Nawigacja

Nowy portal popularnonaukowy

więcej

Aktualności

Ujawniono nazwiska szesnastu kolejnych zidentyfikowanych ofiar komunizmu – Warszawa, 3 grudnia 2019

W Pałacu Prezydenckim w Warszawie odbyła się uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych rodzinom ofiar reżimu komunistycznego, których szczątki zostały odnalezione i zidentyfikowane przez Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN. Podczas konferencji ujawnione zostały nazwiska 16 osób.

  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)

Wśród zidentyfikowanych znalazło się m.in. 7 żołnierzy Zgrupowania Narodowych Sił Zbrojnych kpt. Henryka Flamego, ps. Bartek, którzy w 1946 roku zostali podstępnie uwięzieni i zamordowani w ramach operacji UB/NKWD o kryptonimie „Lawina”.

W 2016 r. zespół specjalistów i archeologów Instytutu Pamięci Narodowej pod kierownictwem prof. Krzysztofa Szwagrzyka ekshumował szczątki ludzkie w miejscu byłego poniemieckiego lotniska polowego pod Starym Grodkowem. Szczątki należały do trzydziestu żołnierzy NSZ wywiezionych w to miejsce we wrześniu 1946 r.

Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN odnalazło również szczątki ks. Władysława Gurgacza, kapelana oddziału „Żandarmeria” Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowców, skazanego na śmierć 14 sierpnia 1949 r. Wyrok wykonano miesiąc później, 14 września 1949 r., na dziedzińcu więzienia przy ul. Montelupich w Krakowie. Szczątki kapłana zostały odnalezione w październiku 2018 r. podczas prac ekshumacyjnych prowadzonych przez IPN na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Podczas uroczystości wręczenia not indentyfikacyjnych rodziny ofiar otrzymują dokument potwierdzający tożsamość ich bliskich, tym samym kończy się trwająca kilkadziesiąt lat droga niepewności i smutku, wynikającego z niewiedzy o miejscu ukrycia szczątków ich bliskich.

 

 

  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 3 grudnia 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)

 

Zapis transmisji z uroczystości:

 

Biogramy i wizerunki odnalezionych

 

Roman Bączek

żołnierz Narodowych Sił Zbrojnych 

Urodził się 13 czerwca 1921 r. w m. Górki Wielkie. Był synem Franciszka i Zuzanny z d. Duda. Żołnierz Zgrupowania Oddziałów Leśnych VII Okręgu Wojskowego NSZ pod dowództwem kpt. Henryka Flamego „Bartka”. Został zamordowany we wrześniu 1946 r. w Starym Grodkowie przez funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa w wyniku operacji o kryptonimie „Lawina”. Szczątki Romana Bączka zostały odnalezione w wyniku prac poszukiwawczych prowadzonych przez IPN wiosną 2016 r. w Starym Grodkowie.

 

 

 

Antoni Byrdy

ps.  „Antek” – żołnierz Narodowych Sił Zbrojnych

Urodził się 28 lutego 1926 r. w Szczyrku. Był synem Jana i Marii z d. Łącznik. Żołnierz Zgrupowania Oddziałów Leśnych VII Okręgu Wojskowego NSZ pod dowództwem kpt. Henryka Flamego „Bartka”. We wrześniu 1946 r. został zamordowany w Starym Grodkowie przez funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa w wyniku operacji o kryptonimie „Lawina”. Szczątki Antoniego Byrdego zostały odnalezione w wyniku prac poszukiwawczych prowadzonych przez IPN wiosną 2016 r. w Starym Grodkowie.

 

 

Jan Ficek

ps. „Jamnik” – żołnierz Narodowych Sił Zbrojnych

Urodził się 9 maja 1923 r. w Ciścu w pow. żywieckim. Był synem Franciszka i Franciszki z d. Kubica. Żołnierz Zgrupowania Oddziałów Leśnych VII Okręgu Wojskowego NSZ kpt. Henryka Flamego „Bartka”. Pełnił służbę w Samodzielnym Oddziale Leśnym im. „Szarego” dowodzonym przez por. Antoniego Bieguna „Sztubaka”. Został zamordowany we wrześniu 1946 r. w Starym Grodkowie przez funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa w wyniku operacji o kryptonimie „Lawina”. Szczątki Jana Ficka zostały odnalezione w wyniku prac poszukiwawczych prowadzonych przez IPN wiosną 2016 r. w Starym Grodkowie.

