Instytut Pamięci Narodowej

Zbrodnie przeszłości. Opracowania i materiały prokuratorów IPN

Powstanie Warszawskie. Fakty i mity

Dolnośląski Marzec ’68. Anatomia protestu

Na długiej liście publikacji poświęconych Marcowi ’68 dominują te, które przedstawiają wydarzenia przede wszystkim z perspektywy warszawskiej. Włodzimierz Suleja ponownie podejmuje marcowy temat – koncentrując się na Wrocławiu. Jego monografia, oparta na wszystkich dostępnych dziś źródłach historycznych – archiwalnych oraz relacjach – jest najpełniejszym dotychczas opisem przebiegu wydarzeń 1968 r. i ich skutków na Dolnym Śląsku.

Polski rok 1968

„Określenie »Marzec 1968« należy do swoistej magii języka i raczej zamazuje niż objaśnia istotę i chronologię wydarzeń, które były przecież znacznie bardziej rozciągnięte w czasie: rozpoczęły się kilka miesięcy wcześniej i trwały kilka miesięcy później. Należałoby zresztą chyba mówić nie o jednym Marcu, lecz raczej o Marcach – w liczbie mnogiej. Pod pojęciem tym kryje się wszak kilka różnych, niekoniecznie ze sobą powiązanych, a niekiedy wręcz wykluczających się i przeciwstawnych nurtów” (ze wstępu). Monumentalna praca Jerzego Eislera, wykorzystująca rozległą bazę źródeł archiwalnych i relacji oraz najnowszą literaturę, przedstawia całą złożoność i wieloaspektowość tego najsłabiej znanego z „polskich miesięcy”.

Lwowskie pod okupacją sowiecką (1939–1941)

Informacja Marynarki Wojennej w latach 1945–1957

Kazimierz Sosnkowski żołnierz, humanista, mąż stanu w 120. rocznicę urodzin

Podziemie poakowskie w województwie śląsko-dąbrowskim w latach 1945–1947

Monografia „Podziemie poakowskie w województwie śląsko-dąbrowskim w latach 1945–1947” autorstwa Adama Dziuby - pracownika Oddziału IPN w Katowicach, została wydana przez krakowskie wydawnictwo Societas Vistulana we współpracy z krakowskim oddziałem IPN. Pozycja dotyczy mało do tej pory znanej problematyki działań śląskiego podziemia przeciwko nowej, komunistycznej władzy. Autor w trzech pierwszych rozdziałach odtworzył i opisał struktury największych organizacji poakowskich, istniejących na terenach ówczesnego województwa śląskiego, a także formy ich aktywności – w przystępnej formie omówił akcje zbrojne, metody walki propagandowej i wywiadowczej. Przedstawił także kontrakcję aparatu bezpieczeństwa, zakończoną ostateczną likwidacją organizacji poakowskich w latach 1946–1947. W drugiej części pracy omówił stosunek podziemia do najistotniejszych aspektów polskiej rzeczywistości - stosunków ze Związkiem Sowieckim, przemian politycznych, gospodarczych a także do poszczególnych podmiotów ówczesnej polityki. Przedmiotem analizy stał się stosunek powojennej konspiracji do obozu rządzącego, partii opozycyjnych, instytucji państwowych, a także wzajemne relacje pomiędzy poszczególnymi organizacjami podziemnymi i Kościołem katolickim. Rozważania kończy rozdział poświecony poglądom podziemia na metody rozwiązania kwestii narodowościowych nurtujących w omawianym okresie Górny Śląsk - weryfikację narodowościową na Śląsku Opolskim, rehabilitację osób wpisanych w czasie wojny na Niemiecka Listę Narodowościową oraz masowe wywózki Niemców z Górnego Śląska. Rozległa, przeszło 500-stronicowa monografia powinna zainteresować historyków, a ze względu na wagę poruszanych problemów i żywy, przystępny język także innych czytelników. Pozytywnie ocenił ją dr hab. Janusz Kurtyka, prezes IPN.

Aparat bezpieczeństwa w Polsce. Kadra kierownicza, t. 1: 1944–1956

Książka jest efektem trzyletniej pracy zespołu historyków IPN, którzy korzystając z szerokiej bazy źródłowej, starali się odtworzyć obsadę kierowniczych stanowisk aparatu bezpieczeństwa w Polsce w latach 1944–1956. Poza strukturami centrali Resortu/Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego i Komitetu ds. Bezpieczeństwa Publicznego autorzy objęli badaniami także kadrę kierowniczą kilkunastu wojewódzkich, kilkuset powiatowych i miejskich UB oraz naczelników więzień i komendantów obozów. Tą drogą zdołali zidentyfikować ok. 3 tys. osób.

Rok pierwszy. Powstanie i działalność aparatu Bezpieczeństwa Publicznego na Rzeszowszczyźnie (sierpień 1944 – lipiec 1945)

Prezentowany tom to wybór dokumentów ukazujących powstanie i działalność Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Rzeszowie oraz podległych mu powiatowych UBP na Rzeszowszczyźnie, jest to druga publikacja ukazująca organizację i działalność komunistycznych organów bezpieczeństwa w pierwszym roku Polski Ludowej (serię tę rozpoczął tom poświęcony Lubelszczyźnie). Autorzy dokonali wyboru najbardziej istotnych dokumentów i postarali się możliwie wyczerpująco je opracować, aby jak najlepiej przedstawiały narodziny i krzepnięcie rzeszowskiej bezpieki. Materiały ukazują bezwzględność i pełną dyspozycyjność komunistycznych organów władzy wobec mocodawców w Moskwie. Tom stanowi uzupełnienie wiedzy o procesie instalowania władzy komunistycznej na Rzeszowszczyźnie.