English version
„Wiecznosc jima niech mdze złoto
w Majestace Bòsczim jasnô
wszëtczim krëchim i doczasnym –
Dona eis requiem. Amen”
– przejmujące słowa w języku kaszubskim przeplecione z makaronizmami – frazami w języku łacińskim zaczerpniętymi z Mszału przedsoborowego – wypełniły zabytkową przestrzeń świątyni z XIV wieku. Miejsce to jest wyjątkowe na mapie Kaszub, bo stanowi świadectwo obecności na tutejszych ziemiach zakonu Kartuzów. Ich bardzo surowa reguła oraz nieustanna pamięć o czekającej wszystkich śmierci wyrażały się w maksymie: „memento mori”. Stąd też symboliczny barokowy dach kolegiaty w kształcie wieka trumny.
Do prawykonania Missa Cassubiae De Profunctis zaangażowano wielu wspaniałych muzyków pod kierownictwem artystycznym Sławomira Bronka.
Wystąpili:
- Marzena Michałowska – sopran
- Stanisław Duda – bas/baryton
- Adam Tański – pozytyw organowy
- Chór Kakofonia (przygotowanie: Małgorzata Kuchtyk)
- Chór Kameralny Discantus
- Schola Cantorum Akademii Muzycznej.
Requiem Kaszubskie w sposób szczególny nawiązuje do Marszu Śmierci z 1945 r., kiedy to zimą Niemcy ewakuowali więźniów w obawie przed zbliżającą się Armią Czerwoną. Więźniowie zdolni do pracy mieli być przeniesieni w oddalony od frontu rejon, by dalej pracować na rzecz Trzeciej Rzeszy. Dla osłabionych, schorowanych i głodnych marsz oznaczał śmierć. Trasa Marszu Śmierci przebiegała przez wiele kaszubskich miast i wiosek, których mieszkańcy masowo organizowali pomoc dla więźniów.
Jak mówi autor tekstu – franciszkanin – br. Zbigniew Joskowski:
„Kaszubska ziemia – każdy jej centymetr – powinna być ucałowana i uczczona, bo cała jest przesiąknięta krwią”.
W Requiem Kaszubskim można dostrzec nawiązania do popularnych na Kaszubach Pustych Nocy. Pustô noc to wieczór i noc przed pogrzebem zmarłego, gdy bliscy żegnają go, spotykając się na różańcu i całonocnych śpiewach.
Missa Cassubiae De Profunctis to misterium, „tajemnica Boskich tajemnic”, co znaczy, że nie wszystko da się wyrazić słowami, często dopełnieniem jest muzyka, a nade wszystko osobista relacja z Bogiem w akcie modlitewnym.
Kolejne wykonanie koncertu odbędzie się 20 listopada 2022 r. w kościele pw. Chrystusa Króla i bł. Alicji Kotowskiej w Wejherowie (ul. Narutowicza 2) o godz. 19.00.
Patroni medialni: TVP3 Gdańsk, Radio Gdańsk, „Dziennik Bałtycki”, Radio Kaszëbë.