 

Wojciech Frodyma

ps. „Mucha” – partyzant Zgrupowania Partyzanckiego „Błyskawica”

Urodził się 24 kwietnia 1916 r. w Mytarzu w pow. jasielskim. Był synem Kazimierza i Marii z d. Marchewka. Uczestniczył jako kawalerzysta w walkach pod Warszawą we wrześniu 1939 r., następnie przebywał w niewoli niemieckiej i pracował jako robotnik przymusowy. W maju 1945 r. powrócił do Polski i zamieszkał w Chabówce, gdzie wstąpił do MO. Jesienią 1946 r. zdezerterował z szeregów milicji i przyłączył się do Zgrupowania Partyzanckiego „Błyskawica” dowodzonego przez Józefa Kurasia „Ognia”. Początkowo służył w 4., a następnie 3. kompanii. 8 listopada 1946 r. został zatrzymany podczas obławy KBW w Bielance. Sądzony przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Krakowie na sesji wyjazdowej w Nowym Targu, został 4 stycznia 1947 r. skazany na śmierć. Wyrok wykonano 17 stycznia 1947 r. w więzieniu przy ul. Montelupich w Krakowie. Szczątki Wojciecha Frodymy zostały odnalezione w październiku 2018 r. podczas prac ekshumacyjnych prowadzonych przez IPN na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

 

Ks. Władysław Gurgacz

ps. „Sem” – kapelan oddziału „Żandarmeria” Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowców

Urodził się 2 kwietnia 1914 r. w Jabłonicy Polskiej w pow. brzozowskim. Był synem Jana i Marii z d. Gazdowicz. W 1931 r. wstąpił do nowicjatu zakonu jezuitów, a w sierpniu 1942 r. przyjął święcenia kapłańskie. Koniec II wojny światowej zastał go w Gorlicach, gdzie był duszpasterzem w miejscowym szpitalu powiatowym, stykając się m.in. z żołnierzami podziemia niepodległościowego. Od września 1947 r. pełnił posługę kapłańską w Krynicy, gdzie dał się poznać jako doskonały duszpasterz i rekolekcjonista. W tym czasie dwukrotnie miał miejsce zamach na jego życie, co skłoniło ks. Gurgacza do ukrywania się i przystąpienia w połowie 1948 r. do organizacji konspiracyjnej Polska Podziemna Armia Niepodległościowców. Niebawem stał się kapelanem jej oddziału zbrojnego „Żandarmeria” i jednym z najbliższych doradców dowódcy. Po aresztowaniu w lipcu 1949 r. w Krakowie, stanął przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Krakowie, który w propagandowym procesie skazał go 14 sierpnia 1949 r. na karę śmierci. Wyrok wykonano miesiąc później, 14 września 1949 r., na dziedzińcu więzienia przy ul. Montelupich w Krakowie. Szczątki ks. Władysława Gurgacza zostały odnalezione w październiku 2018 r. podczas prac ekshumacyjnych prowadzonych przez IPN na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

 

 

 

Ryszard Kłaput

ps. „Pomsta” – partyzant Zgrupowania Partyzanckiego „Błyskawica”

Urodził się 4 kwietnia 1924 r. w Mysłowicach. Był synem Mikołaja i Marii z d. Kopacz. W czasie wojny został zatrzymany przez Niemców i wywieziony na roboty, z których powrócił w maju 1945 r. We wrześniu 1946 r., wraz z dwoma młodszymi braćmi, wstąpił do dowodzonego przez Józefa Kurasia „Ognia” Zgrupowania Partyzanckiego „Błyskawica”. Służył w 3. kompanii działającej w rejonie Rabki oraz na pograniczu polsko-czechosłowackim. Został zatrzymany podczas obławy KBW w Bielance 8 listopada 1946 r. Sądzony przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Krakowie na sesji wyjazdowej w Nowym Targu, został 4 stycznia 1947 r. skazany na śmierć. Wyrok wykonano 17 stycznia 1947 r. w więzieniu przy ul. Montelupich w Krakowie. Szczątki Ryszarda Kłaputa zostały odnalezione w październiku 2018 r. podczas prac ekshumacyjnych prowadzonych przez IPN na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

