English version
W czasie tegorocznej konferencji, przebiegającej pod hasłem „Rocznice narodowe w zbiorach instytucji Muzeów, Archiwów i Bibliotek Polskich na Zachodzie” zastępca prezesa IPN dr Mateusz Szpytma zwrócił się do zgromadzonych:
– Wasza działalność w wielu krajach świata jest kluczowa dla utrzymania naszego dziedzictwa nie tylko w tych krajach, ale ma też ogromny wpływ na naszą Ojczyznę. Dlatego Instytut Pamięci Narodowej zawsze stara się być tu z Państwem i w miarę możliwości finansowych pomagać w dbaniu o to wspólne dziedzictwo.
Wydarzenie odbywa się w dniach 24–28 września 2024 r.
* * *
Stała Konferencja Muzeów, Archiwów i Bibliotek Polskich na Zachodzie (w skrócie MABPZ) jest organizacją zrzeszającą instytucje polskie znajdujące się poza granicami kraju. Ośrodki te, ulokowane w 9 państwach na 4 kontynentach, są ostoją polskiej kultury, ogniskami polonijnymi podtrzymującymi tradycje i historię narodu polskiego. Konferencja stawia sobie za cel koordynację działalności instytucji członkowskich, zajmujących się dbaniem o dorobek oraz rozwój kultury polskiej. Organizacja ta od początku była traktowana jako luźne stowarzyszenie, bez władz naczelnych i formalnej struktury. Idea jej utworzenia, jako konferencji instytucji kultury polskiej na Zachodzie, pojawiła się już w 1977 r. w Rapperswilu podczas spotkania przedstawicieli Muzeum Polskiego w Rapperswilu, Polskiego Towarzystwa Historycznego, Biblioteki Polskiej w Paryżu oraz Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie. Z czasem do europejskich członków Stałej Konferencji zaczęły dołączać instytucje ze Stanów Zjednoczonych, Kanady, Australii i Argentyny. Główną formą działalności MABPZ są organizowane corocznie sesje plenarne.
Pierwsza formalna sesja odbyła się w 1979 r. w szwajcarskim Rapperswilu i była to tak zwana Konferencja Założycielska. Na sesji w 1981 r., przeprowadzonej we Francji na Zamku Montrésor, uchwalono statut Konferencji. Na zjeździe w 1987 r., w szwajcarskiej Solurze, wprowadzono zastrzeżenie, że członkami MABPZ mogą zostać tylko i wyłącznie instytucje działające w duchu niepodległościowym. Wykluczało to możliwość współpracy z władzami komunistycznymi PRL.
Obrady sesji organizowane są w dwóch częściach: sprawozdawczej, w której udział biorą tylko przedstawiciele instytucji członkowskich MABPZ, i naukowej, otwartej dla słuchaczy z zewnątrz, na której przedstawiane są referaty osób zaproszonych przez organizatora danej sesji. Sesja 17. była pierwszą, która odbyła się w Polsce. Została ona zorganizowana w Lublinie w 1995 r. przez Bibliotekę Polską w Londynie we współpracy z Biblioteką Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W 2016 r. na Sesji 38. po raz pierwszy zaprezentowany został logotyp MABPZ, który powstał z inicjatywy Biblioteki Polskiej w Londynie. Obecnie, po ponad 40 latach, Stała Konferencja jest nieformalnym zgromadzeniem 25 instytucji polskich funkcjonujących poza granicami kraju. Z czasem pomniejszona została o dwóch członków założycieli: Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, a także Muzeum Ojców Marianów w Fawley Court, które zostało zlikwidowane w 2009 r.