English versionAktualności
Wykład prof. Jerzego Eislera „Co zdarzyło się w Polsce w marcu 1968 roku” – Warszawa, 17 czerwca 2008 r.
17.06.2008
Prof. Eisler zwrócił uwagę na kilka aspektów, o których warto pamiętać w związku z wydarzeniami Marca 1968 w Polsce. Pierwszy z nich to fakt, że był to „bunt swoich”. „Protestująca młodzież 1968 roku była pierwszym pokoleniem wychowanym w Polsce Ludowej. Niezależnie, czy należała do ZMS, czy też nie, uznawana była przez ówczesne władze za »naszą socjalistyczną młodzież«, jak mawiał Władysław Gomułka. Zbuntowali się młodzi, którzy z racji wieku nie mogli mieć żadnych odniesień do II Rzeczpospolitej. Był to bunt »ptaszków w klatce«” – mówił prof. Eisler.
Drugą kwestią, na którą zwrócił uwagę prelegent, jest antysemityzm. „Nikt po wojnie w Polsce nie odważył się mówić publicznie o swojej niechęci do Żydów. Tymczasem w 1968 roku, w kraju, gdzie niemieccy naziści wymordowali miliony Żydów, antysemityzm trafił do głównych wydań wiadomości radiowych i telewizyjnych oraz na pierwsze strony gazet” – przypomniał wykładowca.
W dalszej części wystąpienia dodał: „Rok 1968 był także momentem, do którego odwoływały się kolejne pokolenia studentów. Tak było w przypadku Niezależnego Zrzeszenia Studentów, którego członkowie chcieli wzorować się na doświadczeniach starszych braci, sióstr, koleżanek i kolegów z 1968 r. Jednym z elementów myślenia, że może być lepiej, było doświadczenie marcowe”.
Kolejny aspekt związany jest z poglądem, że „»wydarzenia marcowe« w Polsce były częścią wielkiego, młodzieżowego, studenckiego ruchu ogólnoświatowego. Tak nie jest. Polscy studenci występowali w imieniu całego społeczeństwa. Ich amerykańscy czy francuscy koledzy nie musieli walczyć z cenzurą, bowiem w demokratycznych krajach cenzura nie istnieje. Polscy studenci ryzykowali życiem, co różniło ich od zachodnich kolegów” –
tłumaczył prof. Eisler.