 

Mieczysław Kozłowski

ps. „Bunt” – dowódca oddziału niepodległościowego Narodowego Zjednoczenia Wojskowego / Armii Polskiej w Kraju o krypt. „Błysk”

Urodził się 4 października 1923 r. w Rzykach w pow. wadowickim. Był synem Jana i Anny z d. Rajczak. Zaangażowany w działalność konspiracyjną od 1941 r., początkowo w Tajnej Organizacji Niepodległościowej, a później w szeregach partyzanckich AK w Małopolsce. Prześladowany przez Sowietów i komunistów, w 1945 r. ponownie rozpoczął działalność zbrojną, stając na czele poakowskiego oddziału, który funkcjonował do października 1945 r. Po ujawnieniu się, wobec grożącego mu aresztowania, odtworzył w lutym 1946 r. oddział i podporządkował go początkowo strukturom NZW, a później regionalnej organizacji Armia Polska w Kraju. Mieczysław Kozłowski został aresztowany po rozbiciu oddziału latem 1946 r. i stanął przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Krakowie, który skazał go 4 grudnia 1946 r. na karę śmierci. Wyrok wykonano 17 stycznia 1947 r. w więzieniu przy ul. Montelupich w Krakowie. Szczątki Mieczysława Kozłowskiego zostały odnalezione w październiku 2018 r. podczas prac ekshumacyjnych prowadzonych przez IPN na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

 

Stanisław Łajczak

ps. „Wtorek” – żołnierz Narodowych Sił Zbrojnych 

Urodził się w 1925 r. w Ciścu w pow. żywieckim. Był synem Feliksa i Anieli. Żołnierz Samodzielnego Oddziału Leśnego im. „Szarego” por. Antoniego Bieguna „Sztubaka”, wchodzącego w skład Zgrupowania Oddziałów Leśnych VII. Okręgu Wojskowego NSZ dowodzonego przez kpt. Henryka Flamego „Bartka”. Został zamordowany we wrześniu 1946 r. w Starym Grodkowie przez funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa w wyniku operacji o kryptonimie „Lawina”. Szczątki Stanisława Łajczaka zostały odnalezione w wyniku prac poszukiwawczych prowadzonych przez IPN wiosną 2016 r. w Starym Grodkowie.

 

Władysław Nowotarski

ps. „Lotny” – żołnierz Narodowych Sił Zbrojnych 

Urodził się w styczniu 1925 r. w Milówce w pow. żywieckim. Był synem Wojciecha i Marii z d. Chylińskiej. Żołnierz Zgrupowania Oddziałów Leśnych VII Okręgu Wojskowego NSZ kpt. Henryka Flamego „Bartka”. Początkowo służył w Samodzielnym Oddziale Leśnym im. „Szarego”, dowodzonym przez Antoniego Bieguna „Sztubaka”, a następnie został przesunięty do Plutonu Ochrony Sztabu na Baraniej Górze. Został  zamordowany we września 1946 r. pod Malerzowicami Wielkimi w dawnym majątku Scharfenberg przez funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa w wyniku operacji o kryptonimie „Lawina”. Szczątki Władysława Nowotarskiego zostały odnalezione w wyniku prac poszukiwawczych prowadzonych przez IPN w październiku 2012 r. w pobliżu Malerzowic Wielkich.

