Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką – działania Instytutu Pamięci Narodowej w 2024
Obchodzony w całej Polsce Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką jest wyrazem hołdu dla tych, którzy w trudnym okresie okupacji niemieckiej, mimo grożącej kary śmierci, zdecydowali się pomóc współobywatelom narodowości żydowskiej. Instytut Pamięci Narodowej przygotował na ten dzień liczne propozycje, z którymi można się zapoznać na stronach internetowych oraz w mediach społecznościowych centrali, oddziałów i delegatur Instytutu. Poniżej prezentujemy wykaz przedsięwzięć IPN.
24 marca 2024, godz. 12.00, Lipsko – odsłonięcie tablicy upamiętniającej Annę i Stanisława Krzywickich – Sprawiedliwych wśród Narodów Świata (budynek Domu Kultury w Lipsku), uroczystości rozpoczną się mszą św. o godz. 12:00 w kościele pw. Matki Boskiej Anielskiej w Lipsku;
23 marca 2024, Londyn – prelekcja Bartosza Januszewskiego w POSK i Szkole Polskiej przy Ambasadzie RP z okazji 80. rocznicy śmierci Błogosławionej Rodziny Ulmów. Projekt edukacyjny realizowany w ramach Narodowego Dnia Pamięci Polaków Ratujących Żydów pod okupacją niemiecką.
24 marca 2024, Gdańsk – prezentacja wielkoformatowych wydruków na budynku IPN przy al. Grunwaldzkiej 216 z wizerunkami Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką;
Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach
25 marca 2024, godz. 11.00, Rybnik – uczczenie pamięci rodziny Zimoniów z Rybnika (cmentarz komunalny w Rybniku przy ul. Rudzkiej, sektor 8, rząd 1, nr grobu 4);
25 marca 2024, Chorzów – pokaz filmu „Ulmowie. Błogosławiona rodzina”, poprzedzony prelekcją Karola Krajewskiego z Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Katowicach. Pojekcja filmu została przygotowana w ramach projektu historyczno-medialnego „Generacja »Z« opowiada historię”, przeznaczonego dla młodzieży szkolnej. Przedsięwzięcie realizują: IPN w Katowicach, Zespół Szkół Technicznych nr 2 im. Mariana Batko w Chorzowie oraz Chorzowskie Centrum Kultury. Kolejnymi etapami projektu będą konkurs, w czasie którego zostaną ocenione, przygotowane przez młodzież, krótkometrażowe formy filmowe poświęcone rodzinie Ulmów oraz wyjazd uczestników do Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej.
18 marca – 30 kwietnia 2024, Kielce – prezentacja wystawy „Samarytanie z Markowej. Ulmowie – Polacy zamordowani przez Niemców za pomoc Żydom” (Centrum Edukacyjne IPN „Przystanek Historia” w Kielcach);
24 marca 2024 – publikacja w Tygodniku eM Kielce dodatku prasowego dr. Tomasza Domańskiego „O pomocy Żydom w Kielcach w czasie II wojny światowej”;
26 marca 2024, Kielce – konferencja edukacyjna dla nauczycieli „Polska pomoc w obliczu Zagłady – edukacja i pamięć” (Centrum Edukacyjne IPN „Przystanek Historia” w Kielcach);
Instytut Pamięci Narodowej w Krakowie
21 marca 2024 – artykuł w Dzienniku Polskim dr. Romana Gieronia „Zbrodnia w Klikowej” na temat zamordowanej za pomoc Żydom Anny Niepsuj;
19 marca 2024, godz. 8.50–10.50, Lublin – „Oddać życie w imię miłości bliźniego. Błogosławiona rodzina Ulmów" – działania edukacyjne dla młodzieży ze SP nr 27 im. Marii Montessori w Lublinie. W ich ramach zostanie zaprezentowany film dokumentalny „Ulmowie. Błogosławiona rodzina”. Uczestnicy wezmą także udział w warsztatach „Fotografia życia rodziny Ulmów”, który zakończy test wiedzy (SP nr 27 im. Marii Montessori w Lublinie, ul. Maszynowa 2).
22 marca 2024, godz.10.00, Lublin – prezentacja wystawy „Śmierć za człowieczeństwo. Rodzina Ulmów” (Plac Litewski);
22 marca 2024, godz.10.45, Lublin – działania edukacyjne w siedzibieCaritas Archidiecezji Lubelskiej (ul. Wyszyńskiego 2) wydarzenie adresowane jest do wszystkich zainteresowanych;
10.50–11.05 – lekcja historii „Pozostać człowiekiem w nieludzkich czasach...”;
11.05–11.10 – pokaz immersyjnej etiudy o losach rodziny Ulmów „Świadectwo pomocy”;
11.10–11.40 – spektakl teatralny „Nie wolno” („Teatr Kropka Po Prostu” uczniowie z IX LO w Lublinie);
11.40–12.40 – projekcja filmu dokumentalnego „Ulmowie. Błogosławiona rodzina".
