English version
Uroczystości pogrzebowe odbyły się 8 kwietnia 2025 roku w kościele św. Doroty w Markowej. W imieniu Instytutu Pamięci Narodowej Weronikę Bar pożegnał zastępca prezesa IPN dr Mateusz Szpytma:
– Spotkaliśmy się również po to, aby podziękować za to, że dała drugie życie swoim sąsiadom, których wraz ze swoimi rodzicami Marią i Michałem oraz swoim rodzeństwem, szczególnie Stefanią, przyjęła do domu rodzinnego.
Przyjęła ich w czasie, gdy groziła za to kara śmierci. Przyjęła i ukrywała przez długi czas, mimo tego, że w tej samej miejscowości, niemal po sąsiedzku została zamordowana rodzina Ulmów za ukrywanie Żydów.
Dr Mateusz Szpytma zwrócił uwagę na to, jaki wpływ na dalsze życie Weroniki Bar miała jej przeszłość:
– Mierzyła się z ogromnym, niewyobrażalnym stresem. Przez osiemdziesiąt lat swojego życia, nie chciała mówić o tej historii.
Dopiero 10 września 2023 roku w dniu beatyfikacji rodziny Ulmów otrzymała łaskę zrzucenia z siebie tej traumy i otworzyła się na opowiedzenie tej historii.
Na początku ceremonii zastępca prezesa IPN dr Mateusz Szpytma wręczył rodzinie Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, nadany decyzją prezydenta RP Andrzeja Dudy Weronice Bar.
***
Weronika Bar – urodzona 16 kwietnia 1927 roku w Markowej. Wraz z rodzicami Michałem i Marią oraz rodzeństwem Stefanią, Janiną, Antoniną i Antonim ukrywali trzyosobową rodzinę: Chaima, Rozalię i ich córkę Pepkę Lorbenfeld.
Obie rodziny znały się sprzed wojny, ponieważ rodzina Chaima mieszkała w sąsiedztwie kościoła parafialnego w Markowej. Lorbenfeldowie przetrwali niemiecką okupację i emigrowali do Stanów Zjednoczonych.
9 lutego 2010 roku starsza siostra Weroniki Bar Stefania Bar-Dźwierzyńska otrzymała z rąk Marii Kaczyńskiej, żony prezydenta RP, Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski. Odznaczenie zostało przyznane przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego.
W 2009 roku Weronika Bar nie zgodziła się, aby zgłosić ją do projektu „Polscy Sprawiedliwi – Przywracanie pamięci”. Do beatyfikacji rodziny Ulmów w 2023 roku nie chciała opowiadać swojej historii.
Projekt „Polscy Sprawiedliwi – Przywracanie pamięci” skupia się na upamiętnieniu działań Polaków, którzy w czasie II wojny światowej ryzykując życiem, pomagali Żydom. Realizowana przez Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, inicjatywa powstała w 2007 roku, a honorowym patronatem objął ją prezydent Polski Lech Kaczyński. Celem jest edukacja i popularyzacja wiedzy o bohaterach, zarówno tych odznaczonych tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata, jak i tych, którzy nie otrzymali oficjalnych wyróżnień. Historie te są dokumentowane, publikowane na dwujęzycznym portalu oraz prezentowane w ramach różnych inicjatyw edukacyjnych.
