English version
Podczas obchodów Narodowego Dnia Pamięci Polaków Ratujących Żydów upamiętniono Kornelię Mazurkiewicz, Wojciecha Lecha i Tadeusza Paziuka. Symbolicznego odsłonięcia nazwisk dokonał Prezydent RP Andrzej Duda.
– Mimo tak wielkiego zagrożenia, okazało się, że było nie dziesiątki, nie setki, a setki tysięcy takich, którzy w mniejszy lub większy sposób zaangażowali się w pomoc Żydom. Wielu Żydów zostało uratowanych właśnie przez Polaków, którzy dali im schronienie, żywność. To właśnie dlatego najwięcej drzewek w Yad Vashem upamiętnia Polaków. Byli gotowi nieść pomoc i oddać życie za przyjaciół swoich. Jesteśmy z Nich niezwykle dumni
– powiedział prezydent.
– To nasza wielka duma, że byli tacy, którzy się nie bali. Byli tacy, którzy mieli pełną świadomość egzystencjalnego zagrożenia – nie tylko dla siebie, ale i swoich najbliższych. Byli gotowi nieść pomoc i oddać życie za przyjaciół swoich, za swoich sąsiadów, za przyzwoitość i dobro, za godność ludzką
– podkreślił Andrzej Duda.
Prezes IPN dr Karol Nawrocki przypomniał, że Polacy – mimo że od 1 września 1939 roku doświadczali ogromnego cierpienia – pomagali Żydom zarówno indywidualnie, jak instytucjonalnie. W Polsce powstała Rada Pomocy Żydom „Żegota”, a jej współzałożycielka Zofia Kossak-Szczucka pisała, że nie można być biernym wobec zbrodni:
– Miłość i miłosierdzie narodu polskiego decydowały o tym, że Polacy pomagali Żydom w czasie II wojny światowej. Ta postawa jest częścią naszej tożsamości, a bez zrozumienia narodowej tożsamości, naszej historii, nigdy nie będziemy gotowi do tego, aby być narodem silnym i rozwijającym się w przyszłości.
Bosmat Baruch, p.o. wiceambasadora Izraela w Polsce zaznaczyła, że:
– Dobroć i odwaga jednostek, w tym obywateli Polski, były promykiem światła w najciemniejszej godzinie historii. Od tych, którzy dali kromkę chleba, po tych, którzy ukrywali ludzi w domach, narażając własne życie. Odwaga Sprawiedliwych wśród Narodów jest wzorem.
Toruńska Kaplica Pamięci i znajdujący się obok świątyni Park Pamięci Narodowej pielęgnują pamięć o bohaterskich Polakach, którzy z narażeniem swojego życia ratowali Żydów. Polska była jedynym krajem w okupowanej przez Niemców Europie, w którym za taką pomoc groziła kara śmieci.
Organizatorami uroczystości byli: Akademia Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu, Muzeum „Pamięć i Tożsamość” im. św. Jana Pawła II i Fundacja Lux Veritatis.
* * *
24 marca 2025 roku mija 81 lat od zamordowania przez Niemców rodziny Ulmów z Podkarpacia oraz ukrywanych przez nich Żydów z rodzin Goldmanów, Didnerów i Grünfeldów.
Dzień ten ustanowiono – jak zapisano w treści ustawy – „w hołdzie Obywatelom Polskim – bohaterom, którzy w akcie heroicznej odwagi, niebywałego męstwa, współczucia i solidarności międzyludzkiej, wierni najwyższym wartościom etycznym, nakazom chrześcijańskiego miłosierdzia oraz etosowi suwerennej Rzeczypospolitej Polskiej, ratowali swoich żydowskich bliźnich od Zagłady zaplanowanej i realizowanej przez niemieckich okupantów”. Święto jest wyrazem czci dla wszystkich Polaków, którzy, okazując miłosierdzie i współczucie, pomagali Żydom systematycznie mordowanym przez niemieckich oprawców.