Plansza | 18
W 1988, 1989 i 1990 r. na Litwie oraz w dwóch pozostałych krajach bałtyckich – na Łotwie i w Estonii – przeprowadzono masowe akcje pod nazwą „Szlak Bałtycki”. Setki tysięcy mieszkańców tych okupowanych krajów utworzyło żywy łańcuch wolności od granicy z Polską aż po Tallin. Powiewały flagi narodowe, domagano się odłączenia od ZSRS i pełnej niepodległości.
Byliśmy umówieni z Litwinami, że będą na nas czekać po litewskiej stronie granicy. Nasza grupa ruszyła z obozu piechotą, niosąc transparenty. Przeszliśmy kilka kilometrów do granicy. Na granicy były zasieki z drutu kolczastego, była tam też brama, zamknięta. Wielkimi nożycami przecięliśmy łańcuch, którym brama była opleciona, i zamykającą ją kłódkę, otworzyliśmy bramę i… wkroczyliśmy do Związku Sowieckiego. (...) Za olszyną było wywyższenie i tam byli Litwini, bardzo wielu, całe błonie było pełne ludzi. Był biskup wileński, który odprawił mszę polową.
Tadeusz Markiewicz, album „Wilno–Warszawa. Wspólna droga do wolności”.
23 sierpnia 1989 roku. Droga Bałtycka… Z żoną i kolegami, wśród których byli także przedstawiciele krymskich Tatarów, staliśmy, trzymając się za ręce, na wyznaczonym odcinku szosy Wilno–Kowno. Wśród flag innych uczestników tej ważnej akcji politycznej powiewała zielona flaga litewskich Tatarów, z półksiężycem i gwiazdą oraz trzema litewskimi barwami narodowymi w lewym górnym rogu.
Adas Jakubauskas, album „Wilno–Warszawa. Wspólna droga do wolności”.
W latach osiemdziesiątych w Krakowie wydawane było pisemko (biuletyn) „Lithuania”. Publikowano w nim po polsku i litewsku teksty literackie (m.in. Maironisa „Tautiška daina” w literackiej adaptacji Marka Skwarnickiego), religijne (tłumaczenia z „Kroniki Kościoła Katolickiego na Litwie”, rocznica Świętego Kazimierza 1984) oraz deklaracje polityczne (m.in. Przesłanie „Do Braci Litwinów” Środowiska Krakowskiego w 600-lecie Chrztu Litwy, 1986). Publikowano również teksty o prześladowaniu dysydentów i księży litewskich przez reżim sowiecki.
Pismo redagowali – Janusz Różański (strona graficzna) i Leszek Bednarczuk (strona naukowo-historyczna), a w 1986 roku z głosem doradczym dołączył Piotr Hlebowicz. Ukazały się trzy zeszyty (I–1981, II–1984, III–1986). Pismo docierało na Zachód oraz na Litwę, a na wystawie zorganizowanej w 1994 roku przez Bibliotekę Jagiellońską w Krakowie i Bibliotekę Narodową Mażvydasa w Wilnie pojawiło się na okładce katalogu motto: „Ich niepodległość jest najlepszą gwarancją naszego bezpieczeństwa od wschodu".
Leszek Bednarczuk, album „Wilno–Warszawa. Wspólna droga do wolności”.