Instytut Pamięci Narodowej

W marcu zwykle wspominamy Żołnierzy Wyklętych. Najnowszy numer „Biuletynu IPN” ukazuje trudny rok 1949. Komuniści skupiają już w swych rękach pełnię władzy w Polsce. Od zajęcia polskich Kresów przez Związek Sowiecki mija pięć lat, od kapitulacji niemieckiej III Rzeszy – cztery lata, od sfałszowanych wyborów – dwa. Nie ulega wątpliwości, że kres zorganizowanego na większą skalę oporu nastąpił w 1947 r. – po oszustwie wyborczym i ogłoszeniu amnestii, która też okazała się oszustwem. Z tego punktu widzenia rok 1949 nie stanowi żadnego przełomu. W „Biuletynie IPN” pokazujemy epigonów walki o niepodległość na utraconych Kresach i w pojałtańskiej Polsce. Przedstawiamy tych, którzy giną w walce i tych, którzy są mordowani w więzieniach. Winą jednych i drugich było pragnienie Niepodległej.

„Biuletyn IPN” jest dostępny również w prenumeracie.

Spis treści

1949. Niezłomni

• Filip Musiał – Rok 1949 – pełnia władzy komunistów
• Dawid Golik – Rok 1949. Między partyzantką a przetrwaniem
• Kazimierz Krajewski – Ostatni kresowy komendant. Anatol Radziwonik „Olech” (1916–1949)
• Kinga Hałacińska – Dramat trudnych wyborów „Uskoka”
• Roksana Szczypta-Szczęch – Dowódca Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowców. Kapitan Stanisław Pióro (1923–1949) 
• Krzysztof Dorosz SJ – Ksiądz Władysław Gurgacz „Sem” (1914–1949) Korespondencja ze współbraćmi jezuitami 
• Wojciech Frazik – „Wielki indywidualizm – graniczący z dziwactwem”. Helena Żurowska (1905–1949)
• Karol Polejowski – Gdański proces członków wileńskiej konspiracji 
• Paweł Tomasik – Proces Adama Doboszyńskiego 
• Jarosław Wróblewski – Biało-czerwony ślad. Jan Rodowicz „Anoda” (1923–1949) 
• Ksawery Jasiak – Ostatni komendant Konspiracyjnego Wojska Polskiego. Jan Małolepszy „Murat” (1906–1949) 
• Mirosław Surdej – „Pierwszy i ostatni raz Cię widzę”. Ludwik Więcław „Śląski” (1908–1949)
• Michał Ostapiuk – Nieuchwytny. Sierżant Tadeusz Bogatko „Plon” (1922–1949) 

Komentarze historyczne

• Kinga Hałacińska – Przesłanie Henryka Szwejcera 

Opowiedziane historie

• Wyjęliśmy chłopaka z „gniazda os”. Relacja Zbigniewa Matysiaka 

Szlaki nadziei

• Bartosz Janczak – Generał dywizji Józef Zając (1891–1963)