 

 

 

Franciszek Pajestka

ps. „Orzech” – żołnierz Narodowych Sił Zbrojnych 

Urodził się 31 marca 1921 r w Ciścu w pow. żywieckim. Był synem Leona i Barbary z d. Kubica. Żołnierz wchodzącego w skład Zgrupowania Oddziałów Leśnych VIIOkręgu Wojskowego NSZ kpt. Henryka Flamego „Bartka”, Samodzielnego Oddziału Leśnego im. „Szarego”, dowodzonego przez por. Antoniego Bieguna „Sztubaka”. We wrześniu 1946 r. został zamordowany w Starym Grodkowie przez funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa w wyniku operacji o kryptonimie „Lawina”.  Szczątki Franciszka Pajestki zostały odnalezione w wyniku prac poszukiwawczych prowadzonych przez IPN wiosną 2016 r. w Starym Grodkowie.

 

 

Marian Sobolczyk

członek oddziału partyzanckiego 

Urodził się 15 sierpnia 1916 r. w Małyniu w pow. sieradzkim. Był synem Wojciecha i Antoniny z d. Strzyżewskiej. We wrześniu 1939 r. brał udział w obronie Warszawy. Po przedostaniu się na wschód został aresztowany przez sowietów i 24 września osadzony w obozie NKWD w Równem, skąd zwolniono go po trzech miesiącach i w 1940 r. powrócił w rodzinne strony. W marcu 1945 r. został powołany do wojska, z którego w lipcu tego roku zdezerterował. W październiku 1945 r. nawiązał wraz z Edmundem Nastarowiczem kontakt z żołnierzami oddziału partyzanckiego  Eugeniusza Kokolskiego „Groźnego”, którzy przed i po akcji zbrojnej na posterunek MO w Puczniewie zatrzymali się w jego domu. 25 października 1945 r. został aresztowany przez funkcjonariuszy MO i osadzony w więzieniu przy ul. Sterlinga w Łodzi. Akt oskarżenia został sporządzony 17 kwietnia 1946 r., jednakże Sobolczyk nie doczekał rozprawy sądowej. Zmarł w więzieniu 20 kwietnia 1946 r. Szczątki Mariana Sobolczyka odnaleziono w listopadzie 2018 r. podczas prac poszukiwawczych prowadzonych przez IPN na Cmentarzu Rzymskokatolickim „Doły” przy ul. Smutnej w Łodzi.

 

 

Stanisław Szajna

ps. „Orzeł” – partyzant oddziału „Żandarmeria” Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowców

Urodził się 11 czerwca 1924 r. w Szuminie w pow. samborskim. Był synem Władysława i Anny z d. Laskowskiej. W czasie wojny należał do AK, wziął udział w akcji „Burza”. Od 1945 r. kontynuował działalność niepodległościową na Podkarpaciu, m.in. w szeregach Straży Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość oraz Samodzielnego Batalionu Operacyjnego NSZ Antoniego Żubryda „Zucha”. W 1947 r. ujawnił się. Rok później wstąpił do działającego w powiecie nowosądeckim oddziału „Żandarmeria” Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowców, gdzie odpowiadał m.in. za ochronę kapelana oddziału ks. Władysława Gurgacza. Został aresztowany 2 lipca 1949 r. i po pokazowym procesie przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Krakowie 14 sierpnia 1949 r. skazany na karę śmierci. Wyrok wykonano miesiąc później, 14 września 1949 r., na dziedzińcu więzienia przy ul. Montelupich w Krakowie. Szczątki Stanisława Szajny zostały odnalezione w październiku 2018 r. podczas prac ekshumacyjnych prowadzonych przez IPN na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

 

Franciszek Talik

ps. „Tygrys”, „Miś”żołnierz Narodowych Sił Zbrojnych 

Urodził się 5 lipca 1923 r. Ciścu w pow. żywieckim. Był synem Józefa i Cecylii z d. Krup. Żołnierz Samodzielnego Oddziału Leśnego im. „Szarego”, dowodzonego przez Antoniego Bieguna „Sztubaka”, wchodzącego w skład Zgrupowania Oddziałów Leśnych VII Okręgu Wojskowego NSZ kpt. Henryka Flamego „Bartka”. We wrześniu 1946 r. został zamordowany w Starym Grodkowie przez funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa w wyniku operacji o kryptonimie „Lawina”. Szczątki Franciszka Talika zostały odnalezione w wyniku prac poszukiwawczych prowadzonych przez IPN wiosną 2016 r. w Starym Grodkowie.

