Instytut Pamięci Narodowej

Zajęcia mają charakter wykładów, warsztatów oraz seminariów naukowych. Uczestnicy zobowiązani są do przygotowania dwudziestominutowego wystąpienia dotyczącego prowadzonych przez siebie badań, które następnie omawiane są podczas seminariów. Do ich prowadzenia zapraszani są specjaliści w poruszanej przez uczestników tematyce badań. Pokłosiem wydarzenia jest publikacja wygłoszonych w trakcie szkoły referatów w oddzielnej, recenzowanej serii wydawniczej IPN – „Studia z historii najnowszej Polski”.

Seria wydawnicza „Studia z historii najnowszej Polski”

Koordynatorami XIX Letniej Szkoły Historii Najnowszej IPN są dr hab. Władysław Bułhak oraz dr Sylwia Szyc.

XIX Letnia Szkoła Historii Najnowszej IPN
1-6 września 2025 r. – Palczew k. Warki

Program

1 września 2025, poniedziałek

12:00 wyjazd z Warszawy do ośrodka (parking pod Pałacem Kultury i nauki, od strony „Kinoteki”)

14:00–15:00 obiad

15:00–17:00 wykład inauguracyjny: dr hab. Piotr Majewski: Uniwersytet czasu wojny. Nauczanie akademickie pod okupacją niemiecką (1939-1945) jako forma oporu i modernizacji społeczeństwa

17:00–17:20 przerwa

17:20–18:40 seminarium. Prowadzenie: dr hab. Piotr Majewski

• Maciej Wójcik: Charakterystyka polskich środowisk skrajnej prawicy działających w II połowie XX wieku
• Nina Kucharczyk: Między polityką kulturalną a interesem pracowniczym. Działalność Związku Zawodowego Pracowników Kultury i Sztuki w Państwowym Domu Aukcyjnym DESA

19:00 kolacja

2 września 2025, wtorek

8:00–9:00 śniadanie

9:00–11:00 wykład: Joanna Dardzińska: Jak opowiadać o przeszłości: praktyki popularyzacji historii najnowszej

11.00–11.20 przerwa

11.20–13.20 seminarium. Prowadzenie: dr Robert Spałek

• Robert Czajkowski: Między reprezentacją a realną władzą – Henryk Jabłoński w Radzie Państwa PRL
• Julia Gertner-Hryniewiecka: Komunistyczne „power couple” w aparacie państwowym PRL – Ludwika i Zdzisław Bibrowscy
• Jakub Kuliś: Przedsionek do politycznej kariery. Józef Tejchma jako przewodniczący ZMP w Nowej Hucie w latach 1952-1954

13:20–14:30 obiad

14.30–16.30 wykład: dr Robert Spałek: Czy PRL może fascynować? O sensie badań nad historią polityczną powojennej Polski (ze szczególnym uwzględnieniem biografistyki działaczy komunistycznych). Refleksje osobiste

16:30–16:45 przerwa

16:45 – 18:10 seminarium. Prowadzenie: dr Sebastian Rosenbaum

• Aleksander Kossek: Depatriacyjna działalność Państwowego Urzędu Repatriacyjnego w województwie łódzkim
• Dominika Gałysa: Rola Szczecińskiego Oddziału PCK w procesie wysiedlania Niemców

19:00 kolacja

3 września 2025, środa

8:00–9:00 śniadanie

9:00–11:00 wykład: dr Sebastian Rosenbaum: Między migracją, penalizacją a asymilacją. Ludność niemiecka i społeczności pogranicza polsko-niemieckiego w Polsce „ludowej”

11:00–11:15 przerwa

11:15–12:35 seminarium. Prowadzenie: dr Grzegorz Wołk

• Filip Przytulski: Propaganda legitymizacyjna w PRL na łamach prasy partyjnej od sierpnia 1980 r. do grudnia 1981 r.
• Marcin Makarczuk: Działalność terenowej rezydentury wywiadu w dawnym województwie białostockim w latach 1985–1990

12:35–12:50 przerwa

12:50–14:50 wykład: dr Grzegorz Wołk: Od Grobu Nieznanego Żołnierza do „Polskiego zoo”, o skomplikowanej historii Konfederacji Polski Niepodległej

14:50–16:00 obiad

16:00–17:20 seminarium. Prowadzenie: dr hab. Władysław Bułhak

• Mateusz Gapski: Działalność Policji Państwowej w Inowrocławiu w latach 1920-1939
• Magdalena Kaczmarek: Okupacja niemiecka oczami ppłk. Aleksandry Zagórskiej – prezeski Związku Legionistek Polskich

18:45 kolacja

4 września 2025, czwartek

8:00–9:00 śniadanie

9:00–11:00 wykład: dr Jan Olaszek: Pasta do prania vs. komunizm. Niezależny ruch wydawniczy w PRL 1976-1989: konteksty, interpretacje i perspektywy badawcze

11:00–11:20 przerwa

11:20–13:20 wykład: dr Sebastian Pilarski: „Solidarność” 1980–1989/90 – polska droga do wolności

13:20–14:30 obiad

14:30 – 15:50 seminarium. Prowadzenie: dr Sebastian Pilarski:

• Przemysław Kot: Propaganda stalinowska skierowana do mieszkańców wsi. Analiza na przykładzie województwa lubelskiego i poznańskiego
• Rafał Juściński: „Monumentalna rozgrywka”. Spór o Pomnik Powstania Warszawskiego w odniesieniu do uwarunkowań polityki historycznej PRL lat osiemdziesiątych XX w.

15:50–16:10 przerwa

16:10–18:10 wykład: dr Tomasz Kozłowski: Zimna wojna o Polskę. Amerykańska polityka wobec PRL w latach 1980–1989

18:45 kolacja

5 września 2025, piątek

8:00–9:00 śniadanie

9:00–10:20 seminarium. Prowadzenie: dr Sylwia Szyc

• Maria Żukowska: Polska i sąsiedzi w rosyjskich podręcznikach historii po 1945 roku. Studium propagandy, pamięci i edukacji
• Mariusz Fornagiel: Pamiętniki konkursowe jako źródło dla badań historii społeczno-gospodarczej. Kilka refleksji warsztatowych

10:20–10:40 przerwa kawowa

10:40–12:40 wykład: dr Przemysław Gasztold, dr Sylwia Szyc: Sztuka pisania artykułów naukowych: dobre praktyki i typowe błędy

12:40–13:30 obiad

13:30-15:30 wykład: dr Tomasz Krok: Powojenna działalność wywiadowcza w Polsce (1945–1956): wybrane przypadki i wyzwania badawcze

15:30-15:45 przerwa

15:45-17:45 wykład: dr Rafał Opulski: Tępi propagandyści czy zręczni twórcy? Propaganda Polski „ludowej” w okresie stalinizmu: struktura, narzędzia, recepcja

18:30 kolacja

6 września 2025, sobota

8:00–9:00 śniadanie

9:45 wyjazd do Warszawy