English version
31 maja 2022 r. na ręce prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr. Karola Nawrockiego przekazane zostały odznaczenia pamiątkowe Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej – Medal „Za Zasługi dla ŚZŻAK” oraz medal upamiętniający 80. rocznicę przekształcenia Związku Walki Zbrojnej w Armię Krajową. Kapituła Odznaki Pamiątkowej, działająca przy Zarządzie Głównym ŚZŻAK, przyznała Instytutowi te odznaczenia za wybitne zasługi w dziedzinie rozpowszechniania wiedzy o Polskim Państwie Podziemnym i Armii Krajowej, w szczególności za upamiętnienie 80. rocznicy przekształcenia ZWZ w AK. Odznaczenia wręczyli Teresa Stanek – prezes Zarządu Głównego ŚZŻAK oraz prof. Wiesław Jan Wysocki, wiceprezes Zarządu.
IPN aktywnie uczestniczył w obchodach rocznicowych, przygotowując wiele ciekawych inicjatyw naukowych i edukacyjnych, a także specjalną kampanię informacyjną pod hasłem „AK – z miłości do Polski”.
Najważniejszym przedsięwzięciem jest przygotowana przez Biuro Edukacji Narodowej wystawa „Armia Krajowa – największa podziemna armia świata”, dotycząca najistotniejszych faktów związanych z polskim podziemiem. Jej prezentacja, rozpoczęta w Krakowie 14 lutego 2022 roku, potrwa w całym kraju przez rok, aż do lutego 2023 roku. W Warszawie ekspozycja zostanie otwarta 1 sierpnia 2022 roku. Ukazuje ona genezę AK na tle ówczesnej sytuacji politycznej Polski i Europy. Wprowadza w struktury Polskiego Państwa Podziemnego, zawiera także portrety dowódców i najwybitniejszych oficerów AK. Wiele miejsca poświęcono powstaniu warszawskiemu oraz losom żołnierzy po rozwiązaniu AK, powołaniu Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj, a potem Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość, które kontynuowało walkę z okupantem sowieckim.
Ważnym projektem pionu edukacji Instytutu był także konkurs dla młodzieży „Podziemna armia. Ludzie, miejsca i walki Armii Krajowej”, zrealizowany przez Delegaturę Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach, pod honorowym patronatem Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Zwycięskie prace, dotyczące wybranych osób, wydarzeń, jednostek organizacyjnych lub miejsc związanego z dziejami ZWZ-AK, zostały zaprezentowane podczas konferencji historycznej zorganizowanej przez ŚZŻAK i IPN na Zamku Królewskim w Warszawie.
„80/80. Bohaterowie Armii Krajowej” – to tytuł projektu Oddziału IPN w Krakowie. Jest to cykl infografik prezentujących wybranych 80 bohaterów Armii Krajowej. Jego celem jest prezentacja zróżnicowania polskiego podziemnego wojska. Wśród wybranych postaci są te powszechnie znane, jak dowódcy Armii Krajowej, jak i te, które nie zapisały się w powszechnej społecznej świadomości historycznej. Prezentujemy bohaterów ze wszystkich Okręgów Armii Krajowej. Przypominamy dowódców i szeregowych żołnierzy, sztabowców, żołnierzy oddziałów dywersyjnych, oficerów wywiadu, kurierów, łączniczki, czy osoby zaangażowane w produkcję konspiracyjnej broni lub obsługujące komórki przerzutów powietrznych.
Kolejnym ważnym przedsięwzięciem była współpraca IPN z PGE Narodowym. Na elewacji stadionu, 14 lutego od godz. 17.00, wyświetlone zostało hasło „AK – z miłości do Polski”. Wyświetlenie napisu na tak symbolicznym i powszechnie znanym obiekcie miało przyczynić się do popularyzacji wiedzy, do przypominania o tym, jak ważnym elementem w walce Polaków o niepodległość była Armia Krajowa. Tego samego dnia na budynku PAST-y został zaprezentowany mapping przedstawiający akcję IPN „AK – z miłości do Polski”, zaś na budynku TVP przy pl. Powstańców Warszawy wyświetlony został mapping połączony z projekcją filmu „Dziewczyny z Armii Krajowej – Z miłości do Polski”. Projekcja ta była wynikiem współpracy IPN z TVP.
IPN w całej Polsce przygotował akcję billboardową dotyczącą rocznicy. Przypomnieliśmy w ten sposób o kluczowych, a coraz mniej znanych faktach dotyczących AK w zestawieniu ze znanym i chętnie obchodzonym w tym samym czasie dniem św. Walentego. Dzięki akcji zyskaliśmy szerokie grono odbiorców, którym przypomnieliśmy o ważnej rocznicy. Przygotowaliśmy też koszulki z przewodnim symbolem tegorocznych obchodów.
W centrali i oddziałach IPN prezentowano ponadto publikacje książkowe i artykuły na temat Polskiego Państwa Podziemnego. Prezes IPN dr Karol Nawrocki napisał trzy artykuły przypominające o przyświecających żołnierzom AK ideałach, stawiając ich za wzór do naśladowania dla kolejnych pokoleń Polaków. Teksty zostały opublikowane w Polsce oraz poza jej granicami w kilku językach. Odbyły się także konferencje, spotkania, wykłady i lekcje dla uczniów. Zaprezentowano wystawy, materiały archiwalne dokumentujące czyn zbrojny Armii Krajowej, filmy, spoty, gry dla młodzieży. To tylko część z licznych przedsięwzięć IPN w związku z 80. rocznicą przemianowania ZWZ na AK, za które docenił nas Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej, honorując pamiątkowymi odznaczeniami.
► Działania IPN w 80. rocznicę przemianowania Związku Walki Zbrojnej na Armię Krajową