Instytut Pamięci Narodowej
-
Mimo młodego wieku wstąpiła do Związku Walki Zbrojnej. Początkowo pełniła funkcje łączniczki i kolporterki prasy konspiracyjnej. Na początku 1940 r. na polecenie przełożonych rozpoczęła intensywną naukę języka niemieckiego i wraz z rodzicami – na rozkaz władz wojskowych – przyjęła volkslistę. Pozwoliło jej to na prowadzenie szerokiej działalności wywiadowczej. Wojciech Kujawa: Halina Szwarc. Konspiratorka na volksliście
-
Była jednym z najważniejszych ludzi w wileńskiej Legalizacji, którą kierowała od marca 1947 r. Kilkukrotnie wyślizgiwała się z sowieckich i niemieckich rąk. Jej niepokorna postawa dała o sobie znać najmocniej, gdy w listopadzie 1948 r. została aresztowana przez UB. Wojciech Kujawa: Janina Kruk. Prosząc o wysoką szubienicę
-
Żołnierz ZWZ-AK, więźniarka stalinowska, lekarz. W 1980 r. włączyła się w ruch solidarnościowy. Odznaczona londyńskim Krzyżem Armii Krajowej oraz Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. W 2007 r. awansowano ją do stopnia porucznika WP. Wojciech Kujawa: Maria Wszelaczyńska-Szaszkiewicz. Od łączniczki AK do kurierki „Solidarności”
-
Choć częściej wspominana jest w kontekście swojego znacznie lepiej znanego męża, Kazimierza Moczarskiego, autora nieodmiennie popularnych „Rozmów z katem”, to pozostaje postacią godną zapamiętania również przez pryzmat swoich własnych dokonań. Nie ustępowała mu zaangażowaniem w pracę konspiracyjną i również zapłaciła za nią wysoką cenę, gdy wpadła w ręce komunistycznego aparatu bezpieczeństwa. Wojciech Kujawa: Zofia Moczarska. „Ofiarna, b. odważna”
-
29 lipca 1949 r. samolot rejsowy Londyn–Praga–Warszawa wylądował na warszawskim Okęciu. Na jego pokładzie znajdował się Andrzej Czaykowski, żołnierz WP, cichociemny, dowódca w Powstaniu Warszawskim. Wojciech Kujawa: Zofia Wieszczycka. Członkini siatki wywiadowczej Andrzeja Czaykowskiego
-
„Była środa 2 lipca 1952 r., zaczęły się wakacje. Właśnie ukończyłem sesję egzaminacyjną po drugim roku studiów na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Zabrzu-Rokitnicy. Niestety, nie zaliczyłem wszystkich egzaminów, oblałem ten z chemii fizjologicznej i nie przystąpiłem do egzaminów z języków obcych – niemieckiego i rosyjskiego. Ale wakacje miałem przed sobą”. Wspomnienia z „1407 dni i nocy w więzieniu mokotowskim”
-
Świtem 1 września 1939 r. wyruszył przeciwko Niemcom jako podporucznik służby stałej, dowodząc na przedpolach Bydgoszczy kompanią przeciwpancerną 62. pp, a 1 marca 1951 r. zginął w komunistycznym więzieniu na warszawskim Mokotowie jako podpułkownik Wojska Polskiego, prezes IV Zarządu Głównego Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” i jeden z depozytariuszy Testamentu Polski Podziemnej. Zbigniew K. Wójcik: Łukasz Ciepliński – między legendą a rzeczywistością
-
„Żegnam wszystkich”. Henryk Urbanowicz „Zabawa”. Biografia harcerza i żołnierza brygad wileńskich Armii Krajowej kpt. „Szczerbca” i mjr. „Łupaszki”
English