Instytut Pamięci Narodowej

Muzeum-Zamek Tarnowskich w Tarnobrzegu, Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie we współpracy z Towarzystwem Przyjaciół Nauk w Przemyślu zapraszają do udziału w konferencji naukowej poświęconej losom ziemiaństwa oraz ich dziedzictwu od 1944 r. do przemian ustrojowych zapoczątkowanych w 1989 r. Organizowana konferencja jest kontynuacją wcześniejszych przedsięwzięć naukowych: „Arystokracja i ziemiaństwo wobec odzyskania niepodległości i budowy zrębów II Rzeczypospolitej (do 1921 r.)” w 2021 r. oraz „Arystokracja i ziemiaństwo w II Rzeczypospolitej oraz wobec wyzwań II wojny światowej” w 2024 r.

Wśród problemów badawczych, które chcielibyśmy poruszyć podczas konferencji wymienić można następujące zagadnienia:

• wpływ reformy rolnej i nacjonalizacji przemysłu na pozycję ziemiaństwa;
• udział przedstawicieli arystokracji i ziemiaństwa w polityce, dyplomacji
  i administracji na uchodźstwie i w PRL;
• zaangażowanie w działalność gospodarczą, kulturalną i społeczną na uchodźstwie i w PRL;
• przedstawiciele rodzin ziemiańskich w Kościele Katolickim w Polsce;
• arystokracja i ziemiaństwo z perspektywy i wobec innych grup społecznych, np. chłopów, robotników, inteligencji (po 1944 r.);
• przykłady rozmaitych postaw przedstawicieli środowiska ziemiańskiego wobec PRL: opór, emigracja, przystosowanie, kolaboracja;
• udział ziemian w podziemiu antykomunistycznym i opozycji antysystemowej w PRL;
• aparat represji wobec środowiska ziemiańskiego;
• ziemianie w życiu politycznym PRL;
• strategie przetrwania i przystosowania ziemiaństwa polskiego w PRL;
• losy dziedzictwa materialnego i kulturowego ziemiaństwa polskiego w PRL;
• straty osobowe i materialne ziemiaństwa w czasie II wojny światowej;

Zapraszamy do udziału w wydarzeniu badaczy różnych środowisk i specjalności naukowych, którzy chcieliby podjąć się przedstawienia wyników swoich badań w kontekście porównawczym lub obejmujących tematykę szerszą niż jedynie jednostkowa działalność. Naturalnie, tzw. case studies ukazujące fenomen funkcjonowania poszczególnych przedstawicieli arystokracji i innych ziemian są mile widziane w trakcie naszych obrad.

Na zgłoszenia propozycji referatów (na odpowiednim formularzu dostępnym w ogłoszeniu) oczekujemy do 31 maja 2026 r. Prosimy o ich przesyłanie w wersji elektronicznej na adres: lukasz.chrobak@ipn.gov.pl lub mariusz.krzysztofinski@ipn.gov.pl.

Do dnia 10 czerwca 2026 r. ogłoszona będzie lista przejętych zgłoszeń.

Konferencja odbędzie się w dniach 15-16 października 2026 r. w Muzeum-Zamek Tarnowskich w Tarnobrzegu. Organizatorzy zapewniają prelegentom zewnętrznym nocleg, wyżywienie i publikację artykułów (po spełnieniu wszystkich wymogów wydawniczych). Uczestnicy konferencji będący pracownikami IPN rezerwują i opłacają nocleg w ramach delegacji służbowej.

Serdecznie zapraszamy Państwa do udziału w wydarzeniu, które – mamy nadzieję, będzie pretekstem do inspirujących dyskusji, toczonych w przestrzeniach jednej z najwspanialszych polskich rezydencji magnackich.

Komitet Organizacyjny Konferencji:

dr Łukasz Chrobak – Instytut Pamięci Narodowej. Oddział w Rzeszowie

dr hab. Mariusz Krzysztofiński – Instytut Pamięci Narodowej. Oddział w Rzeszowie

prof. dr hab. Tomasz Pudłocki – Uniwersytet Jagielloński w Krakowie/wiceprezes Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Przemyślu

prof. dr hab. Tadeusz Zych – Uniwersytet Rzeszowski/Muzeum-Zamek Tarnowskich w Tarnobrzegu