Instytut Pamięci Narodowej

Uroczystości poprzedziła ceremonia wręczenia przez prezydenta RP Andrzeja Dudę Orderów Orła Białego za Zamku Królewskim. Order Orła Białego – najwyższe odznaczenie państwowe, przyznawane za wybitne zasługi dla ojczyzny otrzymali:

• Janusz Kapusta w uznaniu znamienitych zasług w działalności naukowej, artystycznej i twórczej, za szczególny przykład kreatywności i poszerzania wyobraźni oraz budowanie pozytywnego wizerunku Polski na świecie,
• Jerzy Kropiwnicki w uznaniu znamienitych zasług dla Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności dla przemian demokratycznych i wolnej Polski, za osiągnięcia w działalności państwowej i publicznej.

***

Główne obchody rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja odbyły się na Placu Zamkowym. W uroczystościach udział wzięli najważniejsi przedstawiciele władz państwowych, w tym para prezydencka, marszałek Sejmu Szymon Hołownia, marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska, premier Donald Tusk, wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz, wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski, minister sprawiedliwości Adam Bodnar, minister edukacji Barbara Nowacka oraz przedstawiciele generalicji. Obchody zgromadziły także licznych mieszkańców stolicy i turystów.

W swoim przemówieniu prezydent RP Andrzej Duda podkreślił, że Święto Narodowe Trzeciego Maja:

– To jest dzień polskiej dumy, wielkiej dumy z naszych historycznych dokonań, z naszego wspaniałego państwa i naszej wspaniałej państwowości liczącej sobie ponad tysiąc lat. Wielkiej dumy z tego, co potrafią i potrafili zrobić Polacy.

***

Uchwalona 3 maja 1791 roku przez Sejm Rzeczypospolitej Obojga Narodów, Konstytucja była pierwszą w Europie i drugą na świecie spisaną ustawą zasadniczą, która stała się dokumentem tworzącym tożsamość suwerennego narodu. Regulowała system prawny państwa, wprowadzając ustrój monarchii konstytucyjnej. Na jej podstawie przyjęto trójpodział władzy: prawodawcza, wykonawcza i sądownicza. Zniesiono liberum veto, konfederację i wolną elekcję. Choć obowiązywała zaledwie przez 14 miesięcy, to była próbą unowocześnienia ustroju Polski i ratowania jej suwerenności. Święto 3 Maja zostało przywrócone w II Rzeczypospolitej Polskiej w 1919 r. Podczas II wojny światowej zostało zdelegalizowane przez okupantów niemieckich i sowieckich. Zakazane było również w PRL. Wyjątkiem był 1981 r., czas „karnawału Solidarności”, kiedy to obchody 190. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja odbyły się legalnie, choć pod czujnym okiem SB. Od 1990 r. 3 Maja ponownie jest oficjalnym świętem narodowym Polaków.

Polecamy:

• Michał Zarychta: 3 maja 1916 r. w Warszawie
• Robert Buliński: Symbol narodowej wolności
• Filip Musiał: Wokół symboli narodowych i Święta Trzeciego Maja
• Ryszard Śmietanka-Kruszelnicki: Święto 3 maja w czasach Polski „ludowej”
• Opowiadamy Polskę światu: Konstytucja polskiej wolności
• Jarosław Szarek: Tradycja 3 maja należy do polskiej duszy