Instytut Pamięci Narodowej

Katyń, to przejaw bezgranicznego oddania Ojczyźnie obrońców granic II RP wziętych do niewoli przez Armię Czerwoną i przekazanych w ręce NKWD, symbol miejsc, w których ukryto zwłoki zamordowanych na skutek decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 r., przykład kłamstwa sowieckiego i milczenia na arenie międzynarodowej o dokonanych przez okupanta sowieckiego zbrodniach na narodzie polskim.

Transporty przewożące przetrzymywanych w obozach specjalnych NKWD do miejsc kaźni wyruszyły w pierwszych dniach kwietnia 1940 r. i były realizowane do połowy maja 1940 r. Pociągi z aresztowanymi z więzień w Brześciu, Wilnie, Pińsku i Baranowicach zmierzały do katowni w Mińsku, a z więzień: lwowskiego, rówieńskiego, wołyńskiego tarnopolskiego, drohobyckiego i stanisławowskiego były kierowane do Kijowa, Charkowa i Chersonia.

Dotąd stronie polskiej nie zostały przekazane pełne listy nazwisk osób jadących na śmierć ze wspomnianych miejsc przetrzymywania do każdego ze wskazanych miejsc kaźni. Nie znamy dat zakończenia rozstrzeliwań skazanych na śmierć jako „zaprzysięgłych wrogów” władzy sowieckiej. Wiemy tylko, że raport o wykonaniu decyzji katyńskiej został złożony dopiero w listopadzie 1940 r. Nie znamy także wszystkich miejsc ukrycia ich zwłok. Na godny pochówek przez ponad 80 lat czekają szczątki straconych w Mińsku i Chersoniu, jak też ukryte poza obrębem Polskich Cmentarzy Wojennych.

Polskich miejsc pamięci na Ukrainie, Białorusi, w Kazachstanie i Rosji,  o których zaistnienie i obecność w przestrzeni publicznej walczy IPN, jest więcej. Historycy i eksperci Instytutu Pamięci Narodowej przypomną w cyklu videocastów przygotowanych i wyemitowanych w Radiu Warszawa, o Polakach zamordowanych i pochowanych na Kresach, o miejscach pamięci i upamiętnieniach na Wschodzie.

odc. 1: Powracamy po Swoich – działania badaczy IPN na Wschodzie

Gościem Jarosława Wydry jest prof. Krzysztof Szwagrzyk,
zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej,
dyrektor Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN

odc. 2:  Katyń i Wołyń – ekshumacje na Ukrainie

Gościem Jarosława Wydry jest dr Dominika Siemińska,
naczelnik Wydziału Kresowego Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN

odc. 3:  Prace ekshumacyjne na Białorusi i na Litwie

Gościem Jarosława Wydry jest dr Dominika Siemińska,
naczelnik Wydziału Kresowego Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN

odc. 4: Baza straty.pl

Gościem Jarosława Wydry jest Marzena Kruk,
dyrektor Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej

odc. 5: Wołyń – co wiemy o rzezi Polaków?

Gościem Jarosława Wydry jest dr Leon Popek – historyk
z Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN