English versionAktualności
Wystawa „»Wolność jest tam, gdzie są wolni ludzie« – studencki 1988 rok w Lublinie” – Lublin, 21 lipca 2008 r.
21.07.2008
Od 21 lipca do końca sierpnia w siedzibie lubelskiego oddziału IPN (ul. Staszica 22A) można oglądać wystawę o historii Niezależnego Zrzeszenia Studentów w Lublinie. Na 30 planszach znajdują się zdjęcia m.in. z tzw. sittingu, czyli strajku studentów na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim w 1988 roku.
Inicjatywa powołania nowej, samorządnej i suwerennej organizacji studenckiej, z którą 2 września 1980 roku wystąpili studenci Uniwersytetu Gdańskiego, spotkała się z pozytywną reakcją lubelskiego środowiska akademickiego. 24 września 1980 roku powstał Tymczasowy Komitet Założycielski na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej. Jeszcze przed rozpoczęciem roku akademickiego zawiązały się kolejne TKZ – na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, Politechnice Lubelskiej, Akademii Medycznej i Akademii Rolniczej.
Celem Niezależnego Zrzeszenia Studentów była walka o odzyskanie przez uczelnie wyższe autonomii, w tym prawa do samodzielnego wyboru władz akademickich oraz wolności tworzenia studenckich organizacji. Żądano zaprzestania represji wobec studentów i pracowników naukowych. Organizacja domagała się ograniczenia działalności cenzury, zapewnienia środków budżetowych na naukę i kulturę, zniesienia obowiązującego regulaminu studenckiego oraz zmiany zasad rekrutacji na studia.
Po wprowadzeniu stanu wojennego NZS został zdelegalizowany, a jego członkowie poddani represjom. W 1987 roku doszło do odnowienia działalności zrzeszenia na uczelniach lubelskich. NZS zajmował się kolportażem wydawnictw niezależnych, organizował projekcje filmów wideo pochodzących z nieocenzurowanej dystrybucji podziemnej. Prowadził również kursy samokształceniowe. Brał czynny udział w przygotowaniach III pielgrzymki papieża Jana Pawła II do Polski, podczas której członkowie działali w służbie porządkowej obsługującej wizytę. Lubelski NZS aktywnie włączył się do strajków i manifestacji antykomunistycznych, jakie miały miejsce w Lublinie w 1988 i 1989 roku.