 

Karol Talik

ps. „Ryś” – żołnierz Narodowych Sił Zbrojnych 

Urodził się 11 marca 1923 r. w Ciścu w pow. żywieckim. Był synem Jana i Wiktorii. Żołnierz Zgrupowania Oddziałów Leśnych VII Okręgu Wojskowego NSZ kpt. Henryka Flamego „Bartka”. Początkowo pełnił służbę w Samodzielnym Oddziale Leśnym im. „Szarego”, dowodzonym przez Antoniego Bieguna „Sztubaka”, następnie przesunięty do Plutonu Ochrony Sztabu na Baraniej Górze. Został zamordowany we wrześniu 1946 r. pod Malerzowicami Wielkimi w majątku Scharfenberg przez funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa w wyniku operacji o kryptonimie „Lawina”. Szczątki Karola Talika zostały odnalezione w wyniku prac poszukiwawczych prowadzonych przez IPN w październiku 2012 r. w pobliżu Malerzowic Wielkich.

 

Józef Wawrzyńczyk

ps. „Pepik” – żołnierz Armii Krajowej, Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj

Urodził się 2 sierpnia 1922 r. w Zebrzydowicach (obecnie dzielnica Rybika). Był synem Wilhelma – powstańca śląskiego i Jadwigi z d. Smyczek. W latach 1938–44 pracował w kopalniach na Zaolziu. W okresie 1944–45 ukrywał się w Świerklanach, gdzie prawdopodobnie działał w tamtejszych strukturach AK. Od marca do maja 1945 r. służył w MO w Świerklanach. Od września 1945 r. rozpoczął działalność w grupie dywersyjnej Rocha Koziołka ps. „Odra”, podporządkowanej inspektoratowi rybnickiemu Delegatury Sił Zbrojnych, a następnie Komendzie Powiatowej Konspiracyjnego Wojska Polskiego o krypt. „Leśniczówka”, biorąc udział w akcjach zaopatrzeniowych i zbrojnych. Aresztowany 20 lutego 1946 r. przez PUBP w Gliwicach, został poddany brutalnemu  śledztwu. 31 sierpnia 1946 r. Wojskowy Sąd Rejonowy w Katowicach na rozprawie na sesji wyjazdowej w Rybniku skazał Józefa Wawrzyńczyka na karę śmierci, którą wykonano 11 grudnia 1946 r. w więzieniu przy ul. Mikołowskiej w Katowicach.  Szczątki Józefa Wawrzyńczyka odnaleziono we wrześniu 2018 r. podczas prac poszukiwawczych prowadzonych przez IPN na Cmentarzu Komunalnym przy ul. Panewnickiej w Katowicach.

 

Jan Wojtas

ps. „Pilot” – żołnierz Narodowych Sił Zbrojnych 

Urodził się w 1922 r. Był synem Tomasza i Wiktorii z d. Stańco. W 1945 r. został wcielony do Wojska Polskiego, skąd we wrześniu tego samego roku zdezerterował. Ukrywał się u rodziny swojej matki w Milówce. Zwerbowany do NSZ przez Karola Maślankę ps. „Tygrys”, wstąpił do Samodzielnego Oddziału Leśnego im. „Szarego”, dowodzonego przez por. Antoniego Bieguna „Sztubaka”, wchodzącego w skład Zgrupowania Oddziałów Leśnych VII Okręgu Wojskowego NSZ kpt. Henryka Flamego „Bartka”, pełniąc w nim funkcję dowódcy sekcji. We wrześniu 1946 r. został zamordowany w Starym Grodkowie przez funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa w wyniku operacji o kryptonimie „Lawina”. Szczątki Jana Wojtasa zostały odnalezione w wyniku prac poszukiwawczych prowadzonych przez IPN wiosną 2016 r. w Starym Grodkowie.

 

 

 

 

do góry