Seria „Literatura i pamięć”, objęta patronatem honorowym Prezydenta Rzeczypospolitej Andrzeja Dudy, to obszerna kolekcja książek, efekt wspólnego wysiłku Instytutu Pamięci Narodowej i Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji w ramach Programu Wspierania Pamięci Narodowej. Do księgarń trafił niedawno 10. tom serii.
Spotkanie, które odbyło się 9 lutego 2023 w historycznych wnętrzach Belwederu, było okazją do świętowania skromnego jubileuszu, podsumowania obecnego stanu serii oraz pretekstem do rozmowy historyków literatury o wyzwaniach, jakie stoją przed twórcami i koordynatorami projektu.
Na spotkanie przybyli m.in. prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Karol Nawrocki i jego zastępca dr hab. Karol Polejowski, doradca Prezydenta RP dr Barbara Fedyszak-Radziejowska oraz liczne grono zaproszonych gości. W rozmowie udział wzięli: prof. dr hab. Andrzej Waśko – inicjator serii „Literatura i Pamięć”, prof. dr hab. Janusz Gruchała i prof. dr hab. Krzysztof Dybciak – redaktorzy naukowi serii. Dyskusję poprowadził dr Tomasz Szturo.
Podczas otwarcia spotkania prezes IPN dr Karol Nawrocki przypomniał często zadawane pytanie, „czy lepiej dzieje XIX i XX w. są w stanie oddać zawodowi historycy, czy jednak literaci i poeci, którzy nie tylko odbijają historię w zwierciadle literatury, ale są też współtwórcami historii pod względem wyobraźni, natchnień i wielu innych emocji, które towarzyszą każdemu narodowi i każdemu społeczeństwu”.
Jako odpowiedź dr Nawrocki przywołał konkluzję jednego z uczestników dyskusji – prof. Andrzeja Waśki, który napisał niegdyś, że bez symbiozy literatury, historii, poetów i artystów z jednej strony nie uda się ustalić prawdy, którą można oddać powszechnemu odbiorowi, a z drugiej strony bez literatów prawdy historycznej nie udałoby nam się opowiedzieć w sposób atrakcyjny i tak bardzo obrazowy.
– I myślę, że ta symbioza między literaturą a pamięcią, literatura jest przecież częścią narodowej pamięci, stała się fundamentem tej serii – podsumował prezes IPN.
Książki wydawane w serii „Literatura i Pamięć” to popularnonaukowe monografie historycznoliterackie, poświęcone wybitnym twórcom i zjawiskom literackim XX wieku. Ich celem jest ukazywanie wartości artystycznych polskiej literatury oraz jej związków z historią narodową i powszechną. Seria zaadresowana jest głównie do nauczycieli języka polskiego i historii oraz studentów kierunków humanistycznych, a także do wszystkich pasjonatów historii i literatury polskiej.
Organizatorami spotkania są: Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Instytut Pamięci Narodowej i Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji.
Zapis dyskusji na kanale IPNtv:
W serii „Literatura i pamięć” ukazały się:
2019
- Agnieszka Kowalczyk, Józef Piłsudski pisarz
- Wojciech Kudyba, Pamięć i godność. O poezji Jana Polkowskiego
- Dzieje najnowsze w literaturze polskiej. Szkice o współczesnej poezji i prozie, red. Antoni Buchała
2020
- Maciej Urbanowski, Rok 1920 w literaturze polskiej. Zarys monograficzny
- Krzysztof Dybciak, Pisarz, który został papieżem. Twórczość Karola Wojtyły – Jana Pawła II
- Jerzy Sikora, Pisarstwo Prymasa Tysiąclecia
2021
- Wojciech Gruchała, Dobosz. Stefan Żeromski na drogach niepodległości
- Kazimierz Maciąg, Sam jeden. Józef Mackiewicz – pisarz i publicysta
2022
- Andrzej Waśko, Pan Tadeusz. Media pamięci
- Anna Rzymska, Powracająca pamięć. O prozie i poezji Jarosława Marka Rymkiewicza