24 marca 2024, godz. 12.00, Lublin – wstęp historyczny do liturgii oraz prezentacja wystawy „Błogosławieni Ulmowie z Markowej” podczas uroczystości wprowadzenia relikwii błogosławionej rodziny Ulmów do parafii Matki Bożej Królowej Polski przy ulicy Gospodarczej w Lublinie;
kwiecień lub maj 2024, Stoczek Węgrowski – odsłonięcie tablicy poświęconej Polakom ratującym Żydów;
22 marca 2024 – prezentacja w mediach społecznościowych i na stronie IPN infografiki dotyczącej postaci Witolda Rothenburg-Rościszewskiego oraz Mieczysława Fogga;
25 marca 2024, Olsztyn – zajęcia edukacyjne dotyczące Polaków ratujących Żydów (Zespół Szkół Budowlanych);
25 marca 2024, Olsztyn – pokaz filmu „Matusia” oraz zajęcia edukacyjne w IV Liceum Ogólnokształcącym;
Instytut Pamięci Narodowej w Poznaniu
20–26 marca 2024, Koziegłowy – prezentacja wystawy „Błogosławieni Ulmowie z Markowej” w parafii pw. św. Brata Alberta;
21 marca 2024, Poznań – prelekcja dr Izabelli Kopczyńskiej o Polakach ratujących Żydów w czasie II wojny światowej oraz pokaz filmu „W ciemności”. Pokaz jest częścią projektu „Historia na dużym ekranie” (kino Rialto);
25 marca 2024, Szamotuły – wykład dr Izabelli Kopczyńskiej „Kto ratuje jedno życie – ratuje cały świat. Polacy ratujący Żydów w czasie II wojny światowej” w Bibliotece Publicznej Miasta i Gminy Szamotuły;
26 marca 2024, Zielona Góra – wykład Krzysztofa Mazura podczas szkolnej konferencji historycznej na temat Polaków ratujących Żydów (Szkoła Podstawowa nr 2);
28 marca 2024, Leszno – wykład dr Izabelli Kopczyńskiej „Zoo azylem dla ludzi – niezwykła historia rodziny Żabińskich” dla uczniów w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. Stanisława Grochowiaka;
Instytut Pamięci Narodowej w Radomiu
19 marca 2024, Radom –prelekcja Michała Adamczyka „Nie tylko Ulmowie... O Polakach ratujących Żydów w trakcie II wojny światowej” dla uczniów VII Liceum Ogólnokształcącego im. K. K. Baczyńskiego w Radomiu;
20 marca 2024, Bierwce –prelekcja Michała Adamczyka „Nie tylko Ulmowie... O Polakach ratujących Żydów w trakcie II wojny światowej” oraz prezentacja wystawy „W godzinie próby” dla uczniów Publicznej Szkoły Podstawowej;
24 marca 2024, Radom – złożenie kwiatów przez naczelnik Delegatury IPN w Radomiu pod pomnikiem pamięci Żydów Radomia;
Instytut Pamięci Narodowej w Rzeszowie
14 marca 2024, Iwonicz-Zdrój – zajęcia edukacyjne „Historia Rodziny Ulmów” dla uczniów Zespołu Szkół;
18 marca – 13 kwietnia 2024, Port Lotniczy w Jasionce – ekspozycja wystawy „Śmierć za człowieczeństwo. Rodzina Ulmów”;
21 marca 2024, Przemyśl – zajęcia „Historia Rodziny Ulmów” w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej im. Józefa Gwalberta Pawlikowskiego w Przemyślu przy Podkarpackim Zespole Placówek Wojewódzkich w Rzeszowie;
22 marca 2024, Jagiełła–Niechciałki, gm. Tryńcza – delegacja Oddziału IPN w Rzeszowie złoży wiązanki kwiatów przed Pomnikiem/Mogiłą osób narodowości żydowskiej, zamordowanych w Markowej w latach 1942–1944 przez funkcjonariuszy niemieckich formacji okupacyjnych (Cmentarz Ofiar Niemieckiego Nazizmu);
23 marca 2024, Markowa – udział przedstawicieli rzeszowskiego IPN w uroczystości odsłonięcia na Ścianie Pamięci w Markowej 4 tabliczek z nazwiskami Polaków Ratujących Żydów. Jeną z tabliczek – poświęconą Władysławowi Jabłońskiemu – odsłoni dr hab. Elżbieta Rączy, autorka biogramu;
25 marca 2024, Rzeszów – pracownicy OBEN IPN w Rzeszowie przeprowadzą szkolenie dla nauczycieli „Historia Rodziny Ulmów”;
