Instytut Pamięci Narodowej

Zapraszamy do udziału w konferencji „»Od Wisły po Odrę i Olzę«. Militarne aspekty wkroczenia Armii Czerwonej na Górny Śląsk w 1945 roku“, która odbędzie się w Katowicach 8 maja 2026 r. Na zgłoszenia czekamy do 15 marca 2026 r.

W maju 2026 roku mija 81 lat od zakończenia II wojny światowej i zajęcia Górnego Śląska przez Armię Czerwoną, wydarzenia, które miało ogromne konsekwencje dla dziejów regionu. Mimo to, przebieg działań zbrojnych prowadzonych na obszarze dzisiejszego województwa Śląskiego i Opolskiego w pierwszej połowie 1945 roku wciąż pozostaje słabo opisany – zarówno w skali całego regionu, jak i w wymiarze lokalnym. W powszechnej świadomości i powojennej historiografii temat działań wojennych na Górnym Śląsku ogranicza się do obrazu sowieckiej operacji wiślańsko-odrzańskiej (zwanej też ofensywą styczniową) ze stycznia 1945 roku. Tymczasem rzeczywisty obraz walk – trwających nieprzerwanie od stycznia aż do maja – pozostaje w wielu aspektach niepełny, a nierzadko kiedy zafałszowany.

Celem planowanej konferencji jest przegląd najnowszych wyników badań dotyczących działań wojennych prowadzonych między Armią Czerwoną a Wehrmachtem na Górnym Śląsku. Organizatorom zależy zwłaszcza na zebraniu studiów przypadku z różnych części regionu, dotyczących przede wszystkim aspektów militarnych wkroczenia Armii Czerwonej do regionu.

W ramach konferencji poruszone zostaną następne obszary tematyczne:

•  wybrane bitwy i operacje – przebieg, charakterystyka walk i straty (w ujęciu lokalnym),
•  analiza jednostek wojskowych i ich udziału walkach – wyposażenie i szlak bojowy,
•  sylwetki wybranych żołnierzy i dowódców,
•  relacje między ludnością cywilną a żołnierzami podczas trwania walk,
• zniszczenia i straty podczas działań zbrojnych,
• oddziały tyłowe i zaopatrzenie,
•  mity i propaganda związane z przebiegiem walk na Górnym Śląsku.

Konferencja organizowana przez Oddziałowe Biuro Badań Historycznych IPN w Katowicach

Organizatorzy: Jakub Szczepański, Paweł Zawisza (sekretarz konferencji)

Zapraszamy do udziału w konferencji. Termin zgłoszenia upływa 15 marca 2026 r.

Wypełniony formularz zgłoszeniowy prosimy przesłać na adres e-mail:

jakub.szczepanski@ipn.gov.pl / pawel.zawisza@ipn.gov.pl

Prelegenci będą zobowiązani do dostarczenia artykułów powstałych na bazie referatów w nieprzekraczalnym terminie 30 września 2026 r.

Miejsce konferencji: Przystanek Historia Centrum Edukacyjne IPN w Katowicach im. Henryka Sławika, Katowice, ul. św. Jana 10.

Data: 8 maja 2026 r.