Sytuacji na Litwie pilnie przyglądała się polska prasa niezależna, która po 1989 r. wyszła z konspiracji (podziemia). Przedstawiciele Autonomicznego Wydziału Wschodniego „Solidarności Walczącej”, PPN, LDPN oraz innych organizacji niepodległościowych w Polsce stale podróżowali pomiędzy Warszawą a Wilnem, by śledzić na bieżąco wydarzenia na Litwie. Strategiczne instytucje w Wilnie i innych litewskich miastach, takie jak radio, telewizja i prasa, powoli zaczęły przechodzić pod kontrolę niezależnych od Moskwy władz litewskich. Sowieckie struktury na Litwie (partia komunistyczna, KGB i wojsko) biły na alarm, widząc, że władza wymyka się im z rąk. Pod koniec 1990 r. zaniepokojona Moskwa przygotowywała plan ostatecznego uderzenia, by „uregulować” sytuację na okupowanej Litwie.