Leon Kieres urodził się 26 maja 1948 r. w Kolonii Zielonej w Białostockiem. Ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Wrocławskim. Od 1971 r. pracuje tam jako nauczyciel akademicki. W 1975 r. obronił rozprawę doktorską, a w 1985 r. uzyskał stopień doktora habilitowanego. W 1996 r. Prezydent RP nadał mu tytuł profesora nauk prawnych. Jest autorem licznych publikacji i ekspertyz z zakresu prawa administracyjnego i prawa administracyjnego gospodarczego.
W latach 1980–2000 należał do NSZZ „Solidarność”. Brał udział w I Zjeździe „Solidarności” w Gdańsku w charakterze doradcy delegacji regionu Dolny Śląsk. Był ekspertem prawnym Zarządu Regionu NSZZ „Solidarność” Dolny Śląsk oraz pełnił funkcję sekretarza Komisji Zakładowej „Solidarności” Uniwersytetu Wrocławskiego.
W 1990 r. został radnym Rady Miejskiej Wrocławia i przewodniczącym Prezydium Sejmiku Samorządowego. Funkcje te sprawował przez dwie kadencje. Był także delegatem do Krajowego Sejmiku Samorządu Terytorialnego i członkiem Prezydium, inicjatorem utworzenia w 1993 r. Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. W 1994 r. został powołany do Rady ds. Samorządu Terytorialnego przy Prezydencie RP. Od 1998 r. jest radnym Sejmiku Województwa Dolnośląskiego, w którym sprawuje funkcję przewodniczącego Komisji Kultury, Nauki i Edukacji. W 1993 r. był współprzewodniczącym Zarządu Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej.
W 1997 r. został wybrany na senatora RP. Pełnił funkcję wiceprzewodniczącego senackiej Komisji Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej, był członkiem Komisji Spraw Zagranicznych i Integracji Europejskiej. Brał także udział w pracach grup parlamentarnych: polsko-niemieckiej i polsko-ukraińskiej.
Od 1992 r. jako jeden z 12 delegatów reprezentował Polskę w Kongresie Władz Lokalnych i Regionalnych Europy w Strasburgu. W latach 1998–2004 reprezentował Polskę w Zgromadzeniu Parlamentarnym Rady Europy.
W dniu 8 czerwca 2000 r. został wybrany przez Sejm RP na stanowisko Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Stworzył Instytut od podstaw oraz powołał 11 Oddziałów w całej Polsce. Po upływie kadencji, która zakończyła się 30 czerwca 2005 r., kierował pracami IPN do momentu złożenia w dniu 29 grudnia 2005 r. ślubowania przez nowego prezesa, Janusza Kurtykę.
Powrócił do pracy w samorządzie terytorialnym, został radnym, a następnie Przewodniczącym Sejmiku Województwa Dolnośląskiego. W wyborach parlamentarnych w 2007 r. po raz drugi uzyskał mandat senatorski, został przewodniczącym Komisji Spraw Zagranicznych. W 2011 r. nie uzyskał reelekcji. 13 lipca 2012 r. został wybrany przez Sejm na sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Jego dziewięcioletnia kadencja trwała od 23 lipca 2012 r. do 23 lipca 2021 r.
W 1996 r. został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski za czynny udział w reformowaniu struktur państwa od 1990 r. W 1998 r. otrzymał od Jana Pawła II Order św. Sylwestra. W 2002 r. za „zmaganie ze złem i uparte budowanie dobra w życiu społecznym” został uhonorowany przez ,,Tygodnik Powszechny” Medalem Św. Jerzego. W 2004 r. otrzymał z rąk abp. Józefa Życińskiego Medal „Lumen Mundi”, przyznawany za postawy zaangażowania społecznego. W tym samym roku „Gazeta Prawna” przyznała mu tytuł Prawnika Roku 2003. Od roku 2004 posiada tytuł doktora honoris causa Politechniki Gdańskiej. W 2009 został Honorowym Obywatelem Dolnego Śląska.
Jest żonaty. Ma syna i córkę.
