English version
12 sierpnia 2023 roku w kościele pw. Chrystusa Króla w Gdańsku odbył się koncert pt. Byśmy byli jedno. Na początku widowiska miała miejsce uroczystość wręczenia odznaczenia dr. Bartłomiejowi Starkowi.
To wydarzenie, widowisko słowno-muzyczne, które dzisiaj przygotowaliśmy, jest wyrazem głębokiej wdzięczności Instytutu Pamięci Narodowej dla całej w waszej rodziny parafialnej za to, jak pielęgnujecie Państwo, szczególnie ksiądz proboszcz Bartłomiej Stark, pamięć o księdzu Franciszku Rogaczewskim, który był jednym z duchowych przywódców Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku.
Za to Instytut Pamięci Narodowej chce sposób szczególny podziękować, prezentując historię kościoła w czasach, gdy Polska była sowiecką, komunistyczną kolonią po roku 1945. Pokazując tę trudną, piękną historię kościoła katolickiego przez pryzmat trzech wyjątkowych postaci: Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Prymasa Tysiąclecia, który był duchowym przywódcą wolnej części narodu polskiego po roku 1945, świętego papieża Polaka Jana Pawła II, największego z Polaków w naszej długiej, pięknej historii i księdza Franciszka Blachnickiego, który z całą pewnością jest w tej trójce postacią najmniej znaną, acz wielce zasłużoną. Ten kapłan stworzył największy ruch religijny w całym bloku wschodnim.
Bez takich osób jak ksiądz dr Bartłomiej Stark, Instytut Pamięci Narodowej miałby dużo trudniej, a nasza tożsamość narodowa w Gdańsku i na Pomorzu nie byłaby tak dobrze zaopiekowana, jak jest – powiedział dr Karol Nawrocki.
Brązowy medal „Reipublicae Memoriae Meritum” został wręczony księdzu Starkowi za jego wieloletnią działalność na rzecz zachowania narodowych i niepodległościowych tradycji, promowanie postaw patriotycznych, upamiętnianie historii Polaków z Wolnego Miasta Gdańska, w sposób szczególny kultywowanie pamięci o błogosławionym księdzu Franciszku Rogaczewskim.
* * *
Ksiądz doktor Bartłomiej Stark, Proboszcz Parafii pw. Chrystusa Króla w Gdańsku, działa na rzecz upamiętniania historii Narodu Polskiego będąc kustoszem pamięci o błogosławionym księdzu Franciszku Rogaczewskim. Ks. Stark jest inicjatorem i współtwórcą pomnika błogosławionego księdza Franciszka Rogaczewskiego. Współorganizuje z Oddziałem IPN w Gdańsku inicjatywy mające na celu kultywowanie i rozpowszechnianie pamięci o tym wielkim patriocie, jak np. realizacja i odsłonięcie w maju br. tablicy upamiętniającej ks. Rogaczewskiego przy kościele pw. Chrystusa Króla w Gdańsku.
***
Ksiądz Franciszek Rogaczewski (1892–1940) to jedna z najbardziej zasłużonych osób dla Polaków z Wolnego Miasta Gdańska. Dzięki jego staraniom Watykan wyraził zgodę na utworzenie polskich parafii w Wolnym Mieście Gdańsku. Jedną z nich była parafia Chrystusa Króla, którą objął sam ksiądz Rogaczewski.
Urodził się 23 grudnia 1892 r. w Lipinkach. Ukończył Seminarium Duchowne w Pelplinie. Święcenia kapłańskie otrzymał w marcu 1918 r. Posługę duchowną pełnił najpierw w Nowym Mieście Lubawskim, by w 1920 r. trafić do Wolnego Miasta Gdańska, gdzie pełnił posługę w Gdańsku-Wrzeszczu w parafii Najświętszego Serca Jezusowego, w Gdańsku w parafii św. Brygidy w latach 1927-1928 oraz w parafii św. Józefa od 1928 r.
31 stycznia 1930 r. został mianowany przez biskupa Edwarda O'Rourke rektorem z tytułem proboszcza mającego powstać kościoła pw. Chrystusa Króla w Gdańsku, którego uroczyste poświęcenie odbyło się dnia 30 października 1932 r. 1 września 1939 r. został aresztowany oraz osadzony w Victoria-Schule, potem w obozie koncentracyjnym Stutthof. Został rozstrzelany 11 stycznia 1940 r. w lesie położonym w pobliżu obozu Stutthof. Na krótko przed śmiercią, powiedział do jednego z więzionych księży: „Wiesz, czuję, że zginę. Powiedz moim ukochanym wiernym w parafii Chrystusa Króla, że chętnie oddaję swe życie Pro Christo et Patria”.
Błogosławiony ks. Franciszek Rogaczewski jest jednym ze 108 polskich męczenników za wiarę z okresu II wojny światowej, których beatyfikował 13 czerwca 1999 r. w Warszawie papież Jan Paweł II.
W grudniu 2019 roku, na skwerze nieopodal Parafii Rzymskokatolickiej pw. Chrystusa Króla, odsłonięto pomnik błogosławionego ks. Rogaczewskiego. Przewodniczącym społecznego komitetu budowy pomnika był ówczesny dyrektor Muzeum II Wojny Światowej dr Karol Nawrocki.