kwiecień 2024, Rzeszów, Przemyśl – pokaz filmu „Porzucone kwiaty” zrealizowanego przez TVP we współpracy z Oddziałem IPN w Rzeszowie (Wojewódzki Dom Kultury w Rzeszowie i Muzeum Narodowym Ziemi Przemyskiej w Przemyślu);
Instytut Pamięci Narodowej w Szczecinie
8 marca 2024, Szczecin – prezentacja wystawy „Polacy ratujący Żydów w czasie II wojny światowej” (Miejska Biblioteka Publiczna Filia nr 54);
18 – 27 marca 2024, Szczecin – ekspozycja wystawy „Śmierć za człowieczeństwo. Rodzina Ulmów” (Książnica Pomorska);
22 – 31 marca 2024, Szczecin – kampania informacyjna o wkładzie Polaków w ratowanie Żydów podczas okupacji niemieckiej (spot 15. sek. wyświetlany na telebimie na pl. Żołnierza);
22 marca 2024 – premiera spotu o wkładzie Polaków w ratowanie Żydów podczas okupacji niemieckiej (spot 90 sek.);
22 marca 2024 – premierowa prezentacja w mediach społecznościowych trzech plansz infografik o wkładzie Polaków w ratowanie Żydów podczas okupacji niemieckiej;
22 marca 2024 – kampania informacyjna w mediach społecznościowych w czterech językach (polski, hebrajski, angielski, niemiecki) o Sprawiedliwych wśród Narodów Świata mieszkających w województwie zachodniopomorskim;
22 marca 2024, Szczecin – zajęcia edukacyjne dotyczące Polaków ratujących Żydów (Zespół Szkół nr 4 im. Armii Krajowej);
22 marca 2024 – ekspozycja wystawy „Polacy ratujący Żydów w czasie II wojny światowej”: Biblioteka Publiczna w Międzyrzeczu, Biblioteka Publiczna w Kaliszu Pomorskim, Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej, Choszczeński Dom Kultury, Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna im. Cypriana Kamila Norwida w Goleniowie, Gminne Centrum Kultury i Biblioteka w Dobrej (pow. policki), Gminna Biblioteka Publiczna w Nowym Warpnie, Muzeum Regionalne w Cedyni, Gminny Klub Kultury w Karnicach, Łobeski Dom Kultury, Dom Kultury w Dobrej (pow. łobeski), Zespół Szkół nr 4 im. Armii Krajowej w Szczecinie, Zespół Szkół Nr 7 im. Bronisława Bukowskiego w Koszalinie, Zespół Państwowych Szkół Muzycznych im. Grażyny Bacewicz w Koszalinie;
22 marca 2024, Szczecin – upamiętnienie „Sprawiedliwych wśród Narodów Świata”, w tym złożenie kwiatów i zapalenie zniczy na grobach trzynastu Polaków, Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, pochowanych na terenie szczecińskiej nekropolii (Cmentarz Centralny);
25 marca 2024, Szczecin – projekcja filmu „Matusia” dla szkół ponadpodstawowych (Centrum Edukacyjne IPN „Przystanek Historia”);
26 marca 2024, Koszalin – zajęcia poświęcone zagładzie Żydów oraz udzielanej im pomocy przez Polaków w czasie okupacji niemieckiej (Zespół Szkół nr 1);
Instytut Pamięci Narodowej we Wrocławiu
26 marca 2024, godz. 10.00, Wrocław – zajęcia edukacyjne dla młodzieży szkół średnich: „Rodzina Ulmów, Samarytanie z Markowej”. Wykład dot. Rodziny Ulmów jako przykładu odwagi Polaków w czasie okupacji i największego poświęcenia w ratowaniu życia oraz etiuda o losach rodziny Ulmów „Świadectwo poMOCY” – prezentowana w wirtualnej rzeczywistości przy pomocy okularów VR (Przystanek Historia we Wrocławiu);
4 kwietnia 2024, godz.10.00, Międzybórz – uroczysta gala podsumowująca III Dolnośląski Konkurs Poetycki „»W podziękowaniu za dar nauczania św. Jana Pawła II« – Rodzina Ulmów, samarytanie z Markowej”, wykład na temat Rodziny Ulmów jako przykład odwagi Polaków w czasie okupacji i największego poświęcenia w ratowaniu życia oraz prezentacja etiudy o losach rodziny Ulmów „Świadectwo poMOCY” – prezentowanej w wirtualnej rzeczywistości przy pomocy okularów VR (Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Międzyborzu, ul. Wrocławska 8).