Instytut Pamięci Narodowej

Kryptonim „Ośmiornica”

Dzierżoniów – wiek miniony

Niniejsza publikacja stanowi plon naukowej konferencji historycznej „Dzierżoniów – wiek miniony”, która odbyła się w Dzierżoniowie w dniach 16–18 marca 2007 r. przy współpracy Instytutu Pamięci Narodowej Oddział we Wrocławiu, Instytutu Historycznego Uniwersytetu Wrocławskiego i Urzędu Miejskiego w Dzierżoniowie. Patronat objął Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego. Imprezie, która zgromadziła szerokie grono specjalistów – historyków, historyków sztuki, architektów i innych znawców tematu, przysłuchiwały się aktywnie rzesze mieszkańców, co w przypadku historii najnowszej dało pożądaną płaszczyznę konfrontacji materiałów źródłowych z pamięcią świadków zdarzeń. Całości towarzyszyła wystawa przedwojennych widokówek dzierżoniowskich ze zbiorów Anny Grużlewskiej, pokaz powojennych kronik filmowych tyczących miasta i nowa – niezwykle aktualna – sceniczna interpretacja sztuki Gerharta Hauptmanna „Tkacze”, zaproponowana przez Teatr Kątem, w reżyserii Grzegorza Stawiaka. W Izbie Regionalnej zaprezentowano wystawę Instytutu Pamięci Narodowej Oddział we Wrocławiu „Stan wojenny na Dolnym Śląsku".

Przeciwko stanowi wojennemu. Zajścia 31 sierpnia 1982 roku w Gorzowie Wielkopolskim

Przed i po 13 grudnia. Państwa bloku wschodniego wobec kryzysu w PRL 1980–1982, t. 2

Sprawa Operacyjnego Rozpracowania „Kaskader”

Niniejsza praca powstała z przekonania i świadomości o potrzebie przygotowania opracowania syntetyzującego dolnośląski wątek opozycji demokratycznej przełomu lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku. Jej podstawowym celem, poza publikacją interesującego przekazu źródłowego, jest próba konfrontacji pomiędzy relacją działacza opozycji (wspomnienia Krzysztofa Grzelczyka) a treścią dotyczących jego osoby materiałów archiwalnych wytworzonych przez Służbę Bezpieczeństwa (głównie Sprawa Operacyjnego Rozpracowania kryptonim „Kaskader”). Jest to o tyle istotne, iż taka weryfikacja w pełnym zakresie jest możliwa, dopóki żyją świadkowie tych wydarzeń.

Solidarność Walcząca w dokumentach, t. I: W oczach SB

Z dziejów „Tygodnika Solidarność”. Rozpracowanie „Tygodnika Solidarność” przez Służbę Bezpieczeństwa 1980–1982

Książka, wydana w serii „Studia i materiały”, przedstawia „rozpracowanie” pisma przez Służbę Bezpieczeństwa w latach 1980–1982. W osobnym rozdziale autor analizuje przypadek Małgorzaty Niezabitowskiej. W tomie zamieszczono dokumenty archiwalne dotyczące „Nowaka” i „Zygmunta”, członków redakcji tygodnika, którzy zostali zwerbowani jako tajni współpracownicy SB i mieli donosić na swoich kolegów.

To nie na darmo... Grudzień ’70 w Gdańsku i Gdyni

Książkę tę pragniemy zadedykować pamięci Wiesławy Kwiatkowskiej. Miała ona być ukoronowaniem Jej dorobku pisarki i dokumentalistki. Dociekanie prawdy o tamtych tragicznych zdarzeniach, walkę o doprowadzenie do oskarżenia i skazania winnych uważała za swój dziennikarski, ale i osobisty obowiązek. Jedną z książek zadedykowała „Tym, którzy zginęli i tym, którzy Grudzień '70 noszą w zbolałej duszy”. Nosiła go od dnia 17 grudnia 1970 roku, dnia, w którym szła w tłumie manifestantów dźwigających na ramionach drzwi z ułożonym na nich ciałem zastrzelonego chłopca przez ulice zasnutego dymami i gazami łzawiącymi, rozdzieranego seriami z broni maszynowej miasta. Przez resztę życia borykała się z tamtym przeżyciem. Każda rocznica grudniowa, aż do dnia Jej śmierci, otwierała nigdy nie zabliźnione rany.

Łódź w latach 1956–1957

Październik ’56 to obok okresu legalnej działalności NSZZ „Solidarność” w latach 1980–1981 jedyny czas w dziejach PRL, kiedy do głosu doszło społeczeństwo. Mieszkańcy Polski na krótko przestali być bierną, zniewoloną masą ludzką, a stali się obywatelami, autentycznym podmiotem życia społecznego. Żyjący dotąd w strachu ludzie śmiało wyrażali opinie, stawiali żądania, otwarcie dawali wyraz swoim przekonaniom ideologicznym i religijnym. Mocno i zdecydowanie zabrzmiały hasła patriotyczne. Żądano od władz, aby kierowały się w polityce zagranicznej polską racją stanu i domagano się zerwania z gospodarczym uzależnieniem od Związku Sowieckiego. Książka jest najpełniejszym dotychczas opisem wydarzeń Października ’56 w Łodzi, uzupełnionym kilkudziesięcioma wcześniej niepublikowanymi dokumentami i zdjęciami ze zbiorów Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Łodzi, Archiwum Akt Dawnych, Archiwum Archidiecezji Łódzkiej, Archiwum Państwowego w Łodzi, Archiwum Uniwersytetu Łódzkiego, Miejskiej Galerii Sztuki w Łodzi, Muzeum Harcerstwa w Warszawie, Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi, Teatru Nowego w Łodzi oraz osób prywatnych.

Opór społeczny a władza w Polsce południowo-wschodniej 1980–1989