Instytut Pamięci Narodowej

Na okładce „Biuletynu IPN” numer 9 jest zdjęcie strajkujących stoczniowców podczas Mszy św.

Mówił po latach papież Jan Paweł II w Gdańsku na Zaspie: „Dziwiono się w różnych miejscach, że tak może być. Że istnieje więź pomiędzy światem pracy a Krzyżem Chrystusa, że istnieje więź pomiędzy pracą ludzką a Mszą świętą: Ofiarą Chrystusa. Zdziwienie, ale także podziw i szacunek budził widok robotników polskich spowiadających się i przystępujących do Komunii św. na terenie zakładu pracy.

Różni się dziwili. A może nie tylko... może równocześnie odkrywali... Odkrywali zapomniany wymiar całej „kwestii społecznej”. I w ogóle: ludzkiej egzystencji. Praca i Chrystus? Praca i Eucharystia? A jednak tak tutaj było! I słusznie”.

Polska opozycja miała swoje cechy wyróżniające ją na tle innych.

W numerze 9 przypominamy powstanie przed 50 laty KOR-u – organizacji opozycyjnej, której członkowie podawali publicznie swoje nazwiska i adresy. Było to kolejne przełamanie bariery strachu po stłumionych przez bezpiekę i milicję protestach robotniczych. Ukazujemy rozwój opozycji w latach siedemdziesiątych aż po powstanie Solidarności, która wyciągnęła dłoń do uciemiężonych narodów bloku sowieckiego.

Kilka linijek tekstu Przesłania skierowanego przez Zjazd Solidarności do mieszkańców Europy Środkowo-Wschodniej bardzo rozdrażniło przywódców reżimów komunistycznych.

W numerze wrześniowym pamiętamy też o wojennych i powojennych losach Polaków, więźniów obozów koncentracyjnych, powstańców warszawskich, konspiratorów.

Tegoroczny numer 9 to jednocześnie 250 numer naszego pisma.

Jest to okazja do świętowania – zapraszamy Państwa na spotkanie w Centralnym Przystanku Historia przy rogu ulic Marszałkowskiej i Świętokrzyskiej w Warszawie 18 września o godz. 18.00.

Zachęcam do lektury wrześniowego numeru „Biuletynu IPN”.

Jan M. Ruman
redaktor naczelny
„Biuletynu IPN”

„Biuletyn IPN” nr 9 – w sprzedaży od początku września w placówkach Poczty Polskiej oraz w księgarniach IPN.

Najwygodniejszą formą nabywania „Biuletynu IPN” jest prenumerata. Daje ona pewność regularnego otrzymywania pisma, po niższej cenie i bez kosztów przesyłki.

Spis treści

Od jawnej opozycji do Solidarności

• Justyna Błażejowska – Potrzeba łączy, sukces dzieli Komitet Obrony Robotników 1976–1977 (1981)
• Ewelina Ślązak – Kościół łódzki wobec opozycji (1976–1981)
• Grzegorz Majchrzak – Posłanie, które rozwścieczyło starców z Kremla
• Piotr Brzeziński – Solidarność według Andrzeja Wajdy
• Andrzej Malik – Polak, katolik, opozycjonista Stanisław Tor (1910–1981)

Komentarze historyczne

• Tomasz Łabuszewski – Konspiracja grodzieńska i długie ręce Moskwy
• Radosław Stróżyk – Prowokacja praska, czyli ujawnienie żołnierzy z prawobrzeżnej Warszawy we wrześniu 1944 r.
• Mieczysław B.Vogt – Diabeł kłamie nawet wtedy, kiedy mówi prawdę
• Anna Jagodzińska – Ksiądz Jan Szlachta – kapłan Niezłomny
• Damian Sitkiewicz – Żołnierz podziemia narodowego Zygmunt Jezierski (1925–1949), porucznik Narodowych Sił Zbrojnych
• Jan Temler – Wspomnienia Birkenau, Dora i inne obozy

Książki

• Tomasz Szturo – Papież na rozdrożu
• M. Sanak, Papież Pius XII w propagandzie komunistycznej w Polsce w latach 1945–1958, Warszawa 2024

Rocznice

• Kinga Hałacińska – Polskie Koleje Państwowe w odbudowie Rzeczypospolitej