyniła starania na forum międzynarodowym o pomoc w odbudowie portu w Szczecinie i stworzenie warunków dla przejęcia znacznej części tranzytu realizowanego do tej pory przez porty niemieckie, zwłaszcza Hamburg.     

 

Mirosław Szumiło, Tajni księża. Historia nielegalnego pobytu słowackich werbistów w Polsce w latach 1957–1964, Warszawa 2022, 296 s., ISBN 978-83-8229-495-8

Monografia przedstawia sensacyjną historię trzech młodych Słowaków ze Zgromadzenia Słowa Bożego (zakonu werbistów): Štefana Horváth, Jozefa Šaby i Róberta Borika, którzy uciekli do Polski.  Dokończyli tu studia teologiczne i zostali potajemnie wyświęceni w Gnieźnie przez bp. Lucjana Bernackiego. Musieli jednak ukrywać się przed komunistyczną Służbą Bezpieczeństwa, która kilkakrotnie wpadała na ich trop.

 

Rafał Reczek, Áron Máthé, Stanisław Jankowiak, Rafał Kościański, Miasta Wolności. Poznań–Budapeszt 1956, Poznań–Warszawa 2021, 576 s., ISBN 978-83-8229-369-2

W 1956 r. zarówno w Polsce jak i na Węgrzech doszło do wystąpienia społeczeństwa przeciwko władzy komunistycznej. Na ulice stolicy Wielkopolski 28 czerwca wyszli robotnicy z największych w regionie zakładów pracy. Przez kilka godzin trwały walki, które zakończyło wejście do miasta wojska. Pokojowa manifestacja 23 października w Budapeszcie, podczas której głoszono poparcie dla zmian na szczycie władzy w Polsce, przerodziła się w powstanie. W Moskwie, wobec utraty zaufania Kremla do ówczesnych władz komunistycznych oraz groźby wyjścia Węgier z Układu Warszawskiego, podjęto decyzję o zbrojnej interwencji, która zakończyła się krwawą pacyfikacją kraju.

Uroczystość wręczenia Nagrody im. Wacława Felczaka i Henryka Wereszyckiego odbędzie się 13 grudnia 2022 r. o godz. 12.00 w sali nr 30 Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wydarzenie będzie można obejrzeć online, za pośrednictwem platformy MS Teams, pod linkiem: Uroczystość wręczenia Nagrody im. W. Felczaka i H. Wereszyckiego 2022.

O konkursie:

Nagroda im. Wacława Felczaka i Henryka Wereszyckiego ustanowiona została w 2001 roku przez Polskie Towarzystwo Historyczne – Oddział w Krakowie i Wydział Historyczny Uniwersytetu Jagiellońskiego. Ta prestiżowa nagroda historyczna przyznawana jest corocznie w uznaniu wybitnych osiągnięć jednemu z grona polskich lub zagranicznych autorów zajmujących się dziejami Europy Środkowo-Wschodniej za prace, które ukazały się w ostatnich 3 latach.

Patroni Nagrody – Henryk Wereszycki i Wacław Felczak – to wybitni znawcy i badacze dziejów Europy Środkowo-Wschodniej. Prof. Henryk Wereszycki zajmował się dziejami Polski  porozbiorowej, historii dyplomacji europejskiej w XIX wieku i monarchii habsburskiej, był autorem wielu dzieł fundamentalnych dla polskiej historiografii. Prof. Wacław Felczak zajmował się zaś badaniami historii Węgier, Europy Środkowej i Słowiańszczyzny południowej w XIX i XX wieku. Jego dorobek naukowy znany jest na cały świecie.

 

